Μια ξεχωριστή ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης με τίτλο «Ψίθυροι της Λίμνης» παρουσιάζει η Δημοτική Πινακοθήκη Ιωαννίνων, τοποθετώντας τη λίμνη Παμβώτιδα στο επίκεντρο ενός εικαστικού διαλόγου όπου συναντώνται η Μνήμη, η Ιστορία, η Ταυτότητα, ο Μύθος και η Φύση.

Με αφετηρία τη βαθιά σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη πως «Ο μύθος είναι μία από τις θεμελιώδεις μορφές με τις οποίες η κοινωνία δημιουργεί και αναπαράγει τον εαυτό της», η έκθεση προσεγγίζει τη λίμνη πέρα από τα στενά όρια της τοπιογραφίας ή της γεωγραφίας.

Την προσλαμβάνει ως ένα «ζωντανό αρχείο», το οποίο διατηρεί ανέπαφη τη μνήμη, τα ίχνη του χρόνου και τις αφηγήσεις που έχουν διαμορφωθεί διαχρονικά γύρω από αυτήν. Η γεωγραφία μετατρέπεται σε αφήγηση και η αφήγηση σε συλλογική εμπειρία.

Η Παμβώτιδα ως υδάτινος θεματοφύλακας

Στο πλαίσιο της έκθεσης, η λίμνη προσδιορίζεται ως ένας υδάτινος θεματοφύλακας. Όσα βυθίστηκαν στα νερά της και σώπασαν, δεν χάνονται οριστικά, αλλά διατηρούνται ως ενεργά ίχνη μνήμης, τραύματος και υπόμνησης. Οι μύθοι και οι λαϊκοί θρύλοι που την περιβάλλουν –από την Κυρά Φροσύνη έως τις νεράιδες και τις ιστορίες για ναυαγισμένες πολιτείες– δεν αντιμετωπίζονται ως απλά κατάλοιπα ενός κλειστού παρελθόντος. Αντίθετα, λειτουργούν ως ζωντανές αφηγήσεις που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη συλλογική μνήμη και την εμπειρία του τόπου.

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από υπερπληροφόρηση, αποξένωση, κοινωνική απάθεια και έντονη οικολογική αγωνία, η έκθεση θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη της αφήγησης ως συνεκτικό δεσμό για τη συγκρότηση μιας κοινότητας συνύπαρξης και ουσιαστικής ενσυναίσθησης.

Νέες παραγωγές σε διάλογο με το παρόν

Τα έργα της έκθεσης ανασύρουν σιωπηλές φωνές του παρελθόντος και τις φέρνουν σε άμεσο διάλογο με τα επείγοντα ζητήματα του παρόντος. Αντιπαραβάλλουν τη μνήμη με τη λήθη, τη βία με την απώλεια, αλλά και την οικολογική απειλή με την επιτακτική ανάγκη επανασύνδεσης με την κοινότητα και τη φύση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πλειονότητα των έργων που παρουσιάζονται αποτελούν νέες παραγωγές, οι οποίες δημιουργήθηκαν ειδικά για τη συγκεκριμένη θεματική. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να τα δουν για πρώτη φορά, σε έναν απόλυτο εννοιολογικό και χωρικό διάλογο με το περιβάλλον της Πινακοθήκης.