Μια μεγάλη Ενεργειακή Κοινότητα, η οποία θα μπορούσε να καλύπτει τις ετήσιες ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας έως και 5.000 νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια, καθώς και δημοτικών κοινωνικών δομών, προτείνεται να δημιουργηθεί στο Λεκανοπέδιο Ιωαννίνων.
Την πρόταση επεξεργάζεται η περιφερειακή παράταξη «Κοινό των Ηπειρωτών», θέτοντας ως προτεινόμενο φορέα υλοποίησης τον Δήμο Ιωαννιτών και επιδιώκοντας την ένταξη του εγχειρήματος στο νέο Εθνικό και Περιφερειακό Εταιρικό Σχέδιο (ΕΠΕΣ) 2028–2034, μέσω ειδικής χρηματοδοτικής πρόσκλησης.
Η πρωτοβουλία συνδέει δύο από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Λεκανοπέδιο, την ενεργειακή φτώχεια και τη χειμερινή αιθαλομίχλη. Όπως επισημαίνεται από την παράταξη, πολλά νοικοκυριά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος της ενέργειας και της θέρμανσης, ενώ η οικονομική αδυναμία οδηγεί σε επιλογές που επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα, με κυριότερη την καύση ξύλου και άλλων στερεών καυσίμων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάζεται, η Ενεργειακή Κοινότητα θα βασίζεται στην παραγωγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα και στην αποθήκευσή της με τη χρήση μπαταριών. Στόχος είναι να καλύπτονται οι ετήσιες ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας έως 5.000 νοικοκυριών που βρίσκονται σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας, αλλά και δημοτικών κοινωνικών δομών.
Στις τελευταίες περιλαμβάνονται παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί, ΚΑΠΗ και ΚΔΑΠ, δομές που έχουν επίσης σημαντικές ενεργειακές ανάγκες και μπορούν να ωφεληθούν από ένα τέτοιο σχήμα.
Την πρόταση αναμένεται να παρουσιάσει ο περιφερειακός σύμβουλος της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, Σάββας Δημητριάδης, στην επόμενη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, στο πλαίσιο της συζήτησης για το νέο ΕΠΕΣ και τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της Ηπείρου.
Τα άμεσα μέτρα για την αιθαλομίχλη
Πέρα από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, το «Κοινό των Ηπειρωτών» ζητά τη λήψη άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών ήδη από τον φετινό χειμώνα.
Συγκεκριμένα, προτείνει ειδική και στοχευμένη επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης και του ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά του Λεκανοπεδίου, με στόχο να περιοριστεί η ανάγκη προσφυγής σε πιο ρυπογόνα καύσιμα.
Παράλληλα, θέτει στο τραπέζι την ενεργοποίηση προγραμμάτων επιδότησης για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών. Ιδιαίτερη έμφαση ζητά να δοθεί σε νοικοκυριά που χρησιμοποιούν ξύλο και άλλα στερεά καύσιμα για τη θέρμανσή τους.
Όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, οι επιδοτήσεις μπορούν να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, δεν αρκούν όμως από μόνες τους για να αντιμετωπίσουν μόνιμα την ενεργειακή φτώχεια. Χρειάζονται παρεμβάσεις που θα μειώνουν σταθερά το κόστος ενέργειας και θα δίνουν στα νοικοκυριά τη δυνατότητα να στραφούν σε καθαρότερες μορφές θέρμανσης.
Η παράταξη υπογραμμίζει ότι η αιθαλομίχλη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με συστάσεις προς τους πολίτες να περιορίσουν την καύση ξύλου, χωρίς να έχουν προηγουμένως δημιουργηθεί οι οικονομικές και τεχνικές προϋποθέσεις για εναλλακτικές λύσεις.
Το σχέδιο της Ενεργειακής Κοινότητας φιλοδοξεί να αποτελέσει μια πιο μόνιμη παρέμβαση, συνδέοντας την ενεργειακή μετάβαση με την κοινωνική προστασία και τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, για να περάσει από το επίπεδο της πρότασης στην υλοποίηση, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση και να προσδιοριστούν τα τεχνικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του εγχειρήματος.
Το «Κοινό των Ηπειρωτών» ζητά συνολικά ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ατμοσφαιρική ρύπανση στο Λεκανοπέδιο, με παρεμβάσεις σε όλες τις σημαντικές πηγές επιβάρυνσης, συγκεκριμένα μέτρα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Όπως τονίζει, η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να έχει ουσιαστικό κοινωνικό και αναπτυξιακό περιεχόμενο, με προσιτή ενέργεια και καθαρότερο αέρα για τους κατοίκους της περιοχής.
