Η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει «ανάχωμα» στο ιδιωτικό χρέος που ξεπερνά τα 240 δισεκατομμύρια ευρώ, ενεργοποιώντας από τον Ιούλιο μια σειρά παρεμβάσεων που αφορούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι αλλαγές περιλαμβάνουν νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ενίσχυση της προστασίας της πρώτης κατοικίας, αύξηση του ακατάσχετου στις τραπεζικές καταθέσεις και δυνατότητα αποδέσμευσης λογαριασμών.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα νέα μέτρα αναμένεται να δώσουν λύσεις σε περίπου 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες, ενώ στόχος είναι να περιοριστεί η πίεση που ασκεί το ιδιωτικό χρέος στην οικονομία.
Επιστρέφουν οι 72 δόσεις για χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να ενταχθούν σε ρύθμιση έως 72 δόσεων, με ηλεκτρονική αίτηση που θα υποβάλλεται έως το τέλος του 2026. Η σχετική πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει μέσα στον Ιούλιο.
Βασική προϋπόθεση είναι οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν εξοφληθεί ή να βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση. Η ελάχιστη δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84%.
Παράλληλα, όσοι τηρούν τη ρύθμιση θα διατηρούν φορολογική ενημερότητα και θα προστατεύονται από μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Ευκολότερη πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Με το νέο πλαίσιο, το κατώτατο όριο οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Οι οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να αποπληρωθούν σε έως 240 δόσεις με σταθερό επιτόκιο 3%, ενώ για χρέη προς τράπεζες και servicers οι δόσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 420.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός αξιολογεί τη συνολική οικονομική εικόνα του οφειλέτη και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προβλέπει διαγραφή τόκων, προσαυξήσεων ή ακόμη και μέρους της βασικής οφειλής.
Νέα δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας
Από τον Σεπτέμβριο του 2026 εισάγεται η δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία κατά τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Με τον τρόπο αυτό ο οφειλέτης θα μπορεί να εξαιρεί την πρώτη κατοικία από τη ρευστοποίηση, εξασφαλίζοντας ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής και μεγαλύτερη διάρκεια ρύθμισης, που μπορεί να φτάνει έως και τα 35 χρόνια.
Έρχεται ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Το φθινόπωρο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους.
Ο φορέας θα δίνει τη δυνατότητα στους δικαιούχους να παραμένουν στο σπίτι τους καταβάλλοντας χαμηλό ενοίκιο, ακόμη και μετά την απώλεια της κυριότητας του ακινήτου.
Μέχρι την πλήρη λειτουργία του, εξακολουθεί να ισχύει το ενδιάμεσο πρόγραμμα στήριξης που προβλέπει αναστολή πλειστηριασμών και επιδότηση δόσης έως 210 ευρώ.
Παράταση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο
Παρατείνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 το πρόγραμμα προστασίας για δανειολήπτες με στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, περίπου 14.000 δανειολήπτες έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για ένταξη στο πρόγραμμα.
Αυξάνεται το ακατάσχετο στα 1.600 ευρώ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Το ακατάσχετο όριο αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, ενισχύοντας την προστασία των καταθέσεων απέναντι σε κατασχέσεις για χρέη προς το Δημόσιο ή τις τράπεζες.
Πρόκειται για την πρώτη αναπροσαρμογή του ορίου μετά το 2015.
Ξεμπλοκάρουν δεσμευμένοι λογαριασμοί
Νέα δυνατότητα δίνεται και σε φορολογούμενους ή επιχειρήσεις που έχουν δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Οι λογαριασμοί θα μπορούν να αποδεσμεύονται εφόσον καταβληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και το υπόλοιπο ποσό ενταχθεί σε ρύθμιση.
Η ρύθμιση στοχεύει κυρίως στη διατήρηση της απαραίτητης ρευστότητας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.