Φρένο στην πολυετή πτώση των γεννήσεων στην Ελλάδα φαίνεται να καταγράφεται το 2026, καθώς τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων για το πρώτο οκτάμηνο δείχνουν ότι ο ρυθμός μείωσης είναι αισθητά μικρότερος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Από τον Ιανουάριο έως και τον Αύγουστο καταγράφηκαν 43.339 γεννήσεις. Αν ο ίδιος ρυθμός διατηρηθεί μέχρι το τέλος του έτους, η απλή αναγωγή οδηγεί σε περίπου 65.000 γεννήσεις για το 2026. Η τελική επίδοση μπορεί να είναι υψηλότερη, καθώς ο Δεκέμβριος παρουσιάζει διαχρονικά μεγαλύτερο αριθμό γεννήσεων σε σχέση με τον μέσο μηνιαίο ρυθμό.

Σε κάθε περίπτωση, η χρονιά αναμένεται να κλείσει χαμηλότερα από το 2025, όμως η διαφορά φαίνεται να είναι αρκετά μικρότερη από τις απώλειες που καταγράφονταν τα προηγούμενα χρόνια.

Από τις 86.000 γεννήσεις στις 65.000

Η εικόνα της τελευταίας πενταετίας αποτυπώνει το μέγεθος της δημογραφικής πίεσης.

Με βάση τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων, οι γεννήσεις μειώθηκαν από 86.390 το 2021 σε 77.106 το 2022, σε 72.244 το 2023, σε 69.675 το 2024 και σε 66.532 το 2025.

Έτσι, ενώ τα προηγούμενα χρόνια η ετήσια απώλεια ξεπερνούσε τις 3.000 γεννήσεις, το 2026, εφόσον επιβεβαιωθεί η εικόνα του πρώτου οκταμήνου, η μείωση εκτιμάται ότι θα περιοριστεί περίπου στις 1.500 γεννήσεις.

Πρόκειται για μια σαφή επιβράδυνση της πτώσης, όχι όμως ακόμη για αντιστροφή της δημογραφικής τάσης.

Άλλωστε, τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων αποτελούν διοικητικά δεδομένα και δεν υποκαθιστούν μια πλήρη δημογραφική μελέτη. Δίνουν, ωστόσο, μια σημαντική πρώτη εικόνα για την εξέλιξη των γεννήσεων μέσα στη χρονιά.

Τα μέτρα για οικογένειες με παιδιά

Η εξέλιξη καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν ήδη εφαρμοστεί και συνεχίζουν να επεκτείνονται μέτρα οικονομικής, φορολογικής και στεγαστικής στήριξης των οικογενειών.

Στο νέο πακέτο μέτρων περιλαμβάνονται αλλαγές στη φορολογία για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, υψηλότερο επίδομα γέννησης για τα μεγαλύτερα παιδιά, αλλά και νέες παρεμβάσεις στη στεγαστική πολιτική.

Για τις πολύτεκνες οικογένειες, το επίδομα γέννησης αυξάνεται κλιμακωτά από το τέταρτο παιδί και μετά. Το ποσό διαμορφώνεται σε 4.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί, 5.500 ευρώ για το πέμπτο, 6.500 ευρώ για το έκτο και αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επόμενο παιδί. Η ρύθμιση ισχύει για γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Στο φορολογικό σκέλος, προβλέπεται σημαντική ελάφρυνση για τις οικογένειες με τρία παιδιά, ενώ για τους πολύτεκνους ισχύουν ακόμη μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά, στον οποίο γονείς θα μπορούν να καταθέτουν χρήματα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού και το κράτος θα καταβάλλει αντίστοιχη συνεισφορά, έως συγκεκριμένο ετήσιο όριο. Με βάση το κυβερνητικό παράδειγμα, σε ορίζοντα 18 ετών οι συνολικές καταβολές γονέα και κράτους μπορούν να φτάσουν τα 49.304 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται πιθανή επενδυτική απόδοση.

Στη στεγαστική πολιτική προβλέπονται επίσης ειδικότερες ρυθμίσεις για τις μεγαλύτερες οικογένειες, καθώς τα νοικοκυριά με τρία ή περισσότερα παιδιά έχουν αυξημένες ανάγκες σε τετραγωνικά μέτρα και κόστος κατοικίας.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει

Η επιβράδυνση της πτώσης των γεννήσεων αποτελεί ένα νέο δεδομένο, όμως χρειάζεται χρόνος για να φανεί αν πρόκειται για σταθεροποίηση της τάσης ή για μια συγκυριακή μεταβολή.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι και αν τα μέτρα στήριξης οδηγούν νέα ζευγάρια στην απόφαση να αποκτήσουν παιδιά ή κυρίως μειώνουν το οικονομικό κόστος για οικογένειες που έχουν ήδη προχωρήσει στη δημιουργία τους.

Αυτό είναι άλλωστε και το μεγάλο στοίχημα της δημογραφικής πολιτικής: όχι μόνο να στηριχθούν οι οικογένειες που ήδη υπάρχουν, αλλά να δημιουργηθούν οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες ώστε περισσότερα ζευγάρια να μπορούν να αποκτήσουν τα παιδιά που επιθυμούν.

Η εικόνα του 2026 είναι επομένως θετική ως προς τον ρυθμό της πτώσης, αλλά είναι ακόμη νωρίς για να μιλήσει κανείς για αλλαγή της μακροχρόνιας δημογραφικής πορείας της χώρας.