Κάθε χρόνο, οι 18 Δήμοι της Ηπείρου καταθέτουν προϋπολογισμούς που χαρακτηρίζονται ως «αναπτυξιακοί» και «φιλόδοξοι» αλλά και «υλοποιήσιμοι». Ωστόσο, η σκληρή αλήθεια των αριθμών, όπως αποτυπώνεται στον Κόμβο Παρακολούθησης των ΟΤΑ, αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα:
Ένα «θέατρο» εικονικών εγγραφών, όπου τα έργα μένουν στις μακέτες και οι πολίτες πληρώνουν το τίμημα μιας δυσκίνητης γραφειοκρατίας.
Το Βατερλώ της υλοποίησης
Το πρώτο και πιο σοκαριστικό συμπέρασμα είναι ότι οι περισσότεροι Δήμοι στην Ήπειρο δεν καταφέρνουν να υλοποιήσουν ούτε το 50% των όσων υπόσχονται.
Δεν είναι η έλλειψη κονδυλίων το πρόβλημα –καθώς οι χρηματοδοτήσεις από το ΕΣΠΑ, τον Φιλόδημο και τον Τρίτση αλλά και άλλα προγράμματα υπάρχουν– αλλά η αδυναμία να τρέξουν μελέτες και διαγωνισμούς.
Ακόμη και οι τέσσερις πρωτεύουσες που υποστηρίζονται από οργανωμένες υπηρεσίες και συχνά από αρκετούς εξωτερικούς συνεργάτες και τεχνικούς συμβούλους δεν πετυχαίνουν κάποιο… θαύμα!
Η «παγίδα» της γεωγραφίας
Η ανάλυση των λειτουργικών δαπανών ανά κάτοικο αναδεικνύει το δομικό πρόβλημα της Ηπείρου.
Στους μικρούς και ορεινούς Δήμους αλλά και σε αυτούς που σηκώνουν μεγάλο τουριστικό βάρος το κόστος της καθημερινότητας είναι δυσβάσταχτο. Στην Πάργα (1.359€ ανά κάτοικο), στο Ζαγόρι (1.350€) και στην Κόνιτσα (1.225€).
Οι Δήμοι ξοδεύουν μεγάλα ποσά για να κρατήσουν «ζωντανά» δεκάδες απομακρυσμένα χωριά ή να καλύψουν περιοδικά αυξημένες ανάγκες όπως συμβαίνει τους καλοκαιρινούς μήνες στην Πάργα.
Η συντήρηση του οδικού δικτύου, ο φωτισμός και η αποκομιδή σκουπιδιών σε απέραντες εκτάσεις με ελάχιστο πληθυσμό, εκτοξεύουν το κόστος επιβίωσης αυτών των Δήμων.
Το παράδοξο των μεγάλων δήμων
Στον αντίποδα, οι μεγάλοι αστικοί Δήμοι, με «πρωταθλητή» τον Δήμο Ιωαννιτών (382€ ανά κάτοικο), απολαμβάνουν οικονομίες κλίμακας.
Εισπράττουν τεράστια ποσά από ανταποδοτικά τέλη και φόρους, όμως η ανταποδοτικότητα προς τον πολίτη παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό.
Με εκτέλεση προϋπολογισμού στο 51,30%, τα Γιάννενα δείχνουν ότι «λιμνάζουν» πόροι που θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει την εικόνα της πόλης, αν ο μηχανισμός λειτουργούσε με άλλες ταχύτητες.
Τι φταίει
Οι Δήμοι όπως προκύπτει δεν υποφέρουν αποκλειστικά από έλλειψη χρημάτων, αλλά από έλλειψη αποτελεσματικότητας.
Τα χαμηλά ποσοστά εκτέλεσης προϋπολογισμών καταδεικνύουν μία πραγματικότητα για την οποία πρέπει να αναζητήσουν τα αίτια.. Τα οποία είναι διαχρονικά και ακολουθούν την μία δημοτική αρχή μετά την άλλη..
Η «Ακτινογραφία» των 18 Δήμων της Ηπείρου
(Ταξινόμηση ανά λειτουργική δαπάνη ανά κάτοικο)
| Δήμος | Λειτουργικές Δαπάνες / Κάτοικο | Ποσοστό Εκτέλεσης Προυπ/σμού |
| 1. Πάργας | 1.359 € | 44,08% |
| 2. Ζαγορίου | 1.350 € | 40,58% |
| 3. Κόνιτσας | 1.225 € | 43,10% |
| 4. Βορείων Τζουμέρκων | 1.072 € | 57,75% |
| 5. Μετσόβου | 1.070 € | 42,29% |
| 6. Δωδώνης | 1.056 € | 42,66% |
| 7. Φιλιατών | 1.033 € | 53,92% |
| 8. Πωγωνίου | 935 € | 50,84% |
| 9. Ζηρού | 901 € | 73,41% |
| 10. Αρταίων | 828 € | 45,26% |
| 11. Γεωργίου Καραϊσκάκη | 820 € | 48,31% |
| 12. Σουλίου | 798 € | 64,93% |
| 13. Ζίτσας | 761 € | 54,55% |
| 14. Νικολάου Σκουφά | 671 € | 65,50% |
| 15. Ηγουμενίτσας | 594 € | 48,74% |
| 16. Κεντρικών Τζουμέρκων | 561 € | 23,72% |
| 17. Πρέβεζας | 471 € | 57,37% |
| 18. Ιωαννιτών | 382 € | 51,30% |
