Ένα σημαντικό βήμα για την προστασία και την αποκατάσταση ενός από τα ιστορικότερα μνημεία της Παραμυθιάς γίνεται τη Δευτέρα, καθώς η Περιφερειακή Επιτροπή Ηπείρου καλείται να προχωρήσει στην κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού για την εκπόνηση της μελέτης αποκατάστασης του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Ο προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται σε 155.000 ευρώ με ΦΠΑ και αφορά ένα μνημείο που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια ενός κοιμητηριακού ναού. Η Μεγάλη Παναγιά, όπως είναι ευρύτερα γνωστή, αποτελεί ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας της Παραμυθιάς, με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και σημαντική θρησκευτική και πολιτιστική παρακαταθήκη.
Η ιστορία του ναού εκτείνεται σε πολλούς αιώνες. Αρχικά αποτέλεσε καθολικό μονής, στη συνέχεια λειτούργησε ως επισκοπικός ναός, ενώ σήμερα χρησιμοποιείται ως κοιμητηριακός. Ανήκει σε έναν σπάνιο αρχιτεκτονικό τύπο τρίκλιτου τρουλοκάμαρου ναού, χαρακτηριστικό που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στο μνημείο.
Η σύνδεσή του με την πόλη είναι τόσο ισχυρή ώστε, σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, από την Παναγία την Παραμυθία προήλθε και η ονομασία της Παραμυθιάς. Η συγκεκριμένη προσωνυμία καταγράφεται και σε πατριαρχικό σιγίλλιο του 1636, στο οποίο ο ναός αναφέρεται μεταξύ των σταυροπηγιακών μονών της Ηπείρου.
Μία από τις πιο ξεχωριστές σελίδες της ιστορίας του συνδέεται με το 1453. Σύμφωνα με την παράδοση, στον ναό φυλάχθηκαν τότε τα ιερά σκηνώματα του Αγίου Σπυρίδωνος και της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστας, τα οποία είχαν μεταφερθεί από την Κωνσταντινούπολη για να προστατευθούν από την καταστροφή, πριν καταλήξουν στην Κέρκυρα.
Το μνημείο διατηρεί επίσης σημαντικά κειμήλια, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει ένας κεντητός επιτάφιος του 1578, έργο του μοναχού Αρσενίου, καθώς και παλαιά ευαγγέλια, άμφια, εκκλησιαστικά σκεύη και βιβλία. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες, αν και σε περιορισμένο αριθμό, καθώς η φθορά του χρόνου έχει αφήσει τα σημάδια της.
Η εκπόνηση της μελέτης αποτελεί το απαραίτητο πρώτο βήμα για την αποκατάσταση και τη διατήρηση του ναού. Η διαδικασία που εξετάζει η Περιφερειακή Επιτροπή αφορά την κατακύρωση του διαγωνισμού για τη μελέτη και όχι την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης.
Για την Παραμυθιά, η προοπτική διάσωσης της Μεγάλης Παναγιάς έχει ξεχωριστή σημασία. Γιατί πρόκειται για ένα μνημείο που δεν αφηγείται μόνο την ιστορία της Εκκλησίας, αλλά κρατά ζωντανές μνήμες και στοιχεία της ίδιας της ταυτότητας της πόλης.