Σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζουν οι εσπεριδοκαλλιεργητές στον κάμπο των Φιλιατών, με τις ασθένειες και τους εχθρούς των καλλιεργειών, τις ζημιές από τα καιρικά φαινόμενα και το αυξημένο κόστος παραγωγής να πιέζουν ολοένα περισσότερο το εισόδημά τους. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το αίτημα οικονομικής ενίσχυσης για τις ζημιές που προκάλεσε ο παγετός του 2021, για τις οποίες οι παραγωγοί εξακολουθούν να ζητούν αποζημίωση.
Τα προβλήματα κατέγραψε ο δήμαρχος Φιλιατών, Παρασκευάς Βλάχος, κατά την επίσκεψή του στον κάμπο και τη συζήτηση που είχε με παραγωγούς και τον γεωπόνο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Εσπεριδοειδών Σαγιάδας, Ιωάννη Γκουρκούλη. Η συζήτηση αφορούσε τις καλλιέργειες στη Σαγιάδα, το Ασπροκκλήσι, το Σμέρτο, το Ράγιο και την Κεστρίνη, καθώς και στον κάμπο Ελαίας – Βρυσέλλας.
Οι παραγωγοί περιέγραψαν τη μείωση τόσο της ποσότητας όσο και της ποιότητας των καρπών, σε συνδυασμό με την αύξηση των δαπανών για τη φυτοπροστασία. Ανάμεσα στους εχθρούς που προκαλούν ζημιές στα εσπεριδοειδή είναι ο ακανθώδης αλευρώδης, ο ψευδόκοκκος και ο τετράνυχος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Συνεταιρισμός, οι προσβολές από τον ακανθώδη αλευρώδη έχουν επιβαρύνει την παραγωγή, ενώ ο ψευδόκοκκος μπορεί να προκαλέσει απώλειες που φτάνουν το 30% έως 40% της εναπομείνασας σοδειάς. Ιδιαίτερα σοβαρές ήταν οι ζημιές από τον τετράνυχο το καλοκαίρι του 2024, όταν η παρατεταμένη ζέστη και η ξηρασία ευνόησαν την εξάπλωσή του. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον Συνεταιρισμό, οι απώλειες έφτασαν ακόμη και το σύνολο της παραγωγής, ενώ σε πληγείσες καλλιέργειες ακολούθησε ακαρπία το 2025. Νέες ζημιές καταγράφονται από τα μέσα Αυγούστου του 2026, αυξάνοντας περαιτέρω το κόστος προστασίας των δέντρων.
Στα προβλήματα από τις προσβολές προστέθηκαν και οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων. Το 2025, χαλάζι έπληξε τις καλλιέργειες κοντά στην περίοδο της συγκομιδής, ενώ οι έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις που ακολούθησαν προκάλεσαν πλημμυρικά φαινόμενα στον κάμπο. Στους καρπούς εμφανίστηκε υδαρής κηλίδωση, γνωστή ως water spot, η οποία, σύμφωνα με τον Συνεταιρισμό, υποβαθμίζει την ποιότητα και μειώνει την αντοχή τους.
Τη φετινή χρονιά, η παραγωγή έχει πληγεί ήδη δύο φορές από χαλάζι και οι γεωπόνοι του ΕΛΓΑ πραγματοποιούν εκτιμήσεις. Την ίδια στιγμή, το αυξημένο κόστος ενέργειας, λιπασμάτων και φυτοπροστασίας, αλλά και η δυσκολία εξεύρεσης εργατών γης, δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις για τους καλλιεργητές.
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί η εξαίρεση των εσπεριδοειδών από τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis) για τις ζημιές που προκάλεσε ο παγετός του 2021. Όπως επισημαίνεται από την πλευρά των παραγωγών, τότε είχαν καταγραφεί σημαντικές απώλειες σε μανταρίνια και πορτοκάλια, οι οποίες τεκμηριώθηκαν από τον ΕΛΓΑ Ιωαννίνων και τη ΔΑΟΚ Θεσπρωτίας.
Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι καλλιέργειες άλλων ειδών που υπέστησαν αντίστοιχες ζημιές ενισχύθηκαν οικονομικά, ενώ τα εσπεριδοειδή έμειναν εκτός. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συζήτηση, πριν από περίπου δύο χρόνια είχε προχωρήσει η διαδικασία για ενίσχυση ύψους 220 ευρώ ανά στρέμμα, χωρίς τελικά να καταβληθεί, καθώς οι ζημιές από την κακοκαιρία «Daniel» στη Θεσσαλία ανέτρεψαν τον σχεδιασμό.
Ο δήμαρχος Φιλιατών Παρασκευάς Βλάχος δεσμεύτηκε να επιδιώξει συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μαζί με τον βουλευτή Θεσπρωτίας Βασίλη Γιόγιακα. Στόχος είναι να τεθούν τα προβλήματα που προκαλούν οι εχθροί και οι ασθένειες των καλλιεργειών, η μείωση της παραγωγής, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, αλλά και το αίτημα ενίσχυσης για τις ζημιές του παγετού του 2021.
