Στην ιστορική οικία Πλακίδα, στο Κουκούλι Ζαγορίου, θα λειτουργήσει το Μουσείο Πέτρινων Γεφυριών Ηπείρου, μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αναδείξει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και τεχνική παράδοση της ηπειρώτικης γεφυροποιίας, αξιοποιώντας παράλληλα σύγχρονες τεχνολογίες.
Η απόφαση για τη δημιουργία του μουσείου είχε ληφθεί το προηγούμενο διάστημα και επανεπιβεβαιώθηκε στη σημερινή συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής Ηπείρου.
Στο πλαίσιο της συνεδρίασης εγκρίθηκε η «Προμήθεια προπλασμάτων πέτρινων γεφυριών για το Μουσείο Πέτρινων Γεφυριών», η οποία αποτελεί ένα από τα βασικά βήματα για τη λειτουργία του μουσείου.
Στην ιστορική οικία Πλακίδα
Το μουσείο θα στεγαστεί στην ιστορική οικία Πλακίδα στο Κουκούλι, ένα από τα σημαντικά εναπομείναντα δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στα Ζαγοροχώρια.
Το αρχοντικό χτίστηκε πριν από το 1830 και αποτελεί χαρακτηριστικό μνημείο της τοπικής αρχιτεκτονικής και παράδοσης.
Η οικία αναστηλώθηκε τα προηγούμενα χρόνια στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης που είχε υπογράψει ο Δήμος Ζαγορίου με την Περιφέρεια Ηπείρου, με χρηματοδότηση της Περιφέρειας.
Πλέον, ο ιστορικός χώρος αποκτά και νέα χρήση, καθώς θα φιλοξενήσει μια μόνιμη παρουσίαση αφιερωμένη στα πέτρινα γεφύρια της Ηπείρου.
12 πέτρινα γεφύρια σε μικρή κλίμακα
Στο επίκεντρο του νέου μουσείου θα βρίσκεται μια συλλογή 12 αρχιτεκτονικών μοντέλων υψηλής ακρίβειας, τα οποία θα αναπαριστούν βασικούς τύπους της παραδοσιακής πέτρινης γεφυροποιίας της Ηπείρου.
Τα μοντέλα θα κατασκευαστούν με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών σχεδιασμού και κατασκευής, με στόχο να αποδίδουν όσο το δυνατόν πιστότερα τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των αυθεντικών μνημείων.
Η διαδικασία θα ξεκινά από τρισδιάστατο σχεδιασμό (3D CAD) και θα συνεχίζεται με 3D εκτύπωση υψηλής ανάλυσης.
Στη συνέχεια, κάθε μοντέλο θα υποβάλλεται σε χειροποίητη επεξεργασία και φινίρισμα με τεχνικές παλαίωσης, ώστε να προσεγγίζει αισθητικά την εικόνα των πραγματικών γεφυριών.
Ακόμη και το φυσικό περιβάλλον γύρω από τα γεφύρια θα αποδίδεται με ιδιαίτερη προσοχή. Το νερό κάτω από τις κατασκευές θα αναπαρίσταται με εποξειδική ρητίνη, δημιουργώντας την αίσθηση του «υγρού γυαλιού».
Τα γεφύρια θα μπορούν να… αγγίζονται
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι τα μοντέλα δεν σχεδιάζονται μόνο για οπτική παρουσίαση.
Θα είναι κατάλληλα για απτική διερεύνηση, δίνοντας τη δυνατότητα σε επισκέπτες με προβλήματα όρασης, αλλά και σε τυφλούς επισκέπτες, να γνωρίσουν μέσα από την αφή τη γεωμετρία, τη δομή και τα βασικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των πέτρινων γεφυριών.
Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη αξία στην περίπτωση των συγκεκριμένων μνημείων.
Τα πραγματικά πέτρινα γεφύρια της Ηπείρου είναι μεγάλες κατασκευές, πολλές φορές σε δύσβατα σημεία και σε φυσικά περιβάλλοντα όπου η πρόσβαση δεν επιτρέπει την απτική εξερεύνηση του συνόλου της κατασκευής.
Μια μακέτα, επομένως, μετατρέπεται σε εργαλείο γνώσης και προσβασιμότητας.
Ο επισκέπτης θα μπορεί να εξερευνήσει με τα χέρια του τη μορφή του γεφυριού, να αντιληφθεί τη γεωμετρία της κατασκευής και να κατανοήσει στοιχεία της παραδοσιακής τεχνικής που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να προσεγγίσει.
Από την παράδοση στην ψηφιακή τεχνολογία
Η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται, ωστόσο, στη δημιουργία των φυσικών μοντέλων.
Στο πλαίσιο της προμήθειας προβλέπεται και η δημιουργία ψηφιακών αρχείων υψηλής πιστότητας, τα οποία θα συγκροτήσουν ένα ψηφιακό αποθετήριο.
Το αποθετήριο θα λειτουργεί ως ένα είδος Digital Twin των φυσικών μοντέλων και θα αποτελέσει ένα σύγχρονο εργαλείο τεκμηρίωσης της ηπειρώτικης γεφυροποιίας.
Το ψηφιακό υλικό θα μπορεί να αξιοποιηθεί στο μέλλον για επιστημονικές μελέτες, εκπαιδευτικά προγράμματα και συγκριτικές αναλύσεις.
Παράλληλα, μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της αρχιτεκτονικής και στατικής εξέλιξης των γεφυριών.
Ένα μουσείο με πολλαπλές χρήσεις
Με τη δημιουργία των φυσικών και ψηφιακών μοντέλων, τα πέτρινα γεφύρια της Ηπείρου δεν θα παρουσιάζονται μόνο ως ιστορικά μνημεία μέσα σε έναν μουσειακό χώρο.
Θα αποκτούν και μια ψηφιακή υπόσταση, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί από ερευνητές, εκπαιδευτικούς και επισκέπτες.
Παράλληλα, η απτική διάσταση της έκθεσης διευρύνει την πρόσβαση στο πολιτιστικό απόθεμα της Ηπείρου, επιτρέποντας σε ανθρώπους που δεν μπορούν να αντιληφθούν τα μνημεία μέσα από την όραση να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική τους.
Η πρωτοβουλία συνδέει έτσι την παραδοσιακή τέχνη της πέτρινης γεφυροποιίας με τη σύγχρονη τεχνολογία, δημιουργώντας έναν διαφορετικό τρόπο παρουσίασης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τα 12 μοντέλα που θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο Πέτρινων Γεφυριών στο Κουκούλι αναμένεται να αποτελέσουν ένα ακόμη εργαλείο για την ανάδειξη των ιστορικών γεφυριών της Ηπείρου, αλλά και για τη διάδοση της γνώσης γύρω από την τεχνική, την αρχιτεκτονική και την ιστορία τους.
