Σημαντική μείωση στο τεκμαρτό εισόδημα χιλιάδων ελεύθερων επαγγελματιών φέρνει η νέα φορολογική παρέμβαση της κυβέρνησης από το φορολογικό έτος 2026, με την αλλαγή να αποτυπώνεται στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.
Το βασικό σύστημα των τεκμηρίων δεν καταργείται. Παραμένει το ελάχιστο καθαρό εισόδημα που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες.
Ωστόσο, καταργούνται δύο σημαντικές πρόσθετες προσαυξήσεις για τους φορολογικά συνεπείς επαγγελματίες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αισθητή μείωση του φόρου εισοδήματος.
Ποιοι επαγγελματίες κερδίζουν
Η παρέμβαση αφορά περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις, οι οποίες σήμερα επιβαρύνονται πέρα από το βασικό τεκμαρτό εισόδημα.
Οι πρόσθετες επιβαρύνσεις προκύπτουν:
- από το ύψος της μισθοδοσίας της επιχείρησης,
- από τον τζίρο όταν αυτός ξεπερνά τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Οι δύο αυτές προσαυξήσεις μπορεί σήμερα να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το οικονομικό επιτελείο, σε ορισμένες περιπτώσεις η επιβάρυνση φτάνει τα 5.000, 10.000 ή ακόμη και 20.000 ευρώ.
Από το φορολογικό έτος 2026 οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις δεν θα εφαρμόζονται, εφόσον ο επαγγελματίας πληροί τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας.
Ποιες προσαυξήσεις καταργούνται
Η πρώτη προσαύξηση αφορά το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού μιας ατομικής επιχείρησης.
Η δεύτερη αφορά το 5% της διαφοράς μεταξύ του πραγματικού κύκλου εργασιών και του μέσου ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ, όταν ο τζίρος της επιχείρησης είναι υψηλότερος.
Οι δύο συγκεκριμένες προσαυξήσεις καταργούνται για τους επαγγελματίες που πληρούν τις προϋποθέσεις.
Οι 4 προϋποθέσεις
Η μείωση δεν θα ισχύει αυτόματα για όλους.
Για να μην υπολογίζονται οι δύο προσαυξήσεις, ο επαγγελματίας θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια:
- Να έχει διαβιβάσει τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το συγκεκριμένο φορολογικό έτος.
- Να έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS, εφόσον υπάγεται στη σχετική υποχρέωση, και να παραμένει συνδεδεμένος καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
- Να μην του έχει επιβληθεί πρόστιμο από τη φορολογική διοίκηση ή την Επιθεώρηση Εργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών.
- Να έχει υποβάλει έως τις 31 Δεκεμβρίου του τελευταίου φορολογικού έτους όλες τις δηλώσεις ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, εφόσον είχε σχετική υποχρέωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καλύπτει τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας που εξετάστηκαν.
Πόσοι φορολογούνται σήμερα με τεκμαρτό εισόδημα
Από περίπου 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, οι 427.000 φορολογούνται με βάση το ελάχιστο καθαρό εισόδημα, καθώς δηλώνουν εισόδημα χαμηλότερο από αυτό που προκύπτει από το σύστημα των τεκμηρίων.
Από αυτές:
- 271.000 φορολογούνται μόνο με βάση το βασικό τεκμαρτό εισόδημα,
- περίπου 156.000 επιβαρύνονται επιπλέον από τις προσαυξήσεις μισθοδοσίας ή τζίρου.
Για περίπου 24.000 επιχειρήσεις, η πρόσθετη προσαύξηση ξεπερνά τα 2.000 ευρώ, ενώ για περίπου 3.000 επιχειρήσεις υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ.
Καφέ με πέντε εργαζόμενους: όφελος 2.534 ευρώ
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ατομικής επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί για 15 χρόνια και απασχολεί πέντε εργαζομένους.
Το ετήσιο κόστος μισθοδοσίας ανέρχεται σε 105.000 ευρώ.
Το βασικό ελάχιστο καθαρό εισόδημα υπολογίζεται σε 16.744 ευρώ.
Με το σημερινό σύστημα προστίθεται προσαύξηση 10.500 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 10% της μισθοδοσίας.
