Νέα δεδομένα προκύπτουν για τον δρόμο Πηγάδια- Γέφυρα Πλάκας όχι λόγω των αντιδράσεων κατοίκων αλλά γιατί η Περιφέρεια αποφάσισε τώρα ότι ο αρχικός σχεδιασμός δεν βγαίνει και προχωρά σε τροποποίηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Όλος ο φάκελος έχει αναρτηθεί στο Περιβαλλοντικό Μητρώο προκειμένου να γνωμοδοτήσουν ως τα μέσα Οκτωβρίου οι αρμόδιες υπηρεσίες- κυρίως οι δασικές.
Πέρα από την ανάρτηση αυτή δεν υπήρξε καμία επίσημη ανακοίνωση ενώ μέχρι στιγμής δεν είναι γνωστό αν η ΜΠΕ θα αποτελέσει αντικείμενο της Επιτροπής Περιβάλλοντος ή όχι.
Αν και γίνεται λόγος για αλλαγές ήσσονος σημασίας, όπως προκύπτει από μία προσεκτική ανάγνωση αυτές δεν είναι τόσο μικρές.
Και το στοιχείο που ξεχωρίζει δεν είναι μόνο ότι ο δρόμος αλλάζει σε σημαντικά σημεία. Είναι ότι, με κάθε διαδοχική έγκριση και τροποποίηση, αυξάνεται και η έκταση στην οποία επεμβαίνει το έργο.
Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον φάκελο είναι αποκαλυπτικά.
Η αρχικά αδειοδοτημένη ζώνη κατάληψης του έργου ανερχόταν σε 161.486 τετραγωνικά μέτρα. Με την πρώτη τροποποίηση της ΑΕΠΟ προστέθηκαν 39.521 τετραγωνικά μέτρα και η συνολική επιφάνεια έφτασε στα 201.007.
Ακολούθησε η πρώτη ΤΕΠΕΜ, με επιπλέον 62.123 τετραγωνικά μέτρα, ανεβάζοντας το συνολικό αποτύπωμα στα 263.131 τετραγωνικά μέτρα.
Με τη δεύτερη ΤΕΠΕΜ προστέθηκαν ακόμη 57.041 τετραγωνικά μέτρα και η επιφάνεια έφτασε στα 320.171 τετραγωνικά μέτρα.
Τώρα, με τη νέα τροποποίηση, προστίθενται ακόμη 27.335 τετραγωνικά μέτρα.
Η συνολική επιφάνεια επέμβασης φτάνει έτσι τα 347.507 τετραγωνικά μέτρα.
Με άλλα λόγια, σε σχέση με την αρχική αδειοδοτημένη ζώνη, το αποτύπωμα έχει υπερδιπλασιαστεί. Η συνολική αύξηση φτάνει περίπου το 115%.
Και όλα αυτά σε ένα έργο που αναπτύσσεται σε ορεινή και δασική περιοχή, συνολικού μήκους περίπου 8,5 χιλιομέτρων.
Η περιοχή έχει επιπλέον περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες. Τμήμα της υφιστάμενης οδού βρίσκεται εντός της Ζώνης Ειδικής Προστασίας Natura 2000 «Ευρύτερη περιοχή Αθαμανικών Ορέων», ενώ το έργο βρίσκεται επίσης εντός του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου, Χαράδρας Αράχθου και Κοιλάδας Αχελώου.
Η νέα αλλαγή στη χάραξη αφορά δύο βασικές περιοχές.
Η πρώτη βρίσκεται στις κορυφές Κ28–Κ29, από τη Χ.Θ. 2+900 έως τη Χ.Θ. 3+450.
Η δεύτερη αφορά την ευρύτερη περιοχή του Cut & Cover, στις κορυφές Κ31–Κ39, από τη Χ.Θ. 3+791,92 έως τη Χ.Θ. 5+240,33.
Στην Κ28 η χάραξη μετακινείται προς τα ανάντη και η ακτίνα της καμπύλης αυξάνεται από 35 σε 70 μέτρα. Η επιλογή αυτή συνδέεται με τα γεωλογικά και γεωτεχνικά δεδομένα που προέκυψαν στην πορεία των εργασιών και οδηγεί στην κατάργηση τριών τοίχων αντιστήριξης και ενός προβολότοιχου.
Ταυτόχρονα όμως αυξάνονται σημαντικά οι χωματισμοί. Στην περιοχή αυτή υπολογίζεται αύξηση των ορυγμάτων κατά περίπου 90.000 κυβικά μέτρα.
