Σοβαρά ζητήματα θεσμικής επάρκειας, ισότιμης πρόσβασης και αποτελεσματικότητας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής θέτει ο βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ιωάννης Τσίμαρης, με επίκαιρη ερώτηση προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, αναφορικά με την αλλαγή στον τρόπο υλοποίησης του Προγράμματος ΤΕΒΑ.

Αφορμή αποτελεί η προώθηση του νέου μοντέλου διανομής επισιτιστικής βοήθειας μέσω διατακτικών και ηλεκτρονικών καρτών που θα εξαργυρώνονται σε Super Market, μια επιλογή που –όπως επισημαίνεται– μεταβάλλει ριζικά τη φιλοσοφία του προγράμματος και μεταφέρει την «πρώτη γραμμή» κοινωνικής προστασίας σε ιδιωτικούς φορείς.

«Άτυποι φορείς κοινωνικής πολιτικής» τα Super Market

Ο κ. Τσιμαρής υπογραμμίζει ότι η εμπλοκή των αλυσίδων λιανικής στην υλοποίηση του ΤΕΒΑ εγείρει σοβαρά ερωτήματα θεσμικής επάρκειας, καθώς τα Super Market καλούνται να λειτουργήσουν ως άτυποι φορείς κοινωνικής πολιτικής, χωρίς να διαθέτουν τις αναγκαίες δομές και εμπειρία για τη διαχείριση σύνθετων κοινωνικών ευαλωτοτήτων.

Παράλληλα, τονίζεται η απουσία σαφούς και δεσμευτικού πλαισίου για τον καθορισμό των επιλέξιμων προϊόντων με επιστημονικά και διατροφικά κριτήρια, γεγονός που –σύμφωνα με τον βουλευτή– ενέχει τον κίνδυνο το ΤΕΒΑ να μετατραπεί από πρόγραμμα διατροφικής επάρκειας σε έναν μηχανισμό γενικής κατανάλωσης, χωρίς εγγυήσεις ποιότητας για τους ωφελούμενους.

Πρόβλημα καθολικής κάλυψης – Ειδική αναφορά στην Ήπειρο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της ισότιμης πρόσβασης, καθώς –όπως επισημαίνεται– καμία αλυσίδα Super Market δεν διαθέτει καθολική γεωγραφική κάλυψη, ειδικά σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές.

Ο Ιωάννης Τσίμαρης φέρνει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την ορεινή Ήπειρο, όπου η έλλειψη μεγάλων καταστημάτων λιανικής και οι αυξημένες τιμές στα τοπικά σημεία πώλησης υπονομεύουν στην πράξη τον στόχο της ίσης επισιτιστικής βοήθειας για όλους τους δικαιούχους του προγράμματος.

Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ο κίνδυνος κοινωνικού στιγματισμού των ωφελούμενων κατά τη διαδικασία πληρωμής στα ταμεία, ιδίως σε περιπτώσεις τεχνικών προβλημάτων ή μη επιλεξιμότητας προϊόντων, γεγονός που αντιβαίνει στον κοινωνικό χαρακτήρα του ΤΕΒΑ.

Ερωτήματα για εκπτώσεις και ρόλο των αλυσίδων

Ο βουλευτής Ιωαννίνων σημειώνει ότι η μετάβαση στο νέο μοντέλο φαίνεται να προκαλεί πρόσθετη πολυπλοκότητα και καθυστερήσεις, οι οποίες ενδέχεται να στερήσουν την επισιτιστική βοήθεια από τους δικαιούχους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνει δύο κρίσιμα ερωτήματα προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας:

• αν υπάρχει ρητή συναίνεση και εγγύηση από τις αλυσίδες Super Market για καθολική γεωγραφική κάλυψη της επικράτειας, καθώς και ποιο είναι το σαφές πλαίσιο ρόλων, ευθυνών και τιμών για τη συμμετοχή τους,
• και αν προβλέπεται ουσιαστική έκπτωση στα προϊόντα του προγράμματος προς όφελος των δικαιούχων ή αν η συμμετοχή των αλυσίδων θα περιοριστεί σε αμελητέες εκπτώσεις λιανικής.

Η απάντηση της Υπουργού αναμένεται με ενδιαφέρον, καθώς το νέο μοντέλο υλοποίησης του ΤΕΒΑ αφορά χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά σε όλη τη χώρα και αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής συνοχής.