Άνω Κλειδωνιά: Στο άκρο του Ζαγορίου

KLEIDONIAΗ Κλειδωνιά είναι ένα από τα ποιο γραφικά χωριά του νομού Ιωαννίνων. Απέχει 52 χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα. Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν Λιτονιάβιστα, την οποία διατήρησε επίσημα μέχρι το 1953.

Ο παλαιός ορεινότερος οικισμός είναι η Παλαιά ή Άνω Κλειδωνιά, σε απόσταση περίπου 8 χιλιομέτρων από τον νέο. Μέχρι το 1940 είχε 60 κατοικίες και πληθυσμό 380 κατοίκων. Το παλιό σχολείο έχει μετατραπεί σε ξενώνα, ενώ πολλές παλαιές κατοικίες είναι υπό αναστήλωση.

Κοντά στο χωριό βρίσκεται επίσης το μονότοξο γεφύρι του Βοϊδομάτη, που χτίστηκε το 1853 με 37.000 γρόσια, χορηγία της Μπαλκίζ Χανούμ από το χαρέμι του Μαλίκ Πασά.

Το χωριό βρίσκεται μέσα στα όρια της Προστατευόμενης Περιοχής Βόρειας Πίνδου.

Δύο προϊστορικές αρχαιολογικές θέσεις που βρίσκονται κοντά στο χωριό Κλειδωνιά, έχουν ερευνηθεί μέχρι σήμερα:

– σπήλαιο Κλειδί

– σπήλαιο Μεγάλακκος

Στα δύο σπήλαια εντοπίστηκαν αρχαιολογικά ευρήματα που χρονολογούν την ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή από 20000 έως 12000 χρόνια πριν από σήμερα, δηλαδή στην νεότερη περίοδο της παλαιολιθικής για την Ελλάδα.

Στην Άνω Κλειδωνιά επίσης ιστορικό ενδιαφέρον έχει η βυζαντινή Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρα, που χρονολογείται από τον 13ο-14ο αιώνα. Σήμερα σώζεται μονάχα το Καθολικό και οι εσωτερικές επιφάνειες του ναού είναι επιχρισμένες. Ο Άγιος Αθανάσιος στα δυτικά του χωριού χρονολογείται από το 1615, ενώ ο Άγιος Νικόλαος, βασιλική με τρούλο (1620), περιλαμβάνει και το κοιμητήριο του χωριού κι έχει ανακηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