Σε νέα φάση περνά η μάχη κατά των παράνομων ελληνοποιήσεων στον αγροδιατροφικό τομέα, με το κράτος να επιχειρεί τη μετάβαση από τους παραδοσιακούς ελέγχους και τις δειγματοληψίες σε ένα ενιαίο, ψηφιακό σύστημα ανάλυσης και διασταύρωσης δεδομένων.

Τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχεδιάζουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα ιχνηλασιμότητας αγροδιατροφικών προϊόντων, με στόχο την αντιμετώπιση του φαινομένου της νοθείας προέλευσης, που εξακολουθεί να επηρεάζει σοβαρά την ελληνική αγορά τροφίμων.

«Στρέβλωση της αγοράς» οι ελληνοποιήσεις

Η παράνομη «ελληνοποίηση» εισαγόμενων προϊόντων δεν περιορίζεται σε μια απλή εμπορική παρατυπία. Όπως επισημαίνεται, αλλοιώνει τον ανταγωνισμό, πιέζει το εισόδημα των νόμιμων παραγωγών και πλήττει την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

«Οι ελληνοποιήσεις δεν είναι απλώς μια στρέβλωση της αγοράς», ανέφερε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, τονίζοντας ότι πρόκειται για πρακτικές που ζημιώνουν τον Έλληνα παραγωγό και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη του καταναλωτή.

Όπως εξήγησε, ο νέος μηχανισμός θα βασίζεται στη διασταύρωση στοιχείων παραγωγής, πωλήσεων, εισαγωγών και εξαγωγών, ώστε να εντοπίζονται ασυμβατότητες και πιθανές παρατυπίες.

Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και έλεγχοι κινδύνου

Το νέο μοντέλο δεν βασίζεται στην αύξηση της γραφειοκρατίας, αλλά στην αξιοποίηση υφιστάμενων δεδομένων που σήμερα παραμένουν κατακερματισμένα.

Μέσω της διαλειτουργικότητας των συστημάτων του Δημοσίου, θα δημιουργείται μια ενιαία εικόνα για τη διακίνηση κάθε προϊόντος στην αγορά, από την παραγωγή έως την τελική πώληση.

Η βασική αλλαγή αφορά τη μετάβαση από τον αποσπασματικό έλεγχο στη συστηματική πρόληψη. Αντί για τυχαίους ελέγχους, το σύστημα θα εντοπίζει αυτόματα ασυμφωνίες, ενεργοποιώντας μηχανισμό αξιολόγησης κινδύνου.

Παράδειγμα λειτουργίας του συστήματος

Ενδεικτικά, στην αγορά κρέατος, εάν ένας έμπορος αγοράζει 10.000 κιλά ελληνικού αρνιού αλλά εμφανίζει 25.000 κιλά «ελληνικού προϊόντος» στην αγορά, το σύστημα θα εντοπίζει την απόκλιση.

Αν δεν υπάρχουν αντίστοιχες νόμιμες εισαγωγές ή άλλες πηγές προμήθειας που να δικαιολογούν τη διαφορά, η υπόθεση θα χαρακτηρίζεται υψηλού κινδύνου και θα οδηγείται κατά προτεραιότητα σε έλεγχο.

AI και ψηφιακά προφίλ κινδύνου

Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί ένα νέο «ψηφιακό προφίλ κινδύνου» για την αγορά τροφίμων, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών.

Η τεχνητή νοημοσύνη και η αλγοριθμική ανάλυση δεν αντικαθιστούν τον ανθρώπινο έλεγχο, αλλά λειτουργούν ως εργαλείο ιεράρχησης υποθέσεων και εντοπισμού ύποπτων μοτίβων.

Διαφάνεια για τον καταναλωτή

Η δεύτερη διάσταση του σχεδίου αφορά τον καταναλωτή. Μέσω ψηφιακής πλατφόρμας ή εφαρμογής, θα μπορεί να ελέγχει την προέλευση κάθε προϊόντος, τον παραγωγό, τη μονάδα παραγωγής και την παρτίδα διάθεσης.

Η ιχνηλασιμότητα μετατρέπεται έτσι σε εργαλείο διαφάνειας αλλά και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης προς τα ελληνικά προϊόντα.

Από την υποψία στην τεκμηρίωση

Η φιλοσοφία του νέου συστήματος σηματοδοτεί μια μετάβαση: από τους ελέγχους που βασίζονται σε καταγγελίες και υποψίες, σε ένα περιβάλλον όπου οι παρατυπίες εντοπίζονται μέσα από δεδομένα.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού, η δυνατότητα τεκμηρίωσης της προέλευσης δεν αποτελεί μόνο εργαλείο ελέγχου, αλλά και στοιχείο εμπορικής υπεραξίας για την ελληνική αγροδιατροφή.