Μπροστά σε μια σκληρή και αδυσώπητη πραγματικότητα βρέθηκε το Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου, κατά τη διάρκεια της εκτενούς συζήτησης για το δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες πληγές για την περιοχή μας. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν αποτυπώνουν ανάγλυφα τη δημογραφική κατάρρευση, με τις ορεινές κοινότητες να δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα.
Σύμφωνα με την εισήγηση του Αντιπεριφερειάρχη, Κωνσταντίνου Κίτσιου, η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Ενδεικτικά, το 2024 καταγράφηκαν στην Ήπειρο μόλις 1.790 γεννήσεις έναντι 4.192 θανάτων. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε ένα μόνο έτος, η Ήπειρος έχασε πάνω από 2.300 κατοίκους, δηλαδή πληθυσμό που αντιστοιχεί σε μια ολόκληρη επαρχιακή κωμόπολη! Κοιτάζοντας τη μεγαλύτερη εικόνα, μέσα σε μία δεκαετία οι γεννήσεις παρουσιάζουν δραματική μείωση, αφήνοντας την Ήπειρο με 17.000 λιγότερους ανθρώπους.
Η αποδυνάμωση αυτή φέρνει αλυσιδωτές συνέπειες στην κοινωνική και οικονομική ζωή του τόπου, με κυριότερη το μαζικό κλείσιμο σχολείων στην ύπαιθρο και την οριστική απώλεια των νέων ανθρώπων.
«Τα ισχυρά εργαλεία ανήκουν στην Αθήνα»
Στην εισήγησή του, ο κ. Κίτσιος ξεκαθάρισε ότι το δημογραφικό, στον πυρήνα του, είναι ένα δομικό ζήτημα που δεν μπορεί να λυθεί αποκλειστικά από την Περιφέρεια, καθώς τα ισχυρότερα θεσμικά και οικονομικά εργαλεία ανήκουν στο κεντρικό κράτος.
Η Περιφέρεια, από την πλευρά της, υλοποιεί ένα πλέγμα έργων υποδομής που, αν και δεν λύνουν αυτόματα το πρόβλημα, διαμορφώνουν τις κατάλληλες συνθήκες για την παραμονή των κατοίκων και την πιθανή επιστροφή των νέων. Ο Αντιπεριφερειάρχης υπογράμμισε ότι πρέπει να δοθεί έμφαση:
- Στη φροντίδα βρεφονηπίων και την ουσιαστική στήριξη των οικογενειών.
- Στην ενίσχυση του εθελοντισμού ως δικτύου κοινωνικής υποστήριξης.
- Στην ειδική μέριμνα και λήψη δράσεων για τις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, μέσα από τη βαθιά κατανόηση των εμποδίων της καθημερινότητας.
Βύρων Κοτζαμάνης: «Συνεχής μείωση τα τελευταία 15 χρόνια»
Στη συνεδρίαση τοποθετήθηκε και ο Βύρων Κοτζαμάνης, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), ο οποίος κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου επεσήμανε ότι οι θάνατοι είναι σταθερά περισσότεροι από τις γεννήσεις. Όπως τόνισε, τα τελευταία 15 χρόνια η μείωση του πληθυσμού είναι συνεχής και είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν άμεσα μέτρα για να αναστραφεί η κατάσταση σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο.
Ιωάννης Ψυχάρης: «Το στοίχημα είναι η επανακατοίκηση του χωριού»
Από την πλευρά του, ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, Ιωάννης Ψυχάρης, εστίασε στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, ζητώντας συντονισμένη παρέμβαση από πολλούς φορείς. Σημείωσε ότι η Ήπειρος διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δυναμική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια, αρκεί να κερδηθεί το μεγάλο στοίχημα: η επανακατοίκηση της υπαίθρου.
«Πρέπει να ξεκινήσουμε από το χωριό, γιατί εκεί βλέπουμε το πρόβλημα. Για να πάει όμως κάποιος να ζήσει στο χωριό χρειάζονται δύο βασικά πράγματα: σπίτι και δουλειά», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο κ. Ψυχάρης καυτηρίασε το γεγονός ότι το κόστος κατοίκησης στην Ελλάδα είναι το μεγαλύτερο στην Ευρώπη και πρότεινε την αξιοποίηση του υπάρχοντος οικιστικού αποθέματος μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος κοινωνικής κατοικίας.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τοποθετήθηκαν επίσης εκπρόσωποι των συλλόγων πολυτέκνων και τριτέκνων της Ηπείρου, ενώ ουσιαστικές προτάσεις και επισημάνσεις κατατέθηκαν από τους επικεφαλής των παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου.
