Για περισσότερα από 15 χρόνια, η Εγνατία Οδός λειτουργούσε βγάζοντας την Ήπειρο από την απομόνωση και χωρίς ουδέποτε να τεθεί ζήτημα επικινδυνότητας του μεγαλύτερου οδικού άξονα της χώρας.

Πριν καλά καλά ολοκληρωθεί το έργο η χώρα εισήλθε στην εποχή των μνημονίων και η Εγνατία έγινε… θυσία των μέτρων που έλαβαν οι κυβερνήσεις, η μία μετά την άλλη.

Η «βαριά συντήρηση» ήταν άγνωστη λέξη, οι ευρωπαϊκές οδηγίες πυρασφάλειας αποτελούσαν ψιλά γράμματα και τα επικίνδυνα φορτία διέσχιζαν τις σήραγγες με το δόγμα «πάμε κι όπου βγει»  αν πιστέψει κανείς όσα ισχυρίζεται σήμερα η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών.

Από τις 31 Δεκεμβρίου η Εγνατία πέρασε σε ιδιώτη και το αφήγημα άλλαξε βίαια.

Μόλις ο αυτοκινητόδρομος παραδόθηκε στα χέρια του παραχωρησιούχου (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis), το κράτος ξύπνησε από τον λήθαργο. Ξαφνικά, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών ανακάλυψε ότι η Εγνατία ελλοχεύει κινδύνους, ότι 69 σήραγγες είναι εκτός ευρωπαϊκών προδιαγραφών και ότι η Ήπειρος και η Βόρεια Ελλάδα κινδυνεύει με κυκλοφοριακό «μπλακ άουτ» για να γίνουν τα απαραίτητα έργα.

Το χρονικό της… ξαφνικής αφύπνισης

Αν παρακολουθήσει κανείς τις δηλώσεις του Υφυπουργού Υποδομών, Νίκου Ταχιάου, τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, θα διαπιστώσει πώς χτίστηκε βήμα-βήμα η επικοινωνιακή προετοιμασία για τον «λογαριασμό» της 15ετούς εγκατάλειψης, ο οποίος πλέον μετακυλύετε στους οδηγούς:

• Απρίλιος 2024 – Το «καμπανάκι» στο Μαλακάσι: Η πρώτη ρωγμή στο αφήγημα του ασφαλούς δρόμου ήρθε με το κλείσιμο της σήραγγας στο Μαλακάσι, μετά από καταγγελίες του Περιφερειάρχη Ηπείρου για στατικά προβλήματα. Ο κ. Ταχιάος έσπευσε τότε στο σημείο για να κλείσει προσωρινά τη σήραγγα. Παρότι προσπάθησε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη, η εικόνα ενός παρατημένου οδικού άξονα είχε ήδη αρχίσει να σχηματίζεται.
• Η ρητορική της «γηρασμένης» υποδομής: Καθώς πλησίαζε η ώρα των υπογραφών με την ΤΕΡΝΑ, η ηγεσία του Υπουργείου άρχισε να μιλάει ανοιχτά για μια «γηρασμένη» υποδομή. Προετοίμαζαν το έδαφος για να δικαιολογήσουν το γεγονός ότι ο ιδιώτης αναλαμβάνει ένα έργο που απαιτεί κολοσσιαίες επενδύσεις βαριάς συντήρησης (τις οποίες, φυσικά, θα αποσβέσει μέσω των αυξημένων διοδίων και του μικρότερου τιμήματος στο ελληνικό δημόσιο).
• Φεβρουάριος 2026 – Η «βόμβα» των 69 σηράγγων: Φτάνουμε στο σήμερα, με τον Υφυπουργό να ομολογεί από το βήμα της Βουλής το αδιανόητο: 69 σήραγγες της Εγνατίας δεν έχουν πιστοποιηθεί με βάση το Προεδρικό Διάταγμα του… 2007! Επί 15 χρόνια το κράτος παρανομούσε εις βάρος της ασφάλειας των πολιτών. Τώρα που ο δρόμος είναι ιδιωτικός, το υπουργείο μελετά να κλείνει τις σήραγγες, απειλώντας με ολικό αποκλεισμό της κυκλοφορίας στην Πίνδο, όπου δεν υπάρχει εναλλακτικό δίκτυο.

Η αλήθεια πίσω από τις λέξεις

Η εξίσωση είναι απλή, αλλά εξοργιστική. Όσο η Εγνατία Οδός ήταν υπό κρατικό έλεγχο (μέσω της Εγνατία Οδός Α.Ε.), καμία κυβέρνηση δεν ήθελε να αναλάβει το πολιτικό κόστος: ούτε να διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια για τη συντήρηση που απαιτούνταν, ούτε να κλείσει τον δρόμο ταλαιπωρώντας τους ψηφοφόρους, ούτε να αυξήσει τα διόδια για να χρηματοδοτήσει τα έργα.

Μόλις, όμως, μπήκε η υπογραφή της παραχώρησης, τα δεδομένα άλλαξαν. Ένας ιδιώτης δεν αναλαμβάνει ποινικές και αστικές ευθύνες για σήραγγες που έγιναν επικίνδυνες μέσα σε ένα βράδυ, ούτε για φορτηγά με εύφλεκτα υλικά που περνούν χωρίς φλογοπαγίδες. Έτσι, το κράτος αναγκάστηκε να θυμηθεί τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς που το ίδιο αγνοούσε επιδεικτικά επί μιάμιση δεκαετία.

Το αποτέλεσμα; Ο αυτοκινητόδρομος παραδόθηκε «σαθρός» στη συντήρησή του, ο ιδιώτης εξασφάλισε αυξημένα διόδια για να τον φτιάξει, και οι οδηγοί καλούνται τώρα όχι μόνο να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη, αλλά και να ζήσουν τον απόλυτο κυκλοφοριακό εφιάλτη και τον κίνδυνο αποκλεισμού της Εγνατίας. Η ασφάλεια είναι αδιαπραγμάτευτη, αλλά η 15ετής κρατική υποκρισία παραμένει ασυγχώρητη.

Αν η Εγνατία είναι ένας «γερασμένος» δρόμος τότε τι θα πρέπει να ειπωθεί για άλλους εθνικούς δρόμους της χώρας και πολύ περισσότερο της Ηπείρου..

Το αφήγημα χτίστηκε.. Το κόστος το πληρώνουν οι πολίτες ενώ ο παραχωρησιούχος θα βγει κερδισμένος καθώς η βαριά συντήρηση αφαιρέθηκε από το τίμημα.

Κι όλα αυτά χωρίς να λογοδοτεί κανένας.. Άραγε δεν υπάρχουν ευθύνες και υπεύθυνοι;