Την πρόταση ένταξης στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς UNESCO του ναού της Παρηγορήτριας, αποφάσισε ομόφωνα το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αρταίων.

Η εισήγηση έγινε από τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού κ. Κέφη, ο οποίος αναφέρθηκε τόσο στο διαδικαστικό όσο και στο ουσιαστικό κομμάτι, υπογραμμίζοντας ότι Δήμος είναι αποφασισμένος σε συνεργασία με άλλους εμπλεκόμενους φορείς να ενεργοποιήσει και να κινήσει όλες τις νόμιμες διαδικασίες προκειμένου να επιτευχθεί ένα τέτοιο δύσκολο εγχείρημα .

Η “αρχόντισσα” της Άρτας δεσπόζει, επιβλητική, στη δυτική πλαγιά του λόφου Περάνθης. Ιδρύθηκε το 1285 από τον Νικηφόρο Α Κομνηνό Δούκα.

Κτίσθηκε σε 2 φάσεις: α) αρχικά, άρχισε να κατασκευάζεται μικρότερος ναός από τον Δεσπότη Μιχαήλ Β και τη σύζυγό του Θεοδώρα, άγνωστου σχήματος, του οποίου την τύχη δεν γνωρίζουμε.

β) ο γιος του Μιχαήλ και η σύζυγός του Άννα ΠαλαιολογίναΚαντακουζηνή, άλλαξαν τα σχέδια και δημιούργησαν το σημερινό μνημείο, προσπαθώντας να φτιάξουν έναν ναό αντάξιο μιας πρωτεύουσας σε αίγλη.
Κτίσμα των Κομνηνοδουκάδων του 13ου αιώνα.

Ο ναός ανήκει στον οκταγωνικό, σταυροειδή τύπο. Ενώ εξωτερικά είναι ένα κυβικό ορθογώνιο κτίσμα, εσωτερικά διακρίνεται για την ελαφρότητα και κομψότητα των αρχιτεκτονικών μελών του, καθώς και τον πλούσιο γλυπτό διάκοσμο. Στον τρούλο σώζεται το ψηφιδωτό του Παντοκράτορα, στο ιερό τοιχογραφίες του ζωγράφου Ανανία του 16ου αιώνα, στον κυρίως ναό τοιχογραφίες του 17ου αιώνα.

Από την δεκαετία του ’90 διενεργούνται κατά περιόδους ανασκαφικές έρευνες στον περίβολο του ναού. Επίσης έγιναν τομές στο δάπεδο του κυρίως ναού το 1989. Το 1977 αντικαταστάθηκε η ξύλινη θύρα της δυτικής πλευράς, συμπληρώθηκε η ηλεκτρική εγκατάσταση και συντηρήθηκαν τα κελιά. Το 1991 στερεώθηκε εσωτερικώς η ΝΔ πλευρά του ναού και συντηρήθηκε μέρος των τοιχογραφιών.

«Ο Δήμος Αρταίων θεωρεί ότι το μνημείο της Παρηγορήτισσας που αποτελεί σύμβολο της πόλης μας και της μακραίωνης ιστορίας μας , πρέπει να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει , αλλά και δικαιούται ως μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Σ’ αυτό το σκοπό θέλουμε να συμβάλλουμε όλοι , μεθοδικά και συντονισμένα , καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για να κάνουμε πραγματικότητα ένα στόχο που υπερβαίνει τα στενά τοπικά όρια και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί από όλους τους εμπλεκόμενους ως στόχος εθνικής εμβέλειας», υπογράμμισε στην εισήγησή του ο κ. Κέφης.