Σήμα κινδύνου για το μέλλον των δημόσιων υποδομών και τη βιωσιμότητα των τεχνικών εταιρειών εξέπεμψε ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ (Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων), Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, κατά τη διάρκεια ενημερωτικής συνάντησης με εκπροσώπους του Τύπου.
Ο κ. Γκολιόπουλος περιέγραψε μια ασφυκτική κατάσταση για τον κλάδο των εργοληπτών δημοσίων έργων, κάνοντας λόγο για έναν διαρκή «αγώνα επιβίωσης» μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων ανατιμήσεων, καθυστερήσεων και θεσμικών στρεβλώσεων.
Ανατιμήσεις έως και 50% στα υλικά – Πίεση από διεθνείς κρίσεις
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκαν οι συνεχείς αυξήσεις στο κόστος υλικών και εργασιών, οι οποίες –όπως ανέφερε– έχουν ξεπεράσει το 50%, με τη συνολική επιβάρυνση σε έργα να φτάνει ακόμη και το 30%.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ συνέδεσε την επιδείνωση του κόστους με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως οι κρίσεις στη Μέση Ανατολή, που έρχονται να προστεθούν στις επιπτώσεις της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, έκανε λόγο για κοινές παρεμβάσεις όλων των εργοληπτικών οργανώσεων (ΣΑΤΕ, ΠΕΣΕΔΕ, ΠΕΔΜΕΔΕ και ΣΤΕΑΤ), ζητώντας αναθεώρηση τιμών, εξάμηνες παρατάσεις έργων και αποζημιώσεις για τις εταιρείες που συνεχίζουν την εκτέλεση συμβάσεων.
«Τιμολόγια του 2004» σε έργα του σήμερα
Ιδιαίτερη αιχμή αποτέλεσε το γεγονός ότι τα δημόσια έργα εξακολουθούν να κοστολογούνται με τιμολόγια που θεσπίστηκαν το 2004.
«Είναι αδύνατον να δημοπρατείται σήμερα ένα έργο με τιμές πριν από 22 χρόνια», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Γκολιόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι η στρέβλωση αυτή οδηγεί είτε σε συμπληρωματικές συμβάσεις είτε σε εγκατάλειψη έργων.
Την ίδια ώρα, όπως σημείωσε, το Παρατηρητήριο Τιμών παραμένει ουσιαστικά ανενεργό, με αποτέλεσμα να μην επικαιροποιούνται οι συντελεστές αναθεώρησης.
Ως λύση προτάθηκε η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας με αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να επικαιροποιούνται σε εβδομαδιαία βάση οι τιμές των υλικών.
Καθυστερήσεις πληρωμών και προσφυγές στη Δικαιοσύνη
Σοβαρό ζήτημα αποτελεί και η καθυστέρηση πληρωμών προς τις εργοληπτικές εταιρείες, παρά το θεσμικό πλαίσιο που προβλέπει εξόφληση εντός δύο μηνών.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ έκανε λόγο για πρακτική μετατροπή των εταιρειών σε «άτυπους χρηματοδότες του κράτους», αναφέροντας ενδεικτικά και περιπτώσεις έργων στη Θεσσαλία μετά την κακοκαιρία Daniel, όπου οι πληρωμές παραμένουν σε εκκρεμότητα για χρόνια.
Γραφειοκρατία, υποστελέχωση και θεσμικές στρεβλώσεις
Ο κλάδος, σύμφωνα με τον ίδιο, αντιμετωπίζει και το πρόβλημα της διπλής γραφειοκρατίας στον ΕΦΚΑ, με παράλληλη λειτουργία σύγχρονων και παρωχημένων συστημάτων ελέγχου.
Παράλληλα, επεσήμανε την υποστελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών και τη διστακτικότητα υπαλλήλων να προχωρήσουν σε υπογραφές, γεγονός που –όπως είπε– «μπλοκάρει ακόμη και πολιτικές αποφάσεις».
Προειδοποίηση για μαζική παύση έργων
Ο κ. Γκολιόπουλος προειδοποίησε ότι, αν δεν υπάρξουν άμεσα μέτρα, είναι ορατός ο κίνδυνος μαζικής παύσης εργασιών σε δημόσια έργα.
«Δεν μιλάμε για 50 έργα. Μιλάμε για πολύ περισσότερα, ορισμένα εκ των οποίων συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας τον κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών πόρων.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι ο τεχνικός κόσμος διαθέτει τεχνογνωσία και καταθέτει ρεαλιστικές προτάσεις, ζητώντας ένα πιο σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο για την εκτέλεση των δημόσιων έργων.