Μια εξαιρετικά ανησυχητική ακτινογραφία για την ποιότητα του αέρα που αναπνέουν οι Γιαννιώτες παρουσίασε ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Νικόλαος Χατζηαναστασίου, στο πλαίσιο του New European Bauhaus Festival Satellite Event, φέρνοντας στο προσκήνιο το εφιαλτικό πρόβλημα της αιθαλομίχλης.

Την ώρα που το ευρωπαϊκό φεστιβάλ συζητά για την κλιματική ουδετερότητα, ο κ. Χατζηαναστασίου παρέθεσε αμείλικτα επιστημονικά δεδομένα που κατατάσσουν τα Ιωάννινα στις πιο επιβαρυμένες περιοχές όχι της Ευρώπης αλλά του πλανήτη κατά τους χειμερινούς μήνες.

«Πρωταθλήτρια» σε υπερβάσεις

Σύμφωνα με τον Καθηγητή, οι συγκεντρώσεις των επικίνδυνων μικροσωματιδίων PM2.5 στην πόλη παρουσιάζουν τρομακτικές υπερβάσεις. «Το ένα τρίτο έως και τα δύο τρίτα των ημερών του χειμώνα είμαστε προβληματικοί», τόνισε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι σε μέση ημερήσια βάση οι τιμές αγγίζουν ακόμα και τα 200 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, τη στιγμή που οι ωριαίες τιμές εκτοξεύονται στα 400 με 500 μικρογραμμάρια.

Τα νούμερα αυτά, όπως υπογράμμισε, είναι υψηλότερα από μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, μια πραγματικότητα που έχει κάνει τα Γιάννενα «πρωταθλητή» στην ατμοσφαιρική ρύπανση, με τις συγκεντρώσεις να συγκαταλέγονται ανάμεσα σε αυτές των περισσότερο ρυπασμένων πόλεων παγκοσμίως.

Η γεωμορφολογία-«παγίδα» και η θερμοκρασιακή αναστροφή

Το πρόβλημα στα Ιωάννινα γίνεται ακόμη πιο έντονο εξαιτίας της γεωμορφολογίας του λεκανοπεδίου, το οποίο είναι περικυκλωμένο από βουνά. Ο συνδυασμός αυτός, μαζί με τις χαμηλές θερμοκρασίες, την άπνοια και την έλλειψη βροχοπτώσεων, δημιουργεί το φαινόμενο της θερμοκρασιακής αναστροφής (ψυχρός αέρας χαμηλά, θερμός ψηλά).

«Αυτό εγκλωβίζει τα επικίνδυνα σωματίδια χαμηλά, εκεί ακριβώς που κινείται και αναπνέει ο άνθρωπος», εξήγησε ο κ. Χατζηαναστασίου. Μάλιστα, εναέριες μετρήσεις του Πανεπιστημίου έδειξαν ότι τον χειμώνα δημιουργείται ένα εξαιρετικά ρηχό στρώμα ρύπων, ύψους μόλις 100 έως 500 μέτρων από το έδαφος, το οποίο είναι κυριολεκτικά «φορτωμένο» με αιθαλομίχλη.

Αναφερόμενος στις προσπάθειες ευαισθητοποίησης του κοινού που ξεκίνησε ο Δήμος, ο Καθηγητής σημείωσε ότι είναι νωρίς για να εκτιμηθεί αν έχουν αποδώσει, συμπληρώνοντας ότι η μικρή βελτίωση που παρατηρήθηκε τον περασμένο χειμώνα (40 υπερβάσεις έναντι 70 την προηγούμενη χρονιά) οφειλόταν αποκλειστικά στις έντονες βροχοπτώσεις και όχι σε ανθρώπινη παρέμβαση.

Το «πράσινο» μέλλον περνάει από τα τζάκια

Ευρωπαϊκά φεστιβάλ, New European Bauhaus, κλιματικά ουδέτερες πόλεις και λαμπερά πάνελ. Όλα αυτά είναι εξαιρετικά, μέχρι τη στιγμή που ένας επιστήμονας παίρνει το μικρόφωνο και θυμίζει σε όλους ότι τα Γιάννενα τον χειμώνα θυμίζουν… βιομηχανική πόλη του περασμένου αιώνα.

Η τοποθέτηση του κ. Χατζηαναστασίου ήταν η καλύτερη υπενθύμιση ότι η «πράσινη μετάβαση» δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση για τα κονδύλια της Ε.Ε., αλλά ζήτημα δημόσιας υγείας για τους κατοίκους αυτής της πόλης.

Όταν είμαστε «πρωταθλητές παγκοσμίως» στη ρύπανση, ξεπερνώντας την Αθήνα, τότε η πολιτεία όφειλε να έχει δώσει ήδη λύσεις.