Τα ελληνικά τρόφιμα συνεχίζουν να αποτελούν τη μεγάλη δύναμη των εξαγωγών της χώρας, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι εμπορικές εντάσεις και οι δασμολογικές πιέσεις περιορίζουν τη δυναμική του διεθνούς εμπορίου.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, οι ελληνικές εξαγωγές παρέμειναν σε θετικό έδαφος το πρώτο πεντάμηνο του 2026, με αύξηση 0,2% σε πραγματικούς όρους. Αν και ο ρυθμός ανάπτυξης είναι αισθητά χαμηλότερος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να ενισχύει τη θέση της στις ευρωπαϊκές αγορές.

Οι δύο πυλώνες που κράτησαν τις εξαγωγές σε θετική τροχιά

Η μελέτη επισημαίνει ότι η ανθεκτικότητα των ελληνικών εξαγωγών στηρίχθηκε σε δύο βασικούς παράγοντες:

• Την ευρωπαϊκή αγορά, όπου η περαιτέρω διείσδυση στη Δυτική και Ανατολική Ευρώπη αντιστάθμισε τις απώλειες από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική.
• Τον κλάδο των τροφίμων, ο οποίος κάλυψε τις απώλειες που καταγράφηκαν σε προϊόντα όπως τα ορυκτά, τα υφάσματα και το ελαιόλαδο.

Παρά τις δυσκολίες, η Ελλάδα αύξησε ή διατήρησε το μερίδιό της στις περισσότερες διεθνείς αγορές, ανεβάζοντας το συνολικό της μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές στο 0,59%, από 0,56% ένα χρόνο πριν.

Οι τρεις πρωταγωνιστές των ελληνικών εξαγωγών

Η ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας αναδεικνύει τρία προϊόντα που αποτέλεσαν τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης του κλάδου των τροφίμων: το ελληνικό γιαούρτι, το ακτινίδιο και η φράουλα.

Τα τρία αυτά προϊόντα συνεισέφεραν περίπου στα τρία τέταρτα της συνολικής αύξησης των εξαγωγών τροφίμων και στα δύο τρίτα της ενίσχυσης του ελληνικού μεριδίου στις ευρωπαϊκές αγορές.

Το ελληνικό γιαούρτι διατηρεί υψηλή αξία

Το ελληνικό γιαούρτι συνεχίζει να ενισχύει την παρουσία του στις ώριμες αγορές της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης.

Μέσα στην τελευταία εξαετία οι εξαγωγές του υπερτριπλασιάστηκαν, ενώ το μερίδιό του στις ευρωπαϊκές αγορές αυξήθηκε από 7% σε 20%. Παράλληλα, εξακολουθεί να πωλείται με περίπου 30% υψηλότερη τιμή σε σχέση με τα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά προϊόντα, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του ως προϊόν υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Το ακτινίδιο ανοίγει νέες αγορές

Διαφορετική είναι η πορεία του ελληνικού ακτινιδίου, το οποίο επεκτείνει συνεχώς τη γεωγραφική του παρουσία και μειώνει την εξάρτησή του από την ιταλική αγορά.

Το μερίδιό του στις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυξήθηκε από 24% το 2019 σε 30%, ωστόσο η πρόκληση πλέον είναι η ενίσχυση της εμπορικής του αξίας και όχι μόνο των ποσοτήτων που εξάγονται.

Η φράουλα κερδίζει συνεχώς έδαφος

Εντυπωσιακή είναι και η πορεία της ελληνικής φράουλας, η οποία αυξάνει σταθερά τα μερίδιά της τόσο στις αγορές της Ανατολικής όσο και της Δυτικής Ευρώπης.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η επιτυχία στη Γερμανία, όπου η ελληνική φράουλα έχει κατακτήσει μερίδιο περίπου 21%, δημιουργώντας προοπτικές περαιτέρω διείσδυσης και σε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές.

Το μήνυμα της μελέτης

Η Εθνική Τράπεζα καταλήγει ότι δεν υπάρχει μία κοινή στρατηγική για όλους τους εξαγωγείς. Για άλλες επιχειρήσεις το ζητούμενο είναι η πρόσβαση σε νέες αγορές, για άλλες η αύξηση της παραγωγικής κλίμακας και για άλλες η δημιουργία μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας στα προϊόντα τους.

Η νέα ανάλυση, βασισμένη σε εκατοντάδες εκατομμύρια εξαγωγικές συναλλαγές, επιχειρεί να δείξει τι πραγματικά οδηγεί ή περιορίζει την ανάπτυξη των ελληνικών εξαγωγών, προσφέροντας χρήσιμα συμπεράσματα τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τη χάραξη οικονομικής πολιτικής.