Ανοίγει ο δρόμος για τη ρύθμιση χιλιάδων οφειλών προς δήμους, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου έχουν ήδη επιβληθεί κατασχέσεις ή άλλα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, με νέα νομοθετική ρύθμιση που κατατέθηκε στη Βουλή.
Με το άρθρο 35 του νομοσχεδίου «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις», τροποποιείται το άρθρο 26 του ν. 5143/2024 και επικαιροποιείται το πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού για οφειλές προς ΟΤΑ.
Το όριο υπαγωγής στον μηχανισμό παραμένει στις 10.000 ευρώ ανά δήμο ή νομικό του πρόσωπο. Ωστόσο, αίρεται ένα από τα βασικά εμπόδια που ίσχυαν έως σήμερα, καθώς προβλέπεται ρητά ότι οι οφειλές δεν αποκλείονται πλέον από τη ρύθμιση ακόμη και αν έχουν ήδη επιβληθεί κατασχέσεις ή άλλα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Πρόκειται για αλλαγή-κλειδί, η οποία εκτιμάται ότι θα «ξεμπλοκάρει» χιλιάδες υποθέσεις πολιτών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, το σύνολο της οφειλής –κύριο ποσό, πρόστιμα και προσαυξήσεις– βεβαιώνεται στη Φορολογική Διοίκηση και, αποκλειστικά για τις ανάγκες του εξωδικαστικού μηχανισμού, λογίζεται ως οφειλή προς το Δημόσιο. Το γενικό καθεστώς των δημοτικών απαιτήσεων δεν μεταβάλλεται. Σε περίπτωση είσπραξης ποσών μέσω ρύθμισης, η ΑΑΔΕ παρακρατά ποσοστό 5% και αποδίδει τα υπόλοιπα στους δήμους ή στα νομικά τους πρόσωπα εντός 60 ημερών, αντί των 30 ημερών που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, μετά την οριστική υποβολή αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, εφαρμόζονται και για τους δήμους οι κανόνες αναστολής των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης που ισχύουν για τους λοιπούς πιστωτές. Με τη σύναψη σύμβασης ρύθμισης προβλέπεται η άρση των κατασχέσεων και των διασφαλιστικών μέτρων που έχουν ήδη επιβληθεί.
Η διάταξη συνοδεύεται από ασφαλιστικές δικλίδες για τους ΟΤΑ. Σε περίπτωση ακύρωσης ή ανατροπής της σύμβασης αναδιάρθρωσης, τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης επανέρχονται και οι δήμοι μπορούν να προχωρήσουν εκ νέου σε κατασχέσεις. Παράλληλα, εάν τρίτος επισπεύσει αναγκαστική εκτέλεση, οι δήμοι ή τα νομικά τους πρόσωπα αναγγέλλονται κανονικά ως δανειστές, διατηρώντας πλήρως τα δικαιώματά τους.
Από τον εξωδικαστικό μηχανισμό εξαιρούνται οφειλές που έχουν παραγραφεί ή παραγράφονται εντός χρονικού διαστήματος μικρότερου του ενός έτους, καθώς και περιπτώσεις όπου το συνολικό ύψος των οφειλών προς κάθε δήμο ή νομικό του πρόσωπο είναι κάτω από τις 10.000 ευρώ. Οι δήμοι ενημερώνονται από την ΑΑΔΕ για την ένταξη των απαιτήσεών τους στον μηχανισμό, την πορεία της ρύθμισης, το ανεξόφλητο υπόλοιπο ή την απώλειά της.
Σε πρακτικό επίπεδο, η ρύθμιση αφορά χρέη από δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, πρόστιμα πολεοδομικών ή δημοτικών παραβάσεων, μισθώματα δημοτικών ακινήτων, τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων και λοιπές βεβαιωμένες οφειλές. Πρόκειται για χρέη που έως σήμερα συχνά «κόλλαγαν» στις κατασχέσεις χωρίς να οδηγούν σε ουσιαστική είσπραξη. Πλέον, μπορούν να ρυθμιστούν ακόμη και αν βρίσκονται σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης, υπό την προϋπόθεση της τήρησης της συμφωνίας ρύθμισης.