Έτσι, το τεκμαρτό εισόδημα φτάνει τα 27.244 ευρώ και ο φόρος τα 4.783 ευρώ.
Με τη νέα ρύθμιση, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια συνέπειας, η προσαύξηση καταργείται.
Το τεκμαρτό εισόδημα επιστρέφει στα 16.744 ευρώ και ο φόρος μειώνεται στα 2.249 ευρώ.
Ετήσιο φορολογικό όφελος: 2.534 ευρώ.
Κατάστημα υποδημάτων: όφελος 1.134 ευρώ
Σε δεύτερο παράδειγμα, ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων λειτουργεί τέσσερα χρόνια, απασχολεί δύο εργαζομένους και έχει ετήσια μισθοδοσία 21.000 ευρώ.
Ο τζίρος ανέρχεται σε 120.000 ευρώ, ενώ ο μέσος τζίρος του αντίστοιχου ΚΑΔ είναι 48.564 ευρώ.
Το βασικό ελάχιστο καθαρό εισόδημα είναι 12.880 ευρώ.
Με τις σημερινές προσαυξήσεις φτάνει τα 18.552 ευρώ, με τον φόρο να διαμορφώνεται στα 2.610 ευρώ.
Με την κατάργηση των δύο προσαυξήσεων, το τεκμαρτό εισόδημα υποχωρεί στα 12.880 ευρώ και ο φόρος στα 1.476 ευρώ.
Όφελος: 1.134 ευρώ τον χρόνο.
Λογιστής με τζίρο 90.000 ευρώ
Τρίτο παράδειγμα αφορά λογιστή με 20 χρόνια δραστηριότητας και χωρίς εργαζομένους.
Ο τζίρος του ανέρχεται σε 90.000 ευρώ, ενώ ο μέσος κύκλος εργασιών του ΚΑΔ είναι 28.479 ευρώ.
Το βασικό τεκμαρτό εισόδημα είναι 16.744 ευρώ.
Με την προσαύξηση λόγω τζίρου φτάνει τα 19.820 ευρώ και ο φόρος τα 2.864 ευρώ.
Με τη νέα ρύθμιση, η προσαύξηση των 3.076 ευρώ καταργείται. Το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ.
Ετήσιο όφελος: 615 ευρώ.
Ποιους κλάδους αφορά περισσότερο
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για κλάδους όπου υπάρχει μεγάλος αριθμός ατομικών επιχειρήσεων και σημαντικό κόστος προσωπικού.
Στην εστίαση, από τις 85.965 ενεργές επιχειρήσεις οι 53.722, δηλαδή 62,5%, είναι ατομικές.
Στο λιανικό εμπόριο, από τις 141.616 ενεργές επιχειρήσεις οι 99.518, ποσοστό 70,3%, είναι ατομικές.
Για τις επιχειρήσεις αυτές, η κατάργηση της προσαύξησης που συνδέεται με τη μισθοδοσία μπορεί να περιορίσει αισθητά το τεκμαρτό εισόδημα και κατ’ επέκταση τον φόρο, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας.
Ειδική ρύθμιση για τα ΤΑΞΙ
Αλλαγές προβλέπονται και για τους εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ.
Το τεκμήριο θα μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος. Για παράδειγμα, ιδιοκτησία κατά 50% θα οδηγεί σε αντίστοιχη μείωση του τεκμηρίου κατά 50%.
Παράλληλα, εξαιρούνται από τα τεκμήρια ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ΤΑΞΙ, σε περιπτώσεις όπως η περιέλευση της άδειας στο παιδί μετά τον θάνατο γονέα.
Μείωση τεκμαρτού εισοδήματος σε περισσότερους μικρούς οικισμούς
Παράλληλα διευρύνεται η εφαρμογή της μείωσης κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος.
Το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, με εξαίρεση τους οικισμούς της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
Στη Δυτική Μακεδονία το όριο αυξάνεται από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους.
Η αλλαγή προσθέτει 131 νέους οικισμούς στο μέτρο.
Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί το τεκμαρτό εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Αλλάζει όμως σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται για όσους μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν με τις πρόσθετες προσαυξήσεις λόγω μισθοδοσίας και υψηλού τζίρου.
Το όφελος θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2026.
