Η Κόνιτσα βρέθηκε για τρεις ημέρες στο επίκεντρο της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας που ασχολείται με τη διατήρηση της ορεινής βιοποικιλότητας, φιλοξενώντας το 1ο Διεθνές Συνέδριο για το Βαλκανικό Αγριόγιδο (Balkan Chamois Conference).
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Βίκου-Αώου, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 70 επιστήμονες, ερευνητές και στελέχη φορέων προστασίας της φύσης από όλες σχεδόν τις χώρες των Βαλκανίων.
Το συνέδριο αποτέλεσε το πρώτο διεθνές φόρουμ αφιερωμένο αποκλειστικά στο Βαλκανικό Αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra balcanica), ένα από τα σημαντικότερα είδη της ορεινής πανίδας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με βασικό στόχο την ανταλλαγή επιστημονικής γνώσης και την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας για την προστασία του.
Τη διοργάνωση ανέλαβαν η Πίνδος Περιβαλλοντική, το Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο Σύλλογος «Αγριόγιδο στα Βουνά – Balkan Chamois Society» και το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος, στο πλαίσιο του έργου CHAMOIS II, σε συνεργασία με τον Δήμο Κόνιτσας.
Στην έναρξη του συνεδρίου χαιρετισμούς απηύθυναν, μεταξύ άλλων, ο δήμαρχος Κόνιτσας Ανδρέας Παπασπύρου, ο πρόεδρος της Επιτροπής Caprinae Specialist Group της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) καθηγητής Juan Herrero και εκπρόσωποι του Πράσινου Ταμείου, ενώ κεντρικός ομιλητής ήταν ο καθηγητής Sandro Lovari, από τους κορυφαίους Ευρωπαίους επιστήμονες στον τομέα της έρευνας και προστασίας του αγριόγιδου.
Η κατάσταση του είδους στα Βαλκάνια
Στις εργασίες του συνεδρίου παρουσιάστηκαν στοιχεία για την κατάσταση των πληθυσμών του Βαλκανικού Αγριόγιδου στην Ελλάδα, την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν διαφορετικές προσεγγίσεις στη διαχείριση του είδους από χώρα σε χώρα, καθώς και διαφορετικές τάσεις στους πληθυσμούς του. Όπως επισημάνθηκε, σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα και η Βουλγαρία, καταγράφεται βελτίωση, ενώ σε άλλες οι πληθυσμοί παραμένουν στάσιμοι ή παρουσιάζουν μείωση.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν έρευνες για τη γενετική ποικιλότητα, τις ασθένειες που απειλούν το είδος, τη συνδεσιμότητα των πληθυσμών και τις επιπτώσεις από την κατασκευή δρόμων, την εγκατάσταση αιολικών πάρκων, τον κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων και τη λαθροθηρία.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη διατήρησης των οικολογικών διαδρόμων, που επιτρέπουν την επικοινωνία μεταξύ των απομονωμένων πληθυσμών, αλλά και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των βαλκανικών χωρών για την προστασία των διασυνοριακών πληθυσμών του αγριόγιδου.
Η Βόρεια Πίνδος αποτελεί το σημαντικότερο καταφύγιο
Η επιλογή της Κόνιτσας ως τόπου διεξαγωγής του συνεδρίου δεν ήταν τυχαία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Πίνδου αποτελεί το σημαντικότερο κέντρο εξάπλωσης του Βαλκανικού Αγριόγιδου στην Ελλάδα.
Στην Τύμφη, τις χαράδρες του Βίκου και του Αώου, την Τραπεζίτσα, τον Σμόλικα, τον Γράμμο, το Βόιο και τη Νεμέρτσικα απαντώνται σήμερα 13 πληθυσμοί, οι οποίοι αριθμούν περίπου 800 ζώα, δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του συνολικού ελληνικού πληθυσμού του είδους.
Οι διοργανωτές υπογράμμισαν ότι η γεωμορφολογία του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Βίκου-Αώου, με τα φαράγγια, τις απόκρημνες πλαγιές, τα αλπικά λιβάδια και τις βραχώδεις κορυφές, δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για την επιβίωση του αγριόγιδου, αναδεικνύοντας τη στενή σχέση μεταξύ γεωποικιλότητας και βιοποικιλότητας.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με επιστημονική εξόρμηση στις ανατολικές πλαγιές της Τύμφης, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά το φυσικό περιβάλλον του είδους και να παρατηρήσουν το Βαλκανικό Αγριόγιδο στο φυσικό του οικοσύστημα.
Οι διοργανωτές χαρακτήρισαν τη διοργάνωση αφετηρία για στενότερη συνεργασία των βαλκανικών χωρών, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία ενός από τα πλέον εμβληματικά είδη της ορεινής φύσης της περιοχής.
