Σε εκτεταμένη διαδικασία εκκαθάρισης του «βουνό» των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο τη μεταφορά περίπου 6 δισ. ευρώ στα ειδικά βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης έως το τέλος του έτους.

Η κίνηση αφορά οφειλές που, παρά τις πολυετείς προσπάθειες των φορολογικών αρχών, θεωρούνται πρακτικά αδύνατο να εισπραχθούν.

Τι σημαίνει η μεταφορά στα ανεπίδεκτα είσπραξης

Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν ισοδυναμεί με διαγραφή χρεών, αλλά αποτελεί διοικητικό διαχωρισμό των οφειλών που έχουν ουσιαστικά «παγώσει» από εκείνες που εξακολουθούν να είναι εισπράξιμες.

Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να επικεντρώσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς σε υποθέσεις όπου υπάρχει πραγματική δυνατότητα ανάκτησης εσόδων.

Το συνολικό «βουνό» των ληξιπρόθεσμων

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο προς την εφορία ανέρχεται στα 114,5 δισ. ευρώ.

Από αυτά, πάνω από 35,2 δισ. ευρώ έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης, καθώς αφορούν κυρίως:

• πτωχευμένες επιχειρήσεις
• εταιρείες που έχουν παύσει τη δραστηριότητά τους
• φυσικά πρόσωπα που έχουν αποβιώσει χωρίς περιουσιακά στοιχεία ή κληρονόμους

Αυστηρή διαδικασία χαρακτηρισμού

Ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης προϋποθέτει την εξάντληση όλων των ελεγκτικών μέσων, όπως:

• έρευνα για ακίνητη και κινητή περιουσία
• έλεγχος τραπεζικών καταθέσεων και απαιτήσεων
• εξέταση δυνατότητας αναγκαστικών μέτρων ή ποινικών διαδικασιών

Εφόσον δεν προκύπτει ουσιαστική δυνατότητα είσπραξης, η οφειλή εντάσσεται στα ειδικά βιβλία.

Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία χαμηλής αξίας, η ένταξη μπορεί να προχωρήσει όταν η ακίνητη περιουσία δεν υπερβαίνει το 5% του χρέους ή τις 100.000 ευρώ και η κινητή περιουσία τις 30.000 ευρώ.

Κλιμακωτές εγκρίσεις ανάλογα με το ύψος του χρέους

Η διαδικασία ένταξης διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος της οφειλής:

• έως 300.000 ευρώ: απόφαση προϊσταμένου ΔΟΥ ή τελωνείου
• 300.000 έως 3 εκατ. ευρώ: απόφαση διοικητή ΑΑΔΕ
• άνω των 3 εκατ. ευρώ: έλεγχος από την Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης και τελική έγκριση

Τι ισχύει για τους οφειλέτες

Παρότι οι οφειλές μεταφέρονται εκτός του ενεργού χαρτοφυλακίου είσπραξης, δεν διαγράφονται.

Η παραγραφή τους αναστέλλεται για 10 χρόνια από το τέλος του έτους καταχώρισης, ενώ οι οφειλέτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς όπως:

• αδυναμία έκδοσης φορολογικής ενημερότητας
• περιορισμοί σε μεταβιβάσεις περιουσίας
• δεσμεύσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς και θυρίδες
• δυνατότητα λήψης αναγκαστικών μέτρων ή συμψηφισμών

Λογιστική αποσυμφόρηση για την ΑΑΔΕ

Στην πράξη, η μεταφορά των οφειλών στα ειδικά βιβλία λειτουργεί ως «λογιστική αποσυμφόρηση» του συστήματος, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να έχει πιο καθαρή εικόνα του πραγματικά εισπράξιμου χρέους και να κατευθύνει τους πόρους της σε υποθέσεις με δημοσιονομικό αποτέλεσμα.