Σημαντικές αλλαγές στο σύστημα κρατικής ενίσχυσης για πολίτες που πλήττονται από φυσικές καταστροφές προωθεί το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Νέο πλαίσιο μέτρων Στεγαστικής Αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές», επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο και λειτουργικό σύστημα οικονομικής στήριξης.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, αλλαγές στη χορήγηση της πρώτης αρωγής, ψηφιοποίηση των διαδικασιών αποζημίωσης και διεύρυνση των δικαιούχων οικονομικών ενισχύσεων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ακινήτων.

Παράλληλα, εισάγονται ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση προβλημάτων σε ακίνητα που βρίσκονται σε ρέματα ή αρχαιολογικούς χώρους, δίνοντας δυνατότητα ανακατασκευής σε άλλη θέση υπό προϋποθέσεις.

Το νέο σύστημα κρατικών αποζημιώσεων μετά από φυσικές καταστροφές

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, στόχος του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου οικονομικής στήριξης που θα περιλαμβάνει:

• Στεγαστική αρωγή για την αποκατάσταση ζημιών σε κατοικίες
• Πρώτη αρωγή ως προκαταβολή έναντι της τελικής αποζημίωσης
• Προσωρινή στέγαση με επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκηση
• Εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις για άμεσες ανάγκες
• Παραχώρηση μεταφερόμενων οικίσκων για προσωρινή κατοικία

Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρμόδιος για την Κρατική Αρωγή, Κώστας Κατσαφάδος, δήλωσε ότι με το νέο σύστημα η κρατική στήριξη αποκτά σαφέστερη στόχευση.

«Για πρώτη φορά η κρατική στήριξη αποκτά σαφή δομή και κοινωνική στόχευση. Δεν αντιμετωπίζουμε πλέον τη στεγαστική αποκατάσταση ως μια ενιαία, δυσκίνητη διαδικασία. Διαχωρίζουμε τις ανάγκες και ενεργοποιούμε στοχευμένα εργαλεία στήριξης», σημείωσε.

Πότε θα δίνεται η πρώτη αρωγή

Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά το πλαίσιο χορήγησης της πρώτης αρωγής.

Στο εξής:

• Η πρώτη αρωγή θα χορηγείται μόνο σε μεγάλες φυσικές καταστροφές
• Θα αφορά κτίρια που έχουν κριθεί ακατάλληλα για χρήση

Όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, το προηγούμενο σύστημα θεωρήθηκε προβληματικό, καθώς ο μη περιορισμένος χαρακτήρας του οδήγησε σε περιπτώσεις καταχρήσεων, ιδιαίτερα σε μικρότερης έκτασης ζημιές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν οι πλημμύρες του φαινομένου Daniel, όπου οικονομικές ενισχύσεις ύψους 5.000 και 10.000 ευρώ δόθηκαν χωρίς την υποβολή πλήρους τεκμηρίωσης.

Με τις νέες ρυθμίσεις επιδιώκεται η ορθολογική διαχείριση των δημόσιων πόρων και η στόχευση της βοήθειας σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη.

Έκτακτοι έλεγχοι για τις οικονομικές ενισχύσεις

Για πρώτη φορά θεσμοθετείται δυνατότητα έκτακτων ελέγχων από τη Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ).

Οι έλεγχοι θα έχουν στόχο:

• την επαλήθευση των στοιχείων των αιτήσεων
• την αποτροπή καταχρήσεων
• τη διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης των κρατικών κονδυλίων.

Επίδομα για βασικές ανάγκες διαβίωσης

Το νέο πλαίσιο θεσπίζει σαφείς κανόνες για το επίδομα πρώτων βιοτικών αναγκών, το οποίο θα καλύπτει άμεσα έξοδα διαβίωσης μετά από μια καταστροφή.

Δικαιούχοι μπορεί να είναι:

• ιδιοκτήτες κατοικιών
• επικαρπωτές
• ενοικιαστές
• χρήστες κατοικιών με δωρεάν παραχώρηση

Με τον τρόπο αυτό η ενίσχυση θα κατευθύνεται σε όσους πραγματικά κατοικούν στο πληγέν ακίνητο.

Ενισχύσεις για επισκευές χωρίς γραφειοκρατία

Το νομοσχέδιο προβλέπει οικονομικές ενισχύσεις για βασικές επισκευαστικές εργασίες χωρίς την ανάγκη έκδοσης οικοδομικής άδειας.

Οι εργασίες μπορεί να αφορούν:

• μηχανοστάσια ανελκυστήρων
• καυστήρες και λέβητες
• βοηθητικούς χώρους κατοικιών.

Στόχος είναι η ταχύτερη αποκατάσταση των ζημιών και η μείωση της γραφειοκρατίας.

Τι αλλάζει στην προσωρινή στέγαση

Το νέο πλαίσιο ρυθμίζει και τη διαχείριση των οικίσκων προσωρινής στέγασης, η οποία μέχρι σήμερα δεν είχε σαφές θεσμικό πλαίσιο.

Με τις νέες διατάξεις:

• θα υπάρχει καλύτερη παρακολούθηση της χρήσης τους
• θα μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται από δήμους για κοινωνικούς ή δημοτικούς σκοπούς.

Ψηφιακή πλατφόρμα για τις αιτήσεις στεγαστικής αρωγής

Κεντρικός πυλώνας του νέου συστήματος είναι η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αποζημίωσης.

Η διαδικασία θα γίνεται μέσω της πλατφόρμας e-Άδειες, η οποία θα καλύπτει:

• υποβολή αιτήσεων
• έλεγχο δικαιολογητικών
• παρακολούθηση εργασιών
• καταβολή οικονομικών ενισχύσεων.

Η πρόοδος των εργασιών θα πιστοποιείται ψηφιακά από πιστοποιημένους ιδιώτες μηχανικούς – Ελεγκτές Δόμησης.

Διευρύνονται οι δικαιούχοι στεγαστικής αρωγής

Το νομοσχέδιο εισάγει και αλλαγές για περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ακινήτων, που μέχρι σήμερα δημιουργούσαν εμπόδια στην καταβολή αποζημιώσεων.

Μεταξύ άλλων προβλέπεται:

• δυνατότητα χορήγησης ενίσχυσης χωρίς τη συναίνεση του 100% των συνιδιοκτητών
• αντικατάσταση των τίτλων ιδιοκτησίας με άλλα πιστοποιητικά που αποδεικνύουν την κυριότητα.

Παράλληλα θεσπίζονται ρυθμίσεις για ακίνητα που βρίσκονται σε ρέματα ή περιοχές όπου δεν μπορεί να εκδοθεί οικοδομική άδεια, με δυνατότητα κατεδάφισης και ανακατασκευής σε νέα θέση.

Οι αδυναμίες του παλιού συστήματος

Σύμφωνα με το υπουργείο, το υφιστάμενο πλαίσιο χαρακτηρίζεται από:

• χρονοβόρες διαδικασίες
• έντονη γραφειοκρατία
• έγχαρτη υποβολή αιτήσεων
• περιορισμένα κριτήρια δικαιούχων.

Αποτέλεσμα ήταν συχνά μεγάλες καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις, αλλά και αποκλεισμός πληγέντων πολιτών για τυπικούς λόγους, όπως η έλλειψη τίτλων ιδιοκτησίας.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει αυτές τις δυσλειτουργίες και να δημιουργήσει ένα πιο γρήγορο και αποτελεσματικό σύστημα κρατικής αρωγής μετά από φυσικές καταστροφές.