Στην Παραμυθιά βρέθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, συμμετέχοντας στις εκδηλώσεις μνήμης για τους 49 Προκρίτους της πόλης που εκτελέστηκαν στις 29 Σεπτεμβρίου 1943 από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής. Η επίσκεψη εντάχθηκε στις ετήσιες εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τα θύματα, ενώ ο Πρόεδρος επέδωσε και τα μετάλλια στους νικητές του μαθητικού αγώνα δρόμου θυσίας.
Ο κ. Τασούλας παρέστη στην επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Αγίου Δονάτου και στη συνέχεια μετέβη στο Μνημείο Εκτέλεσης των 49 Προκρίτων, όπου κατέθεσε στεφάνι και εκφώνησε ομιλία.
Στην ομιλία του αναφέρθηκε στις τελευταίες ώρες των 49 Προκρίτων, σημειώνοντας ότι παρέμειναν κρατούμενοι για περίπου 30 ώρες στο υπόγειο του Δημοτικού Σχολείου, από τα μεσάνυχτα της 27ης Σεπτεμβρίου μέχρι τα ξημερώματα της 29ης Σεπτεμβρίου, όταν και εκτελέστηκαν.
Ο Πρόεδρος συνέδεσε τη θυσία των 49 με την ελευθερία και την ιστορική μνήμη της Παραμυθιάς και της Θεσπρωτίας, τονίζοντας ότι η μνήμη των γεγονότων πρέπει να παραμένει ζωντανή και να μεταφέρεται στις νεότερες γενιές.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην απόφαση του Αυγούστου του 2025 για την αναγνώριση της Δημοτικής Κοινότητας Παραμυθιάς ως μαρτυρικής. Όπως ανέφερε, η αναγνώριση αποτέλεσε θεσμική δικαίωση για την πόλη, 82 χρόνια μετά την εκτέλεση των 49 Προκρίτων.
Ο κ. Τασούλας αναφέρθηκε εκτενώς και στα γεγονότα της περιόδου της Κατοχής στη Θεσπρωτία, αποδίδοντας στους Γερμανούς και σε μουσουλμάνους Τσάμηδες συνεργασία στις διώξεις και τις εκτελέσεις της περιόδου. Οι αναφορές αυτές εντάχθηκαν από τον ίδιο στο ιστορικό πλαίσιο της Κατοχής και, όπως τόνισε, δεν αποτελούν σκέψεις εναντίον κανενός, αλλά μέρος της ιστορικής καταγραφής.
Από την Παραμυθιά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε και στις σχέσεις της Ελλάδας με τη σημερινή Αλβανία, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί φιλικές σχέσεις με τη γειτονική χώρα, αλλά υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή πορεία μιας χώρας συνδέεται και με την αναγνώριση και καταδίκη των ιστορικών γεγονότων της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στο ίδιο πλαίσιο έθεσε και το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων.
«Η Ελλάδα δεν διεκδικεί ούτε αντεκδίκηση ούτε τιμωρία. Διεκδικεί κάτι ιερό: δικαιοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η ελληνική απαίτηση για τις γερμανικές επανορθώσεις παραμένει, κατά την τοποθέτησή του, ενεργή και διεκδικήσιμη.
Ο Πρόεδρος σημείωσε πάντως ότι η διεκδίκηση των επανορθώσεων δεν σημαίνει σχέση σύγκρουσης με τη σημερινή Γερμανία.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην εξέλιξη των γεγονότων στη Θεσπρωτία μετά το 1943 και στην αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων και των μουσουλμάνων Τσάμηδων από την περιοχή, κάνοντας ειδική μνεία στη μάχη της Μενίνας και στη δράση του ΕΔΕΣ.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Τασούλας υπογράμμισε ότι η Παραμυθιά, η Θεσπρωτία και η Ελλάδα «χρωστούν» στους 49 Προκρίτους τη διαφύλαξη της ελευθερίας και της ιστορικής μνήμης.
Νωρίτερα, κατά τη δήλωσή του μετά τις εκδηλώσεις, είχε τονίσει ότι η αναγνώριση της Παραμυθιάς ως μαρτυρικής κοινότητας αποτέλεσε θεσμική δικαίωση και επανέλαβε ότι η μνήμη των 49 Προκρίτων αποτελεί υπενθύμιση της αξίας της ελευθερίας και της δημοκρατίας.
Η 29η Σεπτεμβρίου παραμένει για την Παραμυθιά ημέρα ιστορικής μνήμης. Ο Δήμος Σουλίου καταγράφει την εκτέλεση των 49 Προκρίτων στις 29 Σεπτεμβρίου 1943 ως ένα από τα πλέον τραγικά γεγονότα της περιόδου της Κατοχής στην περιοχή.
