Με τον χρόνο να «τρέχει» και την κλεψύδρα να αδειάζει τον Σεπτέμβριο του 2026, η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε αγώνα δρόμου για να μην χαθούν ευρωπαϊκά κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Από σήμερα ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις της ελληνικής πλευράς με την Κομισιόν για τη νέα αναθεώρηση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0».
Στο επίκεντρο βρίσκονται 194 ορόσημα – 182 για τις επιχορηγήσεις και 12 για τα δάνεια – τα οποία θα επανεξεταστούν για αναδιατύπωση ή αντικατάσταση, σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η υλοποίησή τους εντός του υπολειπόμενου χρονικού διαστήματος.
Το στοίχημα είναι μεγάλο: από τα 36 δισ. ευρώ που αναλογούν στη χώρα, μόλις 10 δισ. ευρώ (5,7 δισ. ευρώ από επιχορηγήσεις και 4,3 δισ. ευρώ από δάνεια) έχουν φτάσει μέχρι σήμερα στους τελικούς δικαιούχους, όπως ανέφερε πρόσφατα ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Πελαγίδης, προειδοποιώντας για την ανάγκη ταχύτερης απορρόφησης των πόρων.
Μόλις στα τέλη Ιουνίου είχε εγκριθεί από τις Βρυξέλλες αναθεώρηση με αλλαγές σε 108 ορόσημα. Τώρα, η προτεραιότητα θα δοθεί στην απλούστευση των 194 οροσήμων που απομένουν, ώστε να εξασφαλιστεί η εκταμίευση και της τελευταίας δόσης, ενώ θα εξεταστούν και απεντάξεις έργων που φαίνεται ότι δεν θα προλάβουν τις προθεσμίες.
Στην Αθήνα βρίσκεται κλιμάκιο της Κομισιόν με επικεφαλής τη Σελίν Γκάουερ, γενική διευθύντρια της Ειδικής Ομάδας για τις Μεταρρυθμίσεις και τις Επενδύσεις, και τον Ντέκλαν Κοστέλο, αναπληρωτή γενικό διευθυντή Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποδίδεται στην έγκαιρη απορρόφηση των κονδυλίων.
Έργα στο «μικροσκόπιο»
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκονται ψηφιακά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη αλλά ενδέχεται να μην ολοκληρωθούν εγκαίρως, καθώς και εμβληματικά έργα όπως ο ΒΟΑΚ, ο σταθμός αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, το πρόγραμμα κοινωνικής αντιπαροχής, οι μεταρρυθμίσεις στον ΟΣΕ και στον τομέα της Υγείας (π.χ. προσωπικός ιατρός). Στο ραντάρ της Κομισιόν έχουν μπει επίσης τα δύο προγράμματα επενδύσεων για εγκατάσταση μπαταριών.
Η κυβέρνηση αναζητά εναλλακτικές χρηματοδοτήσεις για τα έργα που κινδυνεύουν να μείνουν πίσω, είτε μέσω άλλων κοινοτικών προγραμμάτων όπως το ΕΣΠΑ, είτε από το εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Δόσεις και προθεσμίες
Το έκτο αίτημα εκταμίευσης για το σκέλος των δανείων, ύψους 1,8 δισ. ευρώ, αναμένεται σύντομα. Το έβδομο αίτημα, συνολικού ύψους 3,5 δισ. ευρώ (1,7 δισ. επιχορηγήσεις και 1,8 δισ. δάνεια), προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο. Το όγδοο αίτημα το πρώτο τρίμηνο του 2026 αφορά 1,87 δισ. ευρώ, ενώ το ένατο και τελευταίο αίτημα θα πρέπει να υποβληθεί έως τα τέλη Αυγούστου του 2026, εκταμιεύοντας συνολικά 5,4 δισ. ευρώ.
Το χρονικό πλαίσιο είναι αυστηρό και οι αποφάσεις που θα ληφθούν στις διαπραγματεύσεις θα καθορίσουν την τύχη πολλών έργων, καθώς η Ελλάδα καλείται να επιταχύνει τις διαδικασίες για να εξασφαλίσει το σύνολο των πόρων που δικαιούται.