Ακόμη μεγαλύτερη αλλαγή καταγράφεται στην περιοχή του Cut & Cover.
Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε κλειστό τεχνικό έργο μήκους 140 μέτρων. Αυτό πλέον αντικαθίσταται από ανοιχτή εκσκαφή.
Η νέα λύση προέκυψε μετά από ξεχωριστή γεωτεχνική μελέτη και προβλέπει διαφορετικές κλίσεις πρανών, αναβαθμούς και μέτρα προστασίας από πτώσεις βράχων.
Ο λόγος που προβάλλεται για την αλλαγή είναι κυρίως η ασφάλεια κατά την κατασκευή. Η αρχική λύση απαιτούσε ιδιαίτερα απότομα πρανή, μεγάλο ύψος και μικρά πατάρια, δημιουργώντας, σύμφωνα με τη μελέτη, επισφαλείς συνθήκες για τους εργαζόμενους.
Η αλλαγή όμως έχει ως αποτέλεσμα μια πολύ μεγάλη μεταβολή στους χωματισμούς.
Η ανοιχτή εκσκαφή δημιουργεί περίπου 100.000 κυβικά μέτρα επιπλέον ορυγμάτων. Η μελέτη αναφέρει ότι μεγάλο μέρος αυτής της ποσότητας ισοσταθμίζεται από τα υλικά που απαιτούνται για τα οπλισμένα επιχώματα, τις εξυγιαντικές στρώσεις και τις πληρώσεις φατνών, τα οποία συνολικά υπολογίζονται σε περίπου 60.000 κυβικά μέτρα.
Παράλληλα, η νέα λύση ανεβάζει σημαντικά τον δρόμο σε σχέση με την αρχική μηκοτομή. Η ανύψωση ξεκινά στη Χ.Θ. 3+920 και φτάνει μέχρι τα 9 μέτρα στη Χ.Θ. 4+080. Στη συνέχεια μειώνεται σταδιακά, ενώ σε τμήμα περίπου 400 μέτρων ο άξονας παραμένει περίπου τρία μέτρα πάνω από την υφιστάμενη οδό.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η επιλογή αυτή μειώνει τις εκσκαφές και περιορίζει την παρέμβαση στα ανάντη πρανή, τα οποία χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα επικίνδυνα λόγω της μεγάλης κλίσης τους.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη στοιχείο που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Στον ίδιο φάκελο αναφέρεται ότι στο έργο έχουν πραγματοποιηθεί δύο αυτοψίες από το Σώμα Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, στις 23 και 24 Ιουλίου 2025 και στις 19 Αυγούστου 2025.
Ο περιβαλλοντικός έλεγχος, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν έχει ολοκληρωθεί και μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Η νέα μελέτη, πάντως, υποστηρίζει ότι παρά τις αλλαγές δεν αναμένονται διαφορετικού τύπου περιβαλλοντικές επιπτώσεις από εκείνες που είχαν προβλεφθεί στην αρχική ΑΕΠΟ.
Παράλληλα αναγνωρίζει ρητά ότι οι εκτάσεις επέμβασης αυξάνονται και παραπέμπει στις επικαιροποιημένες μελέτες φυτοτεχνικής αποκατάστασης που θα εγκριθούν από τη δασική υπηρεσία.
Το έργο, επομένως, βρίσκεται σε μία ακόμη φάση επανασχεδιασμού.
Η χάραξη μετακινείται, το προβλεπόμενο Cut & Cover καταργείται και αντικαθίσταται από ανοιχτή εκσκαφή, ο δρόμος σε συγκεκριμένα σημεία ανεβαίνει έως και εννέα μέτρα, οι χωματισμοί αυξάνονται σημαντικά και η συνολική επιφάνεια επέμβασης φτάνει πλέον τα 347.507 τετραγωνικά μέτρα, από 161.486 τετραγωνικά μέτρα που ήταν η αρχική αδειοδοτημένη ζώνη.
Το ερώτημα που μένει πλέον είναι εύλογο:
Πόσο έχει τελικά αλλάξει το έργο Πηγάδια – Γέφυρα Πλάκας σε σχέση με αυτό που είχε αρχικά αδειοδοτηθεί και ποιο είναι το πραγματικό περιβαλλοντικό και τεχνικό του αποτύπωμα σήμερα;
