Έξι δεκαετίες μετά την πρώτη φορά που πέρασαν το κατώφλι της Φιλοσοφικής Σχολής, οι άνθρωποι που «εγκαινίασαν» την πανεπιστημιακή ιστορία των Ιωαννίνων έσμιξαν ξανά, σε μια συνάντηση που ξεχείλιζε από συγκίνηση και αναμνήσεις.

Όλα ξεκίνησαν από το πείσμα και την έρευνα του τότε φοιτητή, Νίκου Βλάχου. Παρά τα λιγοστά στοιχεία που είχε στη διάθεσή του, κατάφερε να εντοπίσει τους παλιούς του συμφοιτητές σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Από τους περίπου 200 εισακτέους εκείνης της ιστορικής πρώτης χρονιάς, 50 κατάφεραν να δώσουν το «παρών» στην οδό Δωδώνης, λίγα μόλις μέτρα από το κτίριο που στέγασε τα πρώτα ακαδημαϊκά τους όνειρα.

Οι περιγραφές των αποφοίτων για τα Γιάννενα της δεκαετίας του ’60 είναι αποκαλυπτικές. Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, η πόλη τότε δεν διέφερε πολύ από την εικόνα της κατά την απελευθέρωση του 1913.

Οι πόλεμοι που μεσολάβησαν είχαν «παγώσει» κάθε οικοδομική και οικονομική ανάπτυξη. Η ίδρυση του Πανεπιστημίου ήταν αυτή που έφερε τη μεγάλη αλλαγή, δίνοντας νέα πνοή και οικονομική ζωή στην πρωτεύουσα της Ηπείρου.

Οι συνθήκες σπουδών απείχαν έτη φωτός από τις σημερινές ανέσεις. «Θυμάμαι κουβαλούσαμε τις καρέκλες στο αμφιθέατρο κάθε φορά που είχαμε μάθημα», ανακάλεσε με νοσταλγία μια απόφοιτος. Παρά τις δυσκολίες, οι φοιτητές εκείνοι –πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από την επαρχία με τη νοοτροπία του μαθητή– βρήκαν στα Γιάννενα μια «πνευματική πατρίδα».

Ιδιαίτερη μνεία έγινε στους καθηγητές που σμίλεψαν τον χαρακτήρα τους. Ονόματα όπως ο Κακριδής και άλλοι δεν ήταν απλώς ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, αλλά άνθρωποι που έφεραν ένα νέο μοντέλο εκπαίδευσης από το εξωτερικό (Γαλλία, Αυστρία). Κατάργησαν την παραδοσιακή απόσταση καθηγητή-φοιτητή, διδάσκοντας στους νέους της εποχής έναν νέο τρόπο ζωής βασισμένο στην επικοινωνία και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Σήμερα, στην «τρίτη νεότητα» τους, οι πρώτοι αυτοί πτυχιούχοι, που υπηρέτησαν σε διάφορα σημεία της χώρας, επέστρεψαν για να τιμήσουν όχι μόνο το ίδρυμα, αλλά και τους καθηγητές και συμφοιτητές τους που δεν είναι πια στη ζωή. Όπως τόνισαν, το μυστικό για μια γεμάτη ζωή παραμένει το τρίπτυχο του Φρόυντ: «Αγάπη, εργασία, επικοινωνία».