Μία ξεχωριστή παράδοση των Καλαρρυτών Ιωαννίνων περνά πλέον και επίσημα στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.

Πρόκειται για το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στους Καλαρρύτες, το οποίο περιλαμβάνεται στα δέκα νέα στοιχεία που εντάχθηκαν στο Εθνικό Ευρετήριο, που πλέον αριθμεί συνολικά 199 στοιχεία.

Το πανηγύρι πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου, ανήμερα της Αγίας Παρασκευής. Μετά τη λειτουργία στο μικρό ναΐσκο που βρίσκεται περίπου έξι χιλιόμετρα έξω από το χωριό, μέσα σε σπηλιά και σε υψόμετρο 1.740 μέτρων, ακολουθεί γλέντι στην περιοχή «Λιβάδι».

Το βράδυ η γιορτή μεταφέρεται στην πλατεία των Καλαρρυτών, όπου συνεχίζεται το πανηγύρι.

Όπως καταγράφεται στο Εθνικό Ευρετήριο, οι κάτοικοι συνδέουν το έθιμο με θαύμα της Αγίας Παρασκευής για τη σωτηρία και τον πολλαπλασιασμό ενός κοπαδιού. Η παράδοση αυτή αποτυπώνει και τον ιδιαίτερο δεσμό της περιοχής με τη μετακινούμενη κτηνοτροφία, η οποία για αιώνες αποτέλεσε βασικό στοιχείο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής των ορεινών κοινοτήτων.

Το πανηγύρι δεν αποτελεί επομένως μόνο μία θρησκευτική γιορτή. Λειτουργεί ως ζωντανή ανάμνηση του ποιμενικού βίου και της εποχικής μετακίνησης ανθρώπων και ζώων προς τα ορεινά βοσκοτόπια.

Η ένταξη στο Εθνικό Ευρετήριο αναγνωρίζει ακριβώς αυτή τη διάσταση της παράδοσης, καθώς η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει πρακτικές, γνώσεις, έθιμα και τρόπους ζωής που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και εξακολουθούν να παραμένουν ζωντανά στις τοπικές κοινωνίες.

Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε συνολικά δέκα νέες εγγραφές, μεταξύ των οποίων η παραδοσιακή Ζουπανιώτικη Τέχνη της Πέτρας στη Δυτική Μακεδονία, η Κουλουρία του Αρχαγγέλου Ρόδου, ο Καβοντορίτικος χορός, τα «Σεργιάνια» στην Κρανιά Καρδίτσας και το πασχαλινό έθιμο της Ροδάνης στην Καστοριά.

Για την Ήπειρο, η νέα εγγραφή αφορά τους Καλαρρύτες και ένα έθιμο που συνδέεται άμεσα με την ιστορία, την κτηνοτροφία και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων της περιοχής.