Με συγκεκριμένο πλαίσιο και διεκδικήσεις προσέρχεται στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα η αυτοδιοίκηση της Ηπείρου. Η έλλειψη πόρων, το αυξημένο λειτουργικό κόστος, οι περιορισμοί που εισάγει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, αλλά και η απουσία ενός ολοκληρωμένου χρηματοδοτικού προγράμματος για τους δήμους βρίσκονται στο επίκεντρο των παρεμβάσεων που θα υποστηρίξει η ΠΕΔ Ηπείρου.
Την ασφυκτική οικονομική κατάσταση περιέγραψε ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, κάνοντας λόγο για ένα από τα πιο κρίσιμα συνέδρια των τελευταίων ετών, καθώς, όπως σημείωσε, τίθεται πλέον ζήτημα βιωσιμότητας των δήμων και δυνατότητάς τους να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους απέναντι στους πολίτες.
Επικαλούμενος τη μελέτη της ΕΕΤΑΑ για λογαριασμό της ΚΕΔΕ, ανέφερε ότι για να λειτουργήσουν οι δήμοι και να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους χρειάζονται περίπου 5,35 δισ. ευρώ, ενώ το χρηματοδοτικό κενό προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 1,3 δισ. αφορούν λειτουργικές δαπάνες και 1,2 δισ. τη συντήρηση και αναβάθμιση βασικών υποδομών.
Η εικόνα, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ιωαννίνων, δεν αναμένεται να βελτιωθεί το 2027, καθώς δεν προβλέπεται αύξηση των πόρων της αυτοδιοίκησης, οι οποίοι θα παραμείνουν περίπου στα 3 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, το μισθολογικό κόστος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 7% έως 8% και το ενεργειακό κατά 10%.
Ο Θωμάς Μπέγκας στάθηκε ιδιαίτερα στο κόστος της ενέργειας, αναφέροντας ότι οι δήμοι πληρώνουν περίπου 0,24 ευρώ ανά κιλοβατώρα για τη λειτουργία σχολείων, κοινωνικών δομών, υπηρεσιών ύδρευσης και καθαριότητας, όταν οι μεγάλοι καταναλωτές και η βιομηχανία πληρώνουν, όπως είπε, περίπου 0,06 ευρώ.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην παρακράτηση του 60% των θεσμοθετημένων πόρων της αυτοδιοίκησης, στα περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ από το τέλος ταφής που, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, δεν έχουν αποδοθεί στους δήμους, αλλά και στον αποκλεισμό τους από τα έσοδα του τέλους ανθεκτικότητας, τα οποία υπολογίζονται σε 590 εκατομμύρια ευρώ την τελευταία διετία.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Ηπείρου Παναγιώτης Νταής παρουσίασε τις βασικές θέσεις που έχει διαμορφώσει το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης και οι οποίες θα τεθούν προς συζήτηση στο συνέδριο. Ξεχώρισε ως άμεσο ζήτημα τις διατάξεις του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης που, όπως υποστήριξε, περιορίζουν τη δυνατότητα των δήμων να μετακινούν κονδύλια μεταξύ διαφορετικών κωδικών του προϋπολογισμού τους.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, γίνεται ιδιαίτερα έντονο στις ανταποδοτικές υπηρεσίες, όπως η καθαριότητα και ο ηλεκτροφωτισμός. Οι δήμοι βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα είτε να αυξήσουν τα τέλη είτε να περιορίσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες, με τον πρόεδρο της ΠΕΔ να ζητά την άμεση αναστολή εφαρμογής των συγκεκριμένων διατάξεων, την επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου για ένα λειτουργικό πλαίσιο οικονομικής διαχείρισης.
Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνεται επίσης η πλήρης κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό των δαπανών αναβαθμολογικής κάλυψης, που επιβαρύνουν ιδιαίτερα δήμους με μεγάλο παραλιακό μέτωπο, όπως η Πρέβεζα, η Πάργα και η Ηγουμενίτσα.
Ο Παναγιώτης Νταής έθεσε ακόμη το ζήτημα της μισθοδοσίας των εργαζομένων του προγράμματος 55+, οι οποίοι παραμένουν στις θέσεις τους μετά από θετικές δικαστικές αποφάσεις. Ζήτησε το κράτος να συνεχίσει να καλύπτει το μέρος του μισθολογικού κόστους που του αναλογεί, αντί να μεταφέρεται ολόκληρη η επιβάρυνση στους δήμους.
Σημαντική θέση στην ατζέντα της ΠΕΔ έχει και η ανάγκη δημιουργίας νέου αναπτυξιακού προγράμματος για την αυτοδιοίκηση, ως συνέχεια των προγραμμάτων «Φιλόδημος» και «Αντώνης Τρίτσης». Η πρόταση που θα υποστηριχθεί είναι να υπάρχει απευθείας χρηματοδοτική γραμμή προς τους δήμους, μέσω του ΕΣΠΑ ή του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, χωρίς να μεσολαβούν υπουργεία ή περιφέρειες.
Στις υπόλοιπες διεκδικήσεις περιλαμβάνονται η άμεση εφαρμογή των ρυθμίσεων για τα παλαιά χρέη δήμων και ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ενέργειας, καθώς και η ενεργοποίηση των διατάξεων για την υποστήριξη των μικρών και ορεινών δήμων, που αποτελούν την πλειονότητα των δήμων της Ηπείρου.
