Η υποβολή πρότασης για την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του οδικού άξονα που θα συνδέει την Εγνατία Οδό με το τελωνείο Μαυροματίου επιβεβαιώθηκε. Όμως δεν έχει εξασφαλιστεί ούτε η ένταξη του έργου ούτε ότι η χρηματοδότηση θα καλύψει το σύνολο της σχεδιαζόμενης παρέμβασης.
Έτσι στο τραπέζι βρίσκεται η τμηματική κατασκευή, η λογική δηλαδή «κομμάτι- κομμάτι» που ακολουθεί η Περιφέρεια Ηπείρου από το 2022 για τη σύνδεση της Ιόνιας με την Πρέβεζα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει προχωρήσει ούτε ένα μέτρο!
Το ενδεχόμενο τμηματοποίησης του έργου προκαλεί προβληματισμό, τον οποίο ανέπτυξε και ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής κατά την τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Με βάση αυτή τη λογική, προτεραιότητα θα μπορούσε να δοθεί στο τμήμα από την παράκαμψη της Νέας Σελεύκειας μέχρι το τελωνείο Μαυροματίου, αφήνοντας εκτός το τμήμα της παράκαμψης – περιφερειακής οδού της Ηγουμενίτσας.
Ο δήμαρχος χαρακτήρισε λανθασμένη μια τέτοια προσέγγιση, επισημαίνοντας ότι ο σχεδιασμός του δρόμου πρέπει να είναι ενιαίος. Όπως εξήγησε, οι μελέτες, η χάραξη, τα τεχνικά και γεωτεχνικά χαρακτηριστικά, αλλά κυρίως η ίδια η λειτουργία του οδικού άξονα, αφορούν ένα συνολικό έργο που έχει ως στόχο να συνδέσει την Εγνατία με τα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Η απουσία της παράκαμψης θα δημιουργούσε, σύμφωνα με τον κ. Νταή, μια σοβαρή κυκλοφοριακή αντίφαση. Ένας νέος δρόμος αυξημένης δυναμικότητας θα μετέφερε περισσότερα οχήματα προς την Ηγουμενίτσα, χωρίς όμως να υπάρχει η υποδομή που θα τα παρακάμπτει από τον αστικό ιστό.
Ο ίδιος περιέγραψε τον κίνδυνο ως μια «χοάνη». Η αυξημένη κίνηση από τα σύνορα θα διοχετευόταν στο υφιστάμενο οδικό δίκτυο της πόλης, το οποίο, όπως σημείωσε, έχει ήδη εξαντλήσει τα όριά του, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, όταν η κυκλοφορία από τον βορρά προς τον νότο και αντίστροφα γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη.
Η προειδοποίηση έχει και μία ακόμη διάσταση. Εάν δεν κατασκευαστεί ο περιφερειακός, οι παρεμβάσεις που σχεδιάζονται στο κέντρο της Ηγουμενίτσας μέσω του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης και των προγραμμάτων αστικής κινητικότητας κινδυνεύουν να χάσουν μεγάλο μέρος της αποτελεσματικότητάς τους. Η αποσυμφόρηση της πόλης δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με κυκλοφοριακές παρεμβάσεις στο εσωτερικό της, όταν λείπει ο βασικός δρόμος που θα απομακρύνει την υπερτοπική και βαριά κυκλοφορία.
Τα 291,5 εκατομμύρια και τα 130 εκατομμύρια της Ευρώπης
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθούν υπόψη τα οικονομικά δεδομένα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης της «Εγνατία Οδός Α.Ε.», ο προεκτιμώμενος προϋπολογισμός για την παράκαμψη της Ηγουμενίτσας υπολογίζεται σε περίπου 118 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το τμήμα Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι εκτιμάται στα 173,5 εκατομμύρια. Συνολικά, δηλαδή, πρόκειται για ένα έργο της τάξης των 291,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Από την άλλη πλευρά, η πρόσκληση CEF Transport 2026 για τη στρατιωτική κινητικότητα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 130 εκατομμυρίων ευρώ για έργα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η προθεσμία υποβολής προτάσεων ολοκληρώθηκε στις 6 Οκτωβρίου, ενώ τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αναμένονται τον Μάρτιο του 2027.
Με άλλα λόγια, η υποβολή της ελληνικής πρότασης είναι ένα βήμα στη διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων, όχι όμως εξασφάλιση χρηματοδότησης. Και το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιο ακριβώς αντικείμενο περιλαμβάνει ο φάκελος που κατατέθηκε και ποιο τμήμα του έργου διεκδικεί χρηματοδότηση.
Ο Παναγιώτης Νταής προανήγγειλε ότι ο Δήμος θα ενεργοποιήσει τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες τις απαραίτητες παρεμβάσεις, προκειμένου, εφόσον υπάρξει θετική εξέλιξη στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, αυτή να αφορά το σύνολο του έργου και όχι ένα αποσπασματικό τμήμα.
