Νέα στοιχεία για την ιστορία και τη διαχρονική κατοίκηση της Λάκκας Σουλίου και της κοιλάδας του Αχέροντα φέρνει η τέταρτη ερευνητική περίοδος του αρχαιολογικού προγράμματος που βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή.
Οι φετινές εργασίες ολοκληρώθηκαν με επιτυχία στο πλαίσιο του εγκεκριμένου πενταετούς προγραμματισμού για την περίοδο 2023-2027 και επικεντρώθηκαν στην αρχαία οχύρωση του Σιστρουνίου, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή του άνω ρου του Αχέροντα και ειδικότερα στην περιοχή του Ρωμανού.
Η αρχαία οχύρωση του Σιστρουνίου, που δεσπόζει στις κορυφογραμμές της Λάκκας Σουλίου, βρίσκεται στο επίκεντρο των ερευνών καθώς αποτελεί σημαντικό σημείο για την κατανόηση του δικτύου των αρχαίων εγκαταστάσεων και των οδικών αξόνων που συνέδεαν και έλεγχαν την ενδοχώρα της αρχαίας Ηπείρου.
Οι ανασκαφικές εργασίες συνεχίστηκαν και κατά τη φετινή περίοδο, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκε συστηματική επιφανειακή έρευνα στην περιοχή του Ρωμανού. Ο συνδυασμός των δύο ερευνητικών δράσεων επιτρέπει στους αρχαιολόγους να εξετάσουν όχι μόνο τα επιμέρους αρχαιολογικά κατάλοιπα αλλά και τη σχέση τους με το φυσικό και ανθρωπογενές τοπίο.
Το πρόγραμμα διευθύνεται από την Επίτιμη Διευθύντρια του Υπουργείου Πολιτισμού, Δρα Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου, με τη συμμετοχή επιστημόνων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, της Δρος Ελένης Βασιλείου, της Βασιλικής Γιαννάκη, ΜΑ Αρχαιολογίας, και του συντηρητή αρχαιοτήτων Γιώργου Κύρκου.
Σημαντική είναι και η διεθνής διάσταση της έρευνας, καθώς για ακόμη μία χρονιά υπήρξε συνεργασία με το Università degli Studi di Catania της Σικελίας, με επικεφαλής τους καθηγητές Luigi Calió και Gian Michele Gerogiannis.
Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν επίσης προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και μεταδιδακτορικοί φοιτητές του Πανεπιστημίου της Κατάνια, ενώ στην τεκμηρίωση και μελέτη των αρχαιολογικών καταλοίπων συνέβαλαν οι αρχιτέκτονες Antonello Fino και Gianluca Ranieri από την Πολυτεχνική Σχολή του Μπάρι.
Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα εμπλουτίζουν τα δεδομένα για τη διαχρονική κατοίκηση και αξιοποίηση της κοιλάδας, μιας περιοχής που είχε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς συνδέει τον ορεινό όγκο της Λάκκας Σουλίου με τις πηγές του Αχέροντα.
Η συστηματική καταγραφή των αρχαιολογικών καταλοίπων, σε συνδυασμό με τη μελέτη του φυσικού και ανθρωπογενούς τοπίου, αναμένεται να δώσει ακόμη περισσότερα στοιχεία για την ιστορική εξέλιξη της περιοχής, από την αρχαιότητα έως τους μεταγενέστερους χρόνους.
Η έρευνα θα συνεχιστεί στο πλαίσιο του πενταετούς προγράμματος έως το 2027, με το Σιστρούνι και την κοιλάδα του άνω Αχέροντα να αποτελούν πλέον ένα σημαντικό πεδίο για την αρχαιολογική μελέτη της αρχαίας Ηπείρου.
Στην ολοκλήρωση της φετινής περιόδου ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη στήριξη του Δήμου Δωδώνης και του Δημάρχου Χρήστου Ντακαλέτση, καθώς και στη συμβολή των τοπικών κοινοτήτων και των κατοίκων, που συμμετέχουν έμπρακτα στην προσπάθεια ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
