Μπορεί στα λόγια και στις παρουσιάσεις των αρμόδιων φορέων τα εκατομμύρια του ΕΣΠΑ να ρέουν άφθονα, όμως η σκληρή πραγματικότητα και οι αριθμοί που παρουσιάστηκαν στην 5η Επιτροπή Παρακολούθησης του προγράμματος στα Ιωάννινα, προκαλούν έντονη ανησυχία.
Τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Γραμματείας ΕΣΠΑ δεν μάσησαν τα λόγια τους: Η Ήπειρος κινδυνεύει να χάσει πολύτιμους πόρους αν δεν σταματήσει το real estate των… παρατάσεων και δεν αρχίσουν επιτέλους τα έργα.
Η πιο ηχηρή «σφαλιάρα» ήρθε από τον Ιωάννη Σολομωνίδη, το έμπειρο στέλεχος της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής της Κομισιόν (DG REGIO). Τα στοιχεία που παρουσίασε αποτυπώνουν μια απογοητευτική αλήθεια: Αντί η υλοποίηση του προγράμματος να ανεβάζει ταχύτητα, πηγαίνει προς τα πίσω!
- Πέρυσι, η Ήπειρος έπρεπε να απορροφά 320 χιλιάδες ευρώ κάθε εργάσιμη μέρα.
- Έναν χρόνο μετά, ο ρυθμός ανέρχεται στις 280 χιλιάδες ευρώ την ημέρα.
Το σημαντικότερο.. Για να πετύχει το πρόγραμμα οι δικαιούχοι των έργων ειδικά οι δήμοι θα πρέπει να ανεβάσουν ρυθμούς μέχρι το κλείσιμο του προγράμματος.
Ο κ. Σολομωνίδης έστειλε ξεκάθαρο τελεσίγραφο, μιλώντας για «περίοδο εξυγίανσης»: «Ό,τι δεν τρέχει, κόβεται», είπε χαρακτηριστικά, καλώντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Δήμους, Περιφέρεια, Οργανισμούς και όλους τους τελικούς δικαιούχους) να σηκώσουν τα μανίκια πριν να είναι πολύ αργά για τη διαπραγμάτευση της νέας προγραμματικής περιόδου.
Στο ίδιο ακριβώς, μήκος κύματος κινήθηκε και η εκπρόσωπος της Γραμματείας ΕΣΠΑ, η οποία ξεκαθάρισε ότι η τακτική με τις συνεχείς παρατάσεις τελείωσε. «Χρόνος για χάσιμο δεν υπάρχει», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι ο στόχος είναι να απορροφώνται σταθερά 74 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο και απαιτώντας άμεση και στενή συνεργασία με τη Διαχειριστική Αρχή.
Η αλήθεια των αριθμών: Πρωταθλητές στα χαρτιά, ουραγοί στις πληρωμές
Για να καταλάβει κανείς την πραγματική εικόνα αρκεί να κοιτάξει τα επίσημα δεδομένα του προγράμματος, συνολικού προϋπολογισμού 426 εκατ. ευρώ:
| Στάδιο Προγράμματος | Ποσό (σε εκατ. ευρώ) | Ποσοστό % |
| Εξειδίκευση Δράσεων (Σχεδιασμός) | 330,7 | 77,6% |
| Προσκλήσεις Έργων | 322,9 | 75,8% |
| Πραγματικές Δαπάνες (Πληρωμές) | 104,6 | 24,6% |
Με απλά λόγια: Αν και διανύουμε το ΕΣΠΑ 2021-2027, η πραγματική απορρόφηση βρίσκεται μόλις στο 24,6%. Σχεδόν 3 στα 4 ευρώ παραμένουν αναξιοποίητα.
Η Ήπειρος δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει ούτε ένα ευρώ. Οι δικαιολογίες στέρεψαν και το καμπανάκι των Βρυξελλών που χτύπησε στα Γιάννενα ήταν τόσο δυνατό, που μάλλον θα πρέπει να ξυπνήσει πολλούς από τον λήθαργο