Μια ξεχωριστή εικόνα εκτυλίχθηκε στις πλαγιές της ιστορικής Μονής Βοτσάς, πίσω από το Μιτσικέλι, όπου πραγματοποιήθηκε ο φετινός τρύγος με τη συμμετοχή περίπου 100 εθελοντών από το Μέτσοβο και τα γύρω χωριά.
Άνθρωποι κάθε ηλικίας, οικογένειες, επαγγελματίες, εργαζόμενοι και μαθητές συμμετείχαν στη συγκομιδή των σταφυλιών, μετατρέποντας τον τρύγο σε μια συλλογική διαδικασία που συνδέει την παραγωγή κρασιού με την ιστορία και την παράδοση της περιοχής.
Το οδοιπορικό του Κωνσταντίνου Β. Τερψίδη, που δημοσιεύθηκε στο «Φως Φαναρίου», καταγράφει από κοντά τη φετινή διαδικασία και την προσπάθεια των μοναχών να διατηρήσουν ζωντανή την αμπελουργική παράδοση της Βοτσάς και του Μετοχίου της Αγίας Μονής Αγίου Νικολάου Μετσόβου.
Ο αμπελώνας της Βοτσάς βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 720 μέτρων και έχει μια ιδιαίτερη ιστορία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ιστορικοί αμπελώνες είχαν εγκαταλειφθεί και στη συνέχεια αναβίωσαν, με τους μοναχούς να επαναφέρουν την καλλιέργεια και την παραγωγή κρασιού στην περιοχή.
Η συγκομιδή γίνεται χειρωνακτικά, καθώς το ορεινό ανάγλυφο δεν επιτρέπει τη χρήση μηχανημάτων. Οι τρυγητές κόβουν τα σταφύλια με ειδικά ψαλίδια και τα τοποθετούν στα κοφίνια, ενώ στη συνέχεια η παραγωγή μεταφέρεται για οινοποίηση. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον διαχωρισμό των ποικιλιών.
Στους αμπελώνες καλλιεργούνται τόσο διεθνείς ποικιλίες, όπως Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay, Syrah και Gewürztraminer, όσο και τοπικές ποικιλίες, μεταξύ των οποίων το Βλάχικο και η σπάνια Βλαχοβόνα. Η τελευταία, σύμφωνα με το «Φως Φαναρίου», διασώθηκε από τους μοναχούς και η παραγωγή της είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη συμμετοχή των νέων. Μαθητές και μαθήτριες από το Γυμνάσιο, το Λύκειο και το ΕΠΑΛ Μετσόβου συμμετείχαν στον τρύγο, ζώντας από κοντά μια διαδικασία που αποτελεί μέρος της τοπικής παραγωγικής και πολιτιστικής παράδοσης.
Μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής στη Βοτσά, οι εθελοντές συνέχισαν στο αμπέλι της Μονής Αγίου Νικολάου, κάτω από το Μέτσοβο, που αποτελεί μετόχι της Βοτσάς. Η ημέρα ολοκληρώθηκε με τη μεταφορά των σταφυλιών για την επόμενη φάση της οινοποίησης.
Η παράδοση, όμως, δεν σταματά στον τρύγο. Στα κελάρια ακολουθούν ο αποκοκκισμός, η ζύμωση, η αποθήκευση και η παλαίωση, μέχρι το κρασί να φτάσει στην εμφιάλωση.
Τα κρασιά των δύο μονών έχουν αποκτήσει παρουσία και εκτός Ηπείρου, ενώ, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, έχουν διακριθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς οίνου. Ανάμεσα στις ετικέτες ξεχωρίζει το «IMPERATOR», αλλά και κρασιά που έχουν πάρει τα ονόματά τους από τη βλάχικη τοπική παράδοση και το φυσικό τοπίο της περιοχής.
Ο αμπελώνας της Βοτσάς έχει πλέον και ιδιαίτερη πολιτιστική αξία, καθώς, σύμφωνα με το δημοσίευμα, από το 2025 βρίσκεται εντός του πολιτιστικού τοπίου της UNESCO. Η αναβίωση του τρύγου δεν αποτελεί έτσι μόνο μια παραγωγική διαδικασία, αλλά και έναν τρόπο διατήρησης μιας ζωντανής σχέσης του Μετσόβου με την αμπελουργία, την ιστορία και την τοπική παράδοση.
Πηγή: «Φως Φαναρίου», οδοιπορικό του Κωνσταντίνου Β. Τερψίδη στον τρύγο της Βυζαντινής Μονής Βοτσάς και του Μετοχίου Αγίου Νικολάου Μετσόβου.
