Ένα σημαντικό μουσικό και ιστορικό αρχείο της Ηπείρου περνά στην ψηφιακή εποχή, μέσα από τη δημιουργία του Ψηφιακού Μουσείου Παραδοσιακής Ηπειρωτικής Μουσικής στο Πωγώνι. Το έργο, με προϋπολογισμό 700.000 ευρώ, εντάχθηκε στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την περίοδο 2026-2030.

Στον πυρήνα του βρίσκεται το αρχείο του Γεωργίου Θ. Κωτσίνη, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από 14.500 τεκμήρια ήχου, εικόνας, εγγράφων και βίντεο. Πρόκειται για ένα πολύτιμο υλικό που καταγράφει την παραδοσιακή μουσική της Ηπείρου και ιδιαίτερα το πολυφωνικό τραγούδι, με στόχο να διασωθεί, να τεκμηριωθεί και να γίνει προσβάσιμο στο ευρύ κοινό.

Το έργο παρουσιάστηκε κατά τη συνάντηση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου με τον δήμαρχο Πωγωνίου Κωνσταντίνο Καψάλη, στο Δημαρχείο. Η χρηματοδότηση καλύπτει την ψηφιοποίηση και επιστημονική τεκμηρίωση του αρχείου, αλλά και τη δημιουργία ενός δικτύου ψηφιακών σημείων παρουσίασης του υλικού.

Η κεντρική εγκατάσταση θα δημιουργηθεί στο Δελβινάκι και θα περιλαμβάνει πέντε οθόνες και ισάριθμες διαδραστικές εφαρμογές. Παράλληλα, δύο ψηφιακές γωνιές θα λειτουργήσουν στον Παρακάλαμο και στα Κτίσματα, ενώ προβλέπεται η ανάπτυξη ψηφιακού ξεναγού με τεχνολογία επαυξημένης πραγματικότητας.

Στο έργο περιλαμβάνονται ακόμη πολιτιστικό portal του Δήμου, πλατφόρμα διαχείρισης και τεκμηρίωσης των ψηφιακών συλλογών και εφαρμογή εικονικής έκθεσης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το σύνολο του λογισμικού θα αναπτυχθεί με τεχνολογίες ανοικτού κώδικα.

Η «Πύλη του Έπους του ’40» στο Καλπάκι

Στη συνάντηση παρουσιάστηκε επίσης η πρόταση του Δήμου Πωγωνίου για τη δημιουργία ενός Ψηφιακού Κέντρου Ιστορίας και Βιωματικής Εμπειρίας στο Καλπάκι, με τίτλο «Η Πύλη του Έπους του ’40».

Η πρόταση αφορά έναν πολυχώρο αφιερωμένο στις πρώτες δέκα ημέρες των μαχών στη Γραμμή Ελαίας – Καλαμά, από τις 28 Οκτωβρίου έως τις 8 Νοεμβρίου 1940. Στόχος είναι η ιστορική αφήγηση να συνδυαστεί με σύγχρονες τεχνολογίες, όπως η εικονική πραγματικότητα, η τεχνητή νοημοσύνη, τα διαδραστικά πολυμέσα και η τρισδιάστατη ψηφιοποίηση κειμηλίων.

Πρόκειται, σε αυτή τη φάση, για πρόταση που παρουσιάστηκε στον υπουργό και όχι για έργο με ανακοινωμένη χρηματοδότηση.

Στο τραπέζι και οι τηλεοπτικές «λευκές περιοχές»

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τέθηκαν και προβλήματα ψηφιακών υποδομών που επηρεάζουν την καθημερινότητα των κατοίκων. Ο αντιδήμαρχος Στυλιανός Κουκουλάρης αναφέρθηκε στις δυσκολίες που έχουν προκύψει από τη μετάβαση του δικτύου από το «Σύζευξις Ι» στο «Σύζευξις ΙΙ», καθώς και στο χρόνιο πρόβλημα της τηλεοπτικής κάλυψης.

Όπως επισημάνθηκε, 40 από τα 60 χωριά του Δήμου Πωγωνίου δεν διαθέτουν επαρκές τηλεοπτικό σήμα, ενώ αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν και χωριά της ελληνικής μειονότητας.

Ο υπουργός, σύμφωνα με την ενημέρωση του Δήμου, δεσμεύτηκε για την αντιμετώπιση των ζητημάτων και αναφέρθηκε στην ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων και οπτικών ινών, με προτεραιότητα στις περιοχές που έχουν τις μεγαλύτερες ανάγκες.

Η επίσκεψη του κ. Παπαστεργίου ολοκληρώθηκε με παρουσία στα μνημεία των πεσόντων και του Μαχητή στο Καλπάκι, καθώς και στο Πολεμικό Μουσείο της περιοχής.