Σε ευθεία αμφισβήτηση των στοιχείων που παρουσιάζονται για την ατμοσφαιρική ρύπανση στα Ιωάννινα εξελίχθηκε η συζήτηση στη Βουλή για την αιθαλομίχλη, με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος Νίκο Τσάφο να υποστηρίζει ότι οι μετρήσεις των επίσημων σταθμών δεν καταγράφουν τις υπερβάσεις που απαιτούνται για την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων οικονομικής ελάφρυνσης.
Είναι η πρώτη φορά που το Υπουργείο Περιβάλλοντος επικαλείται «στοιχεία» για να αμφισβητήσει όλες τις επίσημες μετρήσεις που γίνονται στην περιοχή και τις υπερβάσεις των ορίων για μεγάλο αριθμό ημερών, κυρίως κατά την θερινή περίοδο.
Απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Ιωαννίνων Γιάννη Τσίμαρη, ο κ. Τσάφος επικαλέστηκε τις μετρήσεις των σταθμών που διαθέτει το Υπουργείο. Όπως ανέφερε, η μέση ετήσια συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων PM10 για το 2025 ήταν 32 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, με το θεσμοθετημένο όριο να βρίσκεται στα 40.
«Θα ξεκινήσω με τα στοιχεία, γιατί νομίζω έχει μια αξία τουλάχιστον να παραθέσουμε τα πραγματικά στοιχεία τα οποία προέρχονται από τους μετρητικούς σταθμούς που έχουμε, διότι δεν δείχνουν ακριβώς την εικόνα την οποία παραθέσατε εσείς, που φαίνεται ότι προέρχεται από καταγραφές από μετρητές που έχουν συγκεκριμένες προδιαγραφές.
Ότι για το 2025 είχαμε μια μέση συγκέντρωση για τα αιωρούμενα σωματίδια 10, 32 mg/m³, ενώ το όριο είναι 40. Άρα είχαμε 32, το όριο είναι 40. Το όριο το 40 παρόλ’ αυτά είναι διαφορετικό από το συνιστώμενο όριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, όπου έχει ένα πιο χαμηλό όριο, αλλά αυτό που υπάρχει στην ευρωπαϊκή και στην εθνική νομοθεσία είναι τα όρια που σας περιγράφω.
Άρα σε αυτό το όριο δεν είχαμε υπέρβαση του ορίου. Είχαμε υπέρβαση του ορίου στις ημέρες όπου έχουμε καταγράψει πάνω από 50 mg/m³, όπου ακόμα και αν αφαιρέσουμε την επίδραση της σκόνης από τη Σαχάρα, είχαμε όντως μια υπέρβαση. Αλλά δεν είχαμε υπέρβαση στα αιωρούμενα σωματίδια 2,5, όπου είχαμε μια ετήσια μέτρηση ίση με το όριο» ανέφερε ο Υφυπουργός.
Ο κ. Τσάφος αμφισβήτησε, παράλληλα, τη δυνατότητα άμεσης σύγκρισης μετρήσεων από διαφορετικές πηγές, επικαλούμενος ενδεχόμενες διαφορές στον εξοπλισμό και στη μεθοδολογία.
«Πρέπει με κάποιο τρόπο να μπορούμε να πιστοποιούμε αυτά τα νούμερα και να τα φέρουμε σε μια μεθοδολογία η οποία να μπορεί να διασταυρώνεται με το τι προβλέπει και τι πιστοποιημένους σταθμούς έχουμε», σημείωσε. Πρόσθεσε ότι έχει προβλεφθεί, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, η εγκατάσταση επιπλέον σταθμού μέτρησης στα Ιωάννινα, ώστε να υπάρχουν πιο αξιόπιστα δεδομένα.
Ο Γιάννης Τσίμαρης επέμεινε ότι οι ετήσιοι μέσοι όροι δεν αποτυπώνουν αναγκαστικά τις περιόδους κατά τις οποίες η αιθαλομίχλη γίνεται ιδιαίτερα έντονη. «Μη μου μιλάτε με μέσους όρους», ανέφερε χαρακτηριστικά, επικαλούμενος στοιχεία που, όπως είπε, έχουν παρουσιαστεί από επιστήμονες και από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και καταγράφουν περιόδους με πολύ υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων.
Ο βουλευτής έθεσε επίσης ευθέως το ζήτημα της χρηματοδότησης. Ζήτησε να διευκρινιστεί αν υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια για την εφαρμογή των εκπτώσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και αν υπάρχει πρόθεση να εκσυγχρονιστεί το πλαίσιο ώστε τα μέτρα να ενεργοποιούνται εγκαίρως, όταν καταγράφονται επικίνδυνα επίπεδα ρύπανσης.
Ο υφυπουργός δεν έδωσε συγκεκριμένο ποσό για τις πιστώσεις του 2026 και του 2027 ούτε σαφές χρονοδιάγραμμα για την αλλαγή του μηχανισμού. Αντίθετα, επανέλαβε ότι οι μετρήσεις πρέπει να εξεταστούν και να διασταυρωθούν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο βελτίωσης της μεθοδολογίας. «Είναι κάτι που μπορούμε να δούμε τις μετρήσεις, αν υπάρχει μια βελτίωση στη μεθοδολογία», είπε.
Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τον τρόπο καταγραφής της ρύπανσης. Αφορά και την ίδια την ενεργοποίηση μέτρων που προβλέπονται εδώ και χρόνια, μεταξύ των οποίων μηδενισμός της χρέωσης ηλεκτρικής ενέργειας για δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου και μείωση κατά 70% για άλλους καταναλωτές, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Και όπως προκύπτει από την συζήτηση που έγινε στη Βουλή δεν υπάρχει καμία τέτοια πρόθεση!