Μόλις έξι θέσεις από το τέλος της ευρωπαϊκής κατάταξης για την ποιότητα του αέρα βρίσκονται τα Ιωάννινα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος. Η πόλη κατατάσσεται στην 755η θέση μεταξύ 761 ευρωπαϊκών πόλεων, εντάσσοντάς την σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Τα στοιχεία προέρχονται από τον ευρωπαϊκό δείκτη ποιότητας του αέρα των πόλεων, ο οποίος εξετάζει τρεις βασικούς ρύπους: τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, το διοξείδιο του αζώτου και το όζον. Η κατάταξη αποτυπώνει τον εκτιμώμενο κίνδυνο από τη μακροχρόνια έκθεση του πληθυσμού στους συγκεκριμένους ρύπους.

Η εικόνα για τα Ιωάννινα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη, κυρίως ως προς τα PM2.5. Η πληθυσμιακά σταθμισμένη συγκέντρωσή τους φτάνει τα 20,85 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, ενώ η αντίστοιχη τιμή για το διοξείδιο του αζώτου είναι 20,83 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Για το όζον, η συγκέντρωση καταγράφεται στα 98,33 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση με το Oulu της Φινλανδίας, που βρίσκεται στην πρώτη θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης. Εκεί, η συγκέντρωση των PM2.5 περιορίζεται στα 4,4 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, έναντι 20,85 στα Ιωάννινα. Με άλλα λόγια, η αντίστοιχη τιμή στην ηπειρωτική πρωτεύουσα είναι σχεδόν 4,7 φορές υψηλότερη.

Αντίστοιχη είναι η διαφορά και στο διοξείδιο του αζώτου, με 20,83 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο στα Ιωάννινα έναντι 5,23 στο Oulu. Στο όζον, η συγκέντρωση στα Ιωάννινα φτάνει τα 98,33 μικρογραμμάρια, ενώ στη φινλανδική πόλη τα 73,69.

Τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικό δείκτη για τη δημόσια υγεία, καθώς μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα. Η τιμή που καταγράφεται για τα Ιωάννινα είναι υπερτετραπλάσια της ετήσιας κατευθυντήριας τιμής των 5 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Η κατάταξη δεν σημαίνει ότι τα Ιωάννινα είναι η χειρότερη πόλη της Ευρώπης, ούτε αρκεί από μόνη της για να εξηγήσει τις αιτίες της επιβάρυνσης. Δείχνει, ωστόσο, ότι βρίσκονται στο τελευταίο τμήμα της ευρωπαϊκής λίστας και ότι η ποιότητα του αέρα αποτελεί ζήτημα που χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση και ουσιαστική διερεύνηση.

Τα δεδομένα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για μια πόλη που κατά τους χειμερινούς μήνες αντιμετωπίζει επανειλημμένα επεισόδια ατμοσφαιρικής επιβάρυνσης εξαιτίας της αιθαλομίχλης.

Το ερώτημα πλέον είναι ποιες παρεμβάσεις μπορούν να περιορίσουν την έκθεση των κατοίκων στους ρύπους, ειδικά κατά την χειμερινή περίοδο..