Ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ευρωζώνη συνεχίζει να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τα προ πανδημίας χρόνια, σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε στο 2,9% κατά μέσο όρο το 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025, υψηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο 2,2% πριν τον κορονοϊό, κυρίως λόγω των αυξήσεων στο κρέας, τον καφέ, το τσάι, το κακάο, τη σοκολάτα και τα γλυκά.

Οι αναλυτές της ΕΚΤ επισημαίνουν ότι αυτές οι αυξήσεις εξηγούν πάνω από το 50% της συνολικής ανόδου του ετήσιου πληθωρισμού τροφίμων, παρά το γεγονός ότι η συμμετοχή τους στον δείκτη είναι μικρότερη από 25%. Αντίθετα, οι τιμές των υπόλοιπων τροφίμων έχουν σταθεροποιηθεί μετά την εκτίναξή τους την διετία 2022-2023.

Οι αιτίες των αυξήσεων

Η άνοδος των τιμών σχετίζεται με τις διεθνείς τιμές προϊόντων, που επηρεάστηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα και την κλιματική αλλαγή κατά την πανδημία, ενώ εντάθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αρχικά επηρεάστηκαν προϊόντα όπως το σιτάρι, τα δημητριακά, η ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά.

Στη συνέχεια, η παραγωγή ελαιόλαδου μειώθηκε στις μεσογειακές χώρες, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια οι μεγαλύτερες πιέσεις στους καταναλωτές αφορούν κρέας, σοκολάτα, κακάο και καφέ. Οι διεθνείς τιμές του καφέ υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025, υποχώρησαν τον Ιούλιο και στη συνέχεια ανέβηκαν ξανά έως τον Νοέμβριο.

Η μελέτη της ΕΚΤ σημειώνει ότι οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές περνούν με καθυστέρηση στις τιμές καταναλωτή, κάτι που σημαίνει ότι οι μειώσεις στις διεθνείς τιμές δεν αντικατοπτρίζονται άμεσα στην αγορά.

Στο επίκεντρο το κρέας και η σοκολάτα

Η εκτίναξη της διεθνούς τιμής της σοκολάτας ξεκίνησε το 2023 και κορυφώθηκε τον Απρίλιο του 2024, ενώ παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Οι αυξήσεις στο μοσχάρι ήταν ιδιαίτερα σημαντικές, με τιμές παραγωγού στην Ευρώπη να ανεβαίνουν κατά 28% τον Νοέμβριο του 2025, εξαιτίας περιορισμένης διαθεσιμότητας και ισχυρής ζήτησης.

Παράλληλα, η παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7% το πρώτο 9μηνο του 2025, με τις μεγαλύτερες υποχωρήσεις στη Γερμανία (-6,8%), τη Γαλλία και την Ισπανία (-2,8%). Η μειωμένη παραγωγή οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2% στο πρώτο 8μηνο του 2025.

Οι τιμές για χοιρινό και κοτόπουλο μειώθηκαν, ενώ οι τιμές πρόβειου και βοείου κρέατος αυξήθηκαν λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας και υψηλής ζήτησης.

Η επίδραση των μισθών και η πρόβλεψη για το 2026

Η αύξηση των μισθών στον τομέα των λιανικών πωλήσεων, των μεταφορών και των καταλυμάτων συνέβαλε επίσης στις αυξήσεις τιμών.

Η ΕΚΤ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα μειωθεί σημαντικά το 2026, υποχωρώντας κοντά στο 2% μέχρι τα τέλη του έτους, καθώς θα εξασθενήσει ο αντίκτυπος από τις προηγούμενες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές.