Σημαντική αναδιάρθρωση στον οικογενειακό προϋπολογισμό και θεαματικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες των ελληνικών νοικοκυριών καταγράφει ανάλυση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής (16 Οκτωβρίου).

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2008–2025, η συνολική ετήσια δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για είδη παντοπωλείου εκτιμάται στα 25,7 δισ. ευρώ (χωρίς να υπολογίζεται η επιπλέον δαπάνη των 40 εκατ. τουριστών). Από αυτά, τα 18,1 δισ. ευρώ αφορούν τρόφιμα, τα 2,6 δισ. ευρώ αλκοολούχα και μη αλκοολούχα ποτά, ενώ τα υπόλοιπα 4 δισ. ευρώ καλύπτουν είδη οικιακής και προσωπικής φροντίδας.

Πού «αιμορραγεί» το νοικοκυριό: Στέγαση και ενοίκια Το 2025, η συνολική κατά κεφαλήν καταναλωτική δαπάνη διαμορφώθηκε στα 9.216 ευρώ (+5,5% σε σχέση με το 2024), παραμένοντας ωστόσο 3% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2008 (9.518 ευρώ).

Αν και οι καθαρές αποδοχές αυξήθηκαν (από +7,3% έως +9,4% ανάλογα με τον τύπο νοικοκυριού) και η δαπάνη για τρόφιμα αυξήθηκε κατά 4,1%, οι πραγματικές πιέσεις ασκούνται από αλλού:

• Στέγαση: +8,3% (με τα ενοίκια να εκτοξεύονται στο +14,4%).
• Εστίαση: +6,1%.

Συνολικά, η διατροφή απορροφά πλέον το 20,4% του οικογενειακού προϋπολογισμού (από 16,4% το 2008 και 23,1% στην πανδημία), ενώ η στέγαση απορροφά το 14,7% (έναντι 11,8% το 2008).

Τι τρώμε και τι… κόψαμε από το 2008 Η σύγκριση των αγοραζόμενων ποσοτήτων αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή μετατόπιση στις καταναλωτικές συνήθειες:

• «Βουτιά» στα ακριβά και παραδοσιακά: Το ελαιόλαδο σημειώνει κατακόρυφη πτώση κατά -34,8% σε σχέση με το 2008 (και -40,2% σε σχέση με το 2015). Παράλληλα, μειώθηκε η κατανάλωση σε μοσχάρι (-29,2%), αλλαντικά (-35,4%), ψάρια (-14,6%), θαλασσινά (-37,2%), πατάτες (-24,2%), ψωμί (-12,3%) και ζάχαρη (-53,5%).
• «Άλμα» σε οικονομικότερες πρωτεΐνες και ευκολία: Στον αντίποδα, οι καταναλωτές στράφηκαν στα πουλερικά (+31,9%), τα αυγά (+66,6%), τα δημητριακά (+32,3%), τα ζυμαρικά (+10,3%), το γιαούρτι (+31%) και τα όσπρια (+23,5%).
• Έτοιμα γεύματα: Η μεγαλύτερη έκρηξη καταγράφεται στα έτοιμα γεύματα, τα οποία από 0,24 κιλά ανά άτομο το 2015 εκτινάχθηκαν στα 3,34 κιλά το 2025, αποτυπώνοντας τη στροφή στην ταχύτητα και την ευκολία.