Με αρκετούς αστερίσκους συνοδεύεται η νέα «συμφωνία κυρίων» για τη μείωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τις 31 Αυγούστου και να ισχύσει μέχρι το τέλος του έτους.
Η πρωτοβουλία επιχειρεί να δημιουργήσει συνθήκες αποκλιμάκωσης των τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ωστόσο παραμένουν ανοιχτά σημαντικά ζητήματα: ποια προϊόντα θα ενταχθούν τελικά, πόσο ουσιαστική θα είναι η μείωση και ποιο θα είναι το πραγματικό όφελος για τα νοικοκυριά.
Οι επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν θα πρέπει να πληρούν δύο βασικές προϋποθέσεις: να μειώσουν την τιμή ενός προϊόντος τουλάχιστον κατά 5% και να διατηρήσουν τη συγκεκριμένη τιμή για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών.
Παράλληλα, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή θέτει έναν ακόμη όρο: οι μειώσεις δεν θα πρέπει να αφορούν προϊόντα περιορισμένης εμπορικής κίνησης, αλλά κωδικούς που έχουν πραγματικό βάρος στις αγορές των καταναλωτών.
Το μεγάλο ερώτημα: ποια προϊόντα θα φθηνύνουν;
Το βασικό στοίχημα της συμφωνίας δεν είναι μόνο ο αριθμός των προϊόντων που θα ενταχθούν, αλλά η σημασία τους στο καθημερινό καλάθι των νοικοκυριών.
Η εμπειρία από αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχει δείξει ότι υπάρχει ο κίνδυνος να εμφανίζονται πολλές μειώσεις τιμών σε προϊόντα που τελικά έχουν μικρή συμμετοχή στις πραγματικές αγορές των καταναλωτών.
Έτσι, το κρίσιμο στοιχείο δεν θα είναι πόσοι κωδικοί θα ανακοινωθούν, αλλά αν οι μειώσεις αφορούν βασικά αγαθά που αγοράζουν καθημερινά οι οικογένειες.
Αρκεί μια μείωση 5%;
Ερωτήματα δημιουργεί και το ίδιο το ύψος της μείωσης.
Οι ανατιμήσεις των τελευταίων ετών έχουν επιβαρύνει σημαντικά τις τιμές σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, με αποτέλεσμα πολλοί καταναλωτές να θεωρούν ότι μια περιορισμένη αποκλιμάκωση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις αυξήσεις που έχουν προηγηθεί.
Επιπλέον, η διάρκεια του μέτρου είναι περιορισμένη, αφού η υποχρέωση διατήρησης της μειωμένης τιμής μπορεί να αφορά μόλις δύο μήνες.
Στο μικροσκόπιο η «τιμή βάσης»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η τιμή πάνω στην οποία θα υπολογιστεί η έκπτωση.
Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί από το αν η αρχική τιμή αντανακλά την πραγματική εικόνα της αγοράς ή αν έχουν προηγηθεί αυξήσεις που θα περιορίσουν στην πράξη το τελικό όφελος.
Για τον λόγο αυτό, οι έλεγχοι αναμένεται να επικεντρωθούν στην αποτροπή τεχνητών ανατιμήσεων πριν από την έναρξη εφαρμογής της συμφωνίας.
Οι προσφορές δεν θα συμψηφίζονται
Ένα ακόμη σημείο αφορά τις παράλληλες προσφορές.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, κουπόνια, εκπτώσεις και άλλες προωθητικές ενέργειες θα πρέπει να εφαρμόζονται επιπλέον της νέας μειωμένης τιμής και όχι να χρησιμοποιούνται για να εμφανίζεται μεγαλύτερη έκπτωση από την πραγματική.
Ωστόσο, το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, καθώς η αγορά μεταβάλλεται συνεχώς και οι τιμές αλλάζουν με μεγάλη συχνότητα.
Το τελικό κριτήριο θα είναι ένα: αν η συμφωνία θα μεταφραστεί σε πραγματική ελάφρυνση για το οικογενειακό καλάθι ή αν θα παραμείνει μια περιορισμένη παρέμβαση με μικρό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των καταναλωτών.
