Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η έκτακτη ανάγκη έχει γίνει μια φράση που επαναλαμβάνεται συχνά στις αποφάσεις για έργα και παρεμβάσεις. Και στην Ήπειρο, η επίκλησή της οδηγεί επανειλημμένα στη διαδικασία του άρθρου 32 του Ν. 4412/2016, δηλαδή στη διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση.
Το τελευταίο παράδειγμα έρχεται από τη ΔΕΥΑ Άρτας. Για το έργο αποκατάστασης ζημιών σε δίκτυα και υποδομές μετά από φυσικές καταστροφές, προϋπολογισμού 700.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, προσκλήθηκαν τρεις εργολάβοι. Οι προσφορές τους κινήθηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, μεταξύ 1% και 2%, με το έργο να κατακυρώνεται τελικά στα 686.000 ευρώ.
Το ερώτημα δεν είναι αν οι ζημιές πρέπει να αποκαθίστανται γρήγορα. Προφανώς πρέπει. Το ερώτημα είναι πόσο ανταγωνιστική παραμένει μια διαδικασία όταν περιορίζεται σε προσκλήσεις συγκεκριμένων οικονομικών φορέων και ποια οικονομία εξασφαλίζεται τελικά για τον δημόσιο φορέα.
Από τους δρόμους μέχρι το κλειστό γυμναστήριο
Η εικόνα δεν περιορίζεται στη ΔΕΥΑ Άρτας. Στις αποφάσεις της Περιφερειακής Επιτροπής Ηπείρου για το 2026 εντοπίζεται σειρά έργων που προχώρησαν ή προγραμματίστηκαν μέσω του άρθρου 32 παρ. 2γ, με την αιτιολογία της κατεπείγουσας ανάγκης.
Στις 14 Ιουλίου εγκρίθηκαν τα αποτελέσματα διαπραγμάτευσης για επείγουσες εργασίες αναβάθμισης, επισκευής και λειτουργικής προσαρμογής στο Κλειστό Γυμναστήριο «Σιδέρης Καραδήμας», με προϋπολογισμό 371.380 ευρώ με ΦΠΑ. Αυτή ήταν η αρχή καθώς με την ίδια διαδικασία ο συνολικός προϋπολογισμός για το Κλειστό έφτασε στο 1,3 εκατομμύρια!
Την ίδια συνεδρίαση εγκρίθηκαν αποτελέσματα διαπραγμάτευσης για άμεση αποκατάσταση ασφαλτικού σε τμήματα από τα οποία διέρχεται ο ποδηλατόδρομος, προϋπολογισμού 235.600 ευρώ με ΦΠΑ. Και οι δύο αποφάσεις ελήφθησαν κατά πλειοψηφία.
Τον Μάιο, η ίδια διαδικασία χρησιμοποιήθηκε για την αποκατάσταση βατότητας στην εθνική οδό Άρτας – Τρικάλων, στο 12ο χιλιόμετρο, μετά από καθίζηση, με προϋπολογισμό 190.000 ευρώ. Αντίστοιχη απόφαση αφορούσε την αποκατάσταση φθορών μετά από κατολίσθηση στον Μύτικα Πρέβεζας, προϋπολογισμού 120.000 ευρώ, καθώς και παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας στην περιοχή Φιλοθέης, ύψους 99.200 ευρώ.
Στην ίδια περίοδο περιλαμβάνονται η άμεση αποκατάσταση ασφαλτοταπήτων σε Ανθοχώρι, Βοτονόσι, Μικρό Περιστέρι και Ανήλιο, με προϋπολογισμό 140.000 ευρώ, αλλά και η αποκατάσταση οδοστρώματος στην 38η επαρχιακή οδό μετά από έντονες βροχοπτώσεις, προϋπολογισμού 255.000 ευρώ. Για τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις η Περιφερειακή Επιτροπή ενέκρινε τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων.
Τον Μάιο εγκρίθηκαν επίσης αποτελέσματα διαπραγμάτευσης για την άμεση αποκατάσταση βατότητας στο οδικό δίκτυο του Μεσοβουνίου, προϋπολογισμού 99.200 ευρώ, καθώς και για εργασίες καθαρισμού και αποκατάστασης κοινόχρηστων υποδομών και ρεμάτων σε πυρόπληκτους οικισμούς της Πρέβεζας, προϋπολογισμού 62.000 ευρώ.
Αυτές είναι μόνο μερικές από τις αποφάσεις των τελευταίων μηνών ενώ την ίδια τακτική ακολουθούν κι άλλοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι η έκπτωση
Το άρθρο 32 δεν αποτελεί από μόνο του παράνομη διαδικασία. Προβλέπεται από τον νόμο για εξαιρετικές περιπτώσεις, μεταξύ άλλων όταν συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη και δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών των συνήθων διαδικασιών. Η αιτιολόγηση, όμως, πρέπει να είναι συγκεκριμένη και να συνδέεται με τις προϋποθέσεις του νόμου.
Όταν η επίκληση του κατεπείγοντος εμφανίζεται σε διαδοχικές αποφάσεις, για δρόμους, αντιπλημμυρικά έργα, υποδομές και άλλες παρεμβάσεις, ο δημόσιος έλεγχος δεν μπορεί να περιορίζεται στην έγκριση της διαδικασίας. Χρειάζεται να εξετάζει και το οικονομικό αποτέλεσμά της.
Γιατί η ταχύτητα στην αποκατάσταση των ζημιών είναι αναγκαία. Η εξασφάλιση, όμως, της καλύτερης δυνατής τιμής για το δημόσιο χρήμα παραμένει εξίσου σημαντική.
Μία ακόμη κρίσιμη παράμετρος αφορά στην ολοκλήρωση των παρεμβάσεων αυτών.. Γιατί υπάρχουν περιπτώσεις όπου έργα με κατεπείγοντα χαρακτήρα καταλήγουν από παράταση σε παράταση και εν τέλει σέρνονται χρόνια.
