Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου εκφράζει κατηγορηματικά την αντίθεσή του στην απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για το Υδροηλεκτρικό Έργο Αυλάκι, ισχύος 83,60 MW, στον ποταμό Αχελώο, στις περιοχές Αχελώου του Δήμου Αργιθέας (Π.Ε. Καρδίτσας) και Τετραφυλλίας του Δήμου Γ. Καραϊσκάκη (Π.Ε. Άρτας).

Η απόφαση, όπως τονίζει το Περιφερειακό Συμβούλιο, παραβιάζει τις αρχές της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης, αγνοεί τις φωνές των τοπικών κοινωνιών και έρχεται σε αντίθεση με τις γνωμοδοτήσεις των συλλογικών οργάνων και υπηρεσιών, όπως η Περιφέρεια Ηπείρου, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, οι Δήμοι Γ. Καραϊσκάκη και Αμφιλοχίας, οι Δασικές Υπηρεσίες, οι Υπηρεσίες Υδάτων και ο ΟΦΥΠΕΚΑ.

Περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις του έργου

Το έργο τοποθετείται σε περιοχή Natura 2000 (GR2110006 «Κοιλάδα Αχελώου και Όρη Βάλτου»), με καθεστώς Ζώνης Ειδικής Προστασίας, όπου απαγορεύονται παρεμβάσεις που αλλοιώνουν τα οικοσυστήματα.

Σημαντικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν:

• Κατάκλυση τμημάτων οικισμών όπως Μεσόπυργος, Παλαιόμυλος, Λαμπίριον, Αγ. Γεώργιος και Βρυσούλα, καθώς και μη οριοθετημένων οικισμών Δίλοφο, Πέρδικα και Πύργος.
• Καταστροφή μη κηρυγμένων αρχαιολογικών λειψάνων και της κηρυγμένης Γέφυρας Καμάρα στο Μονόξυλο.
• Αλλαγές στο μικροκλίμα, με διαφοροποίηση της θερμοκρασίας, αύξηση υγρασίας και μετατροπή των οικισμών από ορεινούς σε παραλίμνιους.
• Σοβαρές γεωλογικές επιπτώσεις, ενεργοποίηση πιθανών σεισμικών ρηγμάτων και δημιουργία κατολισθητικών φαινομένων.
• Κατάκλυση 22.531,66 μέτρων τοπικών οδών, κυρίως χωματόδρομων (90,9%).

Σύμφωνα με το Συμβούλιο, το έργο δεν θα φέρει ανάπτυξη αλλά θα προκαλέσει:

• Καταστροφή οικοσυστημάτων και βιοτόπων, πλήγμα στη βιοποικιλότητα.
• Απώλεια γης, περιουσιών και συλλογικής μνήμης.
• Διάλυση της ισορροπίας της κοίτης του ποταμού και αύξηση κινδύνων πλημμυρών.
• Μηδενικά οφέλη για τους κατοίκους.

Προτεινόμενα εναλλακτικά μοντέλα ανάπτυξης

Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου υπογραμμίζει ότι η Κοιλάδα Αχελώου μπορεί να στηριχθεί σε ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης, που περιλαμβάνει:

• Ήπιο τουρισμό και οικοτουρισμό: rafting, πεζοπορία, περιβαλλοντική εκπαίδευση.
• Πολιτιστικές διαδρομές: ανάδειξη πέτρινων γεφυριών, βυζαντινών μνημείων και μοναστηριών.
• Αγροδιατροφική ανάπτυξη: στήριξη αμπελώνων, μελισσοκομίας, τοπικών προϊόντων με ΠΟΠ/ΠΓΕ.
• Πράσινη καινοτομία: κέντρα περιβαλλοντικής έρευνας και εκπαίδευσης για τη διατήρηση των νέων στην περιοχή.
• Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας: επενδύσεις σε τοπικές επιχειρήσεις με χρηματοδοτήσεις από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα.

Νομικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το Υδροηλεκτρικό Αυλάκι παραβιάζει βασικές ευρωπαϊκές δεσμεύσεις, όπως:

• Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ)
• Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) και για τα Πτηνά (2009/147/ΕΚ)
• Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα 2030 και την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία

Η Κοιλάδα Αχελώου είναι ήδη υπερκορεσμένη, με πέντε μεγάλα φράγματα σε λειτουργία και δύο ακόμη υπό κατασκευή, ενώ έχει συμβάλει σημαντικά στην ενεργειακή επάρκεια της χώρας.

Θέση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου

Το Περιφερειακό Συμβούλιο:

1. Καταδικάζει την απόφαση έγκρισης του έργου.
2. Δηλώνει συμπαράσταση στους κατοίκους και φορείς της περιοχής.
3. Καλεί την κυβέρνηση να ανακαλέσει την απόφαση και να ξεκινήσει διάλογο με τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
4. Δεσμεύεται να αναδείξει το θέμα σε ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, εάν δεν ανακληθεί η απόφαση.
5. Αναζητεί χρηματοδοτικά εργαλεία για την ενίσχυση ήπιου τουρισμού, αγροδιατροφής, πολιτισμού και πράσινης οικονομίας.
6. Καλεί σε συνεργασία θεσμούς, οικολογικές οργανώσεις και επιστημονική κοινότητα για την προστασία της Κοιλάδας Αχελώου.