Σε εξέλιξη βρίσκεται το πρόγραμμα βιολογικής αντιμετώπισης του μαύρου ακανθώδους αλευρώδη, ενός ιδιαίτερα δύσκολου εχθρού για τις καλλιέργειες εσπεριδοειδών, με παρεμβάσεις και σε περιοχές της Ηπείρου.
Στην απάντησή του σε κοινοβουλευτική ερώτηση της Όλγας Γεροβασίλη, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης παρουσιάζει τις δράσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, αναγνωρίζει τις δυσκολίες στην καταπολέμηση του εντόμου και προαναγγέλλει τη συνέχιση του προγράμματος για την περίοδο 2027-2029.
Ο μαύρος ακανθώδης αλευρώδης (Aleurocanthus spiniferus) είναι επιβλαβής οργανισμός καραντίνας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Άρτα περιλαμβάνεται στις οριοθετημένες περιοχές της χώρας όπου έχουν καταγραφεί προσβολές και εφαρμόζονται ειδικά μέτρα περιορισμού.
Αρμόδια για την εφαρμογή των φυτοϋγειονομικών μέτρων στην περιοχή είναι η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Άρτας, με τη συνδρομή, όπου απαιτείται, του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών και Ποιοτικού Ελέγχου Ιωαννίνων.
Το Υπουργείο παραδέχεται ότι η αντιμετώπιση του εντόμου είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Τα διαθέσιμα εντομοκτόνα δεν δίνουν ικανοποιητικά αποτελέσματα, ενώ η λανθασμένη ή εντατική χρήση τους μπορεί να επιβαρύνει το περιβάλλον και να οδηγήσει σε αύξηση των πληθυσμών άλλων αλευρωδών, καθώς καταστρέφονται και τα ωφέλιμα έντομα.
Ως πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμη λύση προκρίνεται η κλασική βιολογική καταπολέμηση, με την εισαγωγή και εγκατάσταση φυσικών εχθρών του αλευρώδη.
Εξαπολύσεις σε 16 σημεία στη Δυτική Ελλάδα
Το σχετικό πρόγραμμα εγκρίθηκε από το Υπουργείο το 2022, έχει συνολικό προϋπολογισμό 228.000 ευρώ και προβλέπεται να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2026.
Κεντρικό ρόλο έχει το παρασιτοειδές έντομο Encarsia smithi. Οι πρώτες δοκιμαστικές εξαπολύσεις πραγματοποιήθηκαν από τον Οκτώβριο του 2023 σε επιλεγμένες περιοχές της Κέρκυρας και της Άρτας. Από τον Απρίλιο του 2024 ακολούθησαν παρεμβάσεις στις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας, Άρτας, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας και Αργολίδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Υπουργείο, μέχρι σήμερα έχουν τοποθετηθεί παρασιτοειδή σε 16 διαφορετικά σημεία στις συγκεκριμένες περιοχές, ενώ πραγματοποιούνται συνεχείς δειγματοληψίες για να διαπιστωθεί εάν το ωφέλιμο έντομο εγκαθίσταται και αναπτύσσει πληθυσμούς.
Τα πρώτα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται θετικά, καθώς το Encarsia smithi έχει ήδη εγκατασταθεί στις περιοχές όπου έγινε η εξαπόλυση και έχει αρχίσει να διασπείρεται.
Για το 2026 έχουν προγραμματιστεί επιπλέον εξαπολύσεις, τόσο του συγκεκριμένου παρασιτοειδούς όσο και του Amitus hesperidum, ενός ακόμη φυσικού εχθρού του μαύρου αλευρώδη.
Η συνέχεια έως το 2029 και ο χρόνος που απαιτείται
Το Υπουργείο αναφέρει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη ενέργειες για τη συνέχιση του προγράμματος την περίοδο 2027-2029. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνδυασμένη αξιοποίηση των δύο παρασιτοειδών σε όλες τις περιοχές της χώρας όπου έχει διαπιστωθεί παρουσία του εντόμου, μαζί με συστηματική παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς τους.
Ωστόσο, η βιολογική αντιμετώπιση απαιτεί χρόνο. Όπως επισημαίνεται στην απάντηση, από τη στιγμή που θα διαπιστωθεί η εγκατάσταση του ωφέλιμου εντόμου στο πεδίο χρειάζονται από ένα έως τρία χρόνια για τον πολλαπλασιασμό του και την αύξηση του παρασιτισμού σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Για τις προσβεβλημένες ζώνες, η ευθύνη εφαρμογής των προβλεπόμενων μέτρων παραμένει στους παραγωγούς, με τις τοπικές φυτοϋγειονομικές υπηρεσίες να έχουν την αρμοδιότητα ελέγχου και καθοδήγησης. Τα μέτρα περιλαμβάνουν βιολογικό έλεγχο, κατάλληλες επεμβάσεις και κλάδεμα και καταστροφή των προσβεβλημένων τμημάτων των φυτών.
