Τα «ναρκωτικά της διασκέδασης» και οι εξαρτήσεις χτυπούν πλέον την πόρτα των σχολικών αιθουσών, με τα τελευταία στοιχεία να δείχνουν ότι περισσότεροι από ένας στους δέκα 16χρονους στην Ελλάδα έχουν δοκιμάσει κάνναβη.
Ωστόσο, μέσα σε αυτό το ανησυχητικό σκηνικό, η Ήπειρος συνεχίζει να αποτελεί μια φωτεινή, θετική εξαίρεση, καταγράφοντας ποσοστά σημαντικά χαμηλότερα από τον πανελλαδικό μέσο όρο.
Το ηπειρωτικό αυτό «οχυρό» απέναντι στις εξαρτήσεις αναδείχθηκε από τον επιστημονικά υπεύθυνο του Κέντρου Πρόληψης «Σχεδία» και Καθηγητή Αγωγής Υγείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Βασίλη Κούτρα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών στις 26 Ιουνίου.
Τα στοιχεία-σοκ της έρευνας για την Α’ Λυκείου
Βάσει της έρευνας του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ) για λογαριασμό του Οργανισμού της Ε.Ε. για τα Ναρκωτικά (EUDA), το 13,3% των μαθητών της Α’ Λυκείου στη χώρα έχει δοκιμάσει έστω μία φορά κάποια παράνομη ουσία, με την κάνναβη να κυριαρχεί (11,5%).
Τα δεδομένα δείχνουν ότι:
- Το 5,1% των εφήβων έχει πειραματιστεί με «ουσίες διασκέδασης» (κοκαΐνη, έκσταση, LSD, κεταμίνη κ.ά.).
- Το 4,2% των μαθητών κατατάσσεται ήδη σε κατηγορία υψηλού κινδύνου χρήσης.
- Ανησυχητική είναι η πρόσβαση σε νόμιμες ουσίες εντός σπιτιού, με τη δοκιμή βενζοδιαζεπινών να αγγίζει το 7,8% και των ισχυρών συνθετικών παυσίπονων το 10,3%.
- Τα αναβολικά εμφανίζουν ποσοστό δοκιμής 1,5%.
Τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης συνδέονται άμεσα με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, καθώς εντοπίζονται στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα.
Το «θαύμα» της Ηπείρου και ο ρόλος της πρόληψης
Στον αντίποδα του πανελλαδικού 13,3%, το ποσοστό δοκιμής οποιασδήποτε παράνομης ουσίας στην Ήπειρο περιορίζεται στο 8,3%. Πρόκειται για μια σταθερή εικόνα που επιβεβαιώνεται σε όλες τις ευρωπαϊκές έρευνες των τελευταίων δεκαετιών.
Όπως εξήγησε ο κ. Κούτρας, το αποτέλεσμα αυτό αντανακλά μια βαθιά κουλτούρα πρόληψης που έχει χτιστεί στην περιοχή μας, χάρη στις συστηματικές παρεμβάσεις σε σχολεία και οικογένειες από δομές όπως η «Σχεδία».
Στο δρόμο της απεργίας οι εργαζόμενοι: Στον «αέρα» η πρόληψη από το 2027
Παρά την αποδεδειγμένη επιτυχία του μοντέλου, τα 75 Κέντρα Πρόληψης της χώρας βρίσκονται σε καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας. Η Προγραμματική Σύμβαση λήγει το 2027 και το Υπουργείο Υγείας δεν έχει δώσει σαφείς διαβεβαιώσεις για τη βιωσιμότητά τους, απειλώντας ένα έργο με ιστορία άνω των 30 ετών.
Αντιδρώντας στην υποβάθμιση, το Σωματείο Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης έχει προκηρύξει πανελλαδική απεργία για τις 26 Ιουνίου, με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στην Αθήνα και ημερίδα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
«Στη ζωή πρέπει να διεκδικείς αυτά που θεωρείς σημαντικά και όχι να περιμένεις να σου προσφερθούν», δήλωσε με νόημα ο κ. Κούτρας, τονίζοντας τον αυτόνομο χαρακτήρα που πρέπει να έχει η πρόληψη. Στο πλευρό των εργαζομένων στέκεται το Δ.Σ. της «Σχεδίας», με την ταμία Ανθή Μάστακα να υπογραμμίζει τις βαθιές ρίζες του κέντρου στην τοπική κοινωνία. Ήδη, μάλιστα, η Περιφέρεια Ηπείρου, ο Δήμος Ιωαννιτών και ο Δικηγορικός Σύλλογος έχουν εκδώσει ψηφίσματα στήριξης, απαιτώντας να μην μπει σε αμφισβήτηση ένα μοντέλο που σώζει ζωές στην περιοχή μας.
