Στη νομική διερεύνηση παραμένει η πρόθεση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Ηπείρου να προσφύγει για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην Εγνατία Οδό, με το ενδεχόμενο διεκδίκησης μειωμένων διοδίων και διεύρυνσης των απαλλαγών για κατοίκους και συχνούς χρήστες του αυτοκινητοδρόμου.
Η πρωτοβουλία είχε αποφασιστεί τον Ιούνιο, μετά από συζήτηση της ΠΕΔ Ηπείρου με το Τμήμα Ηπείρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου και εκπροσώπους των επαγγελματιών του κλάδου των μεταφορών.
Όπως ενημέρωσε ο πρόεδρος της ΠΕΔ, Παναγιώτης Νταής, το διοικητικό συμβούλιο, η υπόθεση έχει ανατεθεί σε εξειδικευμένο νομικό γραφείο της Αθήνας, με εμπειρία στις συμβάσεις παραχώρησης. Η νομική ομάδα βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση της διερεύνησης, χωρίς ακόμη να έχει καταλήξει στο ακριβές πλαίσιο και στο όργανο στο οποίο θα μπορούσε να κατατεθεί προσφυγή.
Σύμφωνα με τον κ. Νταή, η μέχρι τώρα εξέταση αναδεικνύει ζητήματα τόσο ως προς την καθυστέρηση των απαραίτητων εργασιών στις σήραγγες όσο και ως προς τη μείωση του επιπέδου εξυπηρέτησης των χρηστών εξαιτίας των κυκλοφοριακών περιορισμών. Όπως ανέφερε, οι οδηγοί κινούνται με χαμηλότερες ταχύτητες, με λιγότερη άνεση και, κατά την εκτίμησή του, με μειωμένο επίπεδο ασφάλειας.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές για την ασφάλεια των σηράγγων βρίσκονται σε ισχύ από το 2010 και ότι η σχετική υποχρέωση πιστοποίησης προβλεπόταν ήδη στη διαδικασία του διαγωνισμού και στη σύμβαση παραχώρησης. Κατά την ίδια τοποθέτηση, εξετάζεται η ευθύνη του κράτους για τις καθυστερήσεις, αλλά και για τους όρους με τους οποίους μεταφέρθηκαν οι σχετικές υποχρεώσεις στον παραχωρησιούχο.
Μείωση διοδίων και διεύρυνση των απαλλαγών
Κεντρικό σημείο της νομικής διερεύνησης αποτελεί η δυνατότητα διεκδίκησης μείωσης των τιμών των διοδίων, με βάση την ποσοτική αποτύπωση της υποβάθμισης των υπηρεσιών που παρέχονται στους οδηγούς. Παράλληλα, εξετάζεται η διατήρηση των υφιστάμενων απαλλαγών και η επέκτασή τους σε περισσότερες κατηγορίες χρηστών.
Η πρόταση που περιέγραψε ο κ. Νταής αφορά, μεταξύ άλλων, τους κατοίκους των δήμων από τους οποίους διέρχεται η Εγνατία Οδός, με πιθανή εφαρμογή εισοδηματικών κριτηρίων, καθώς και ειδικές διευκολύνσεις για όσους χρησιμοποιούν συστηματικά τον αυτοκινητόδρομο. Στις κατηγορίες αυτές θα μπορούσαν να εξεταστούν επαγγελματίες και άλλοι μόνιμοι χρήστες, με ή χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
Όπως σημείωσε, οι παραχωρησιούχοι εφαρμόζουν ήδη εμπορικά προγράμματα τιμολόγησης για συχνούς χρήστες, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, μπορεί να αποτελέσει βάση για τη διεκδίκηση αντίστοιχων στοχευμένων διευκολύνσεων.
Η ΠΕΔ Ηπείρου εκτιμά, με βάση τη μέχρι τώρα νομική εξέταση, ότι οι διεκδικήσεις θα πρέπει να στραφούν κυρίως έναντι του κράτους, καθώς αυτό καθόρισε τους όρους της παραχώρησης. Ενδεχόμενες αλλαγές που θα επηρέαζαν οικονομικά την εταιρεία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αξιώσεις αποζημίωσης από την πλευρά της, ζήτημα που, όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΠΕΔ, αποτελεί ξεχωριστό σκέλος της υπόθεσης.
Αναζητούνται οι κατάλληλες νομικές οδοί
Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι σε ποια ακριβώς διοικητική πράξη θα μπορούσε να στηριχθεί μια δικαστική προσφυγή. Η νομική ομάδα εξετάζει παράλληλα το ενδεχόμενο προσφυγής σε ανεξάρτητες αρχές, όπως η Επιτροπή Ανταγωνισμού ή οι αρμόδιοι φορείς για την πιστοποίηση των σηράγγων, καθώς και τη δυνατότητα υποβολής διοικητικών προσφυγών για επανεξέταση αποφάσεων.
Η ΠΕΔ Ηπείρου επιδιώκει επίσης να διευρύνει την πρωτοβουλία, προσεγγίζοντας την ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας, επαγγελματίες των μεταφορών, ΚΤΕΛ και τουριστικά λεωφορεία, αλλά και άλλους φορείς ή ενδιαφερόμενους.
Η τελική γνωμοδότηση αναμένεται να καθορίσει τις επόμενες κινήσεις. Ωστόσο, ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Οι εργασίες και οι κυκλοφοριακοί περιορισμοί εκτιμάται ότι θα απασχολήσουν τους χρήστες για τουλάχιστον δύο ακόμη χρόνια, ενώ μια δικαστική διαδικασία ενδέχεται να διαρκέσει σημαντικά. Έτσι, παράλληλα με τη νομική οδό, τίθεται και το ζήτημα της άσκησης πολιτικής πίεσης για την επιτάχυνση των παρεμβάσεων και την ανακούφιση των οδηγών.