Σημαντική θεσμική μεταρρύθμιση στον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», το οποίο προβλέπει τη σύσταση 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων, γνωστών και ως «μικρά ΕΣΚΕΔΙΚ». Πρόκειται για μια αλλαγή που στοχεύει στην αναβάθμιση του κρατικού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων, με έμφαση στον συντονισμό, την ταχύτητα λήψης αποφάσεων και την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

Σύμφωνα με την Πολιτική Προστασία, σε κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση θα λειτουργεί Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων, πλήρως διασυνδεδεμένο με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Στόχος είναι η δημιουργία ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας σε πραγματικό χρόνο, από το τοπικό έως το εθνικό επίπεδο, αξιοποιώντας σύγχρονες ψηφιακές υποδομές, δορυφορικά δεδομένα και προηγμένα συστήματα επικοινωνίας.

Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης αποτελεί η θεσμική υιοθέτηση του διεθνώς αναγνωρισμένου Incident Command System (ICS), ενός προτύπου διοίκησης και διαχείρισης συμβάντων που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες σε χώρες με ανεπτυγμένα συστήματα πολιτικής προστασίας, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Ιταλία. Το ICS εισάγει ενιαία επιχειρησιακή «γλώσσα», σαφή κατανομή ρόλων και τυποποιημένα πρωτόκολλα, περιορίζοντας τον κίνδυνο ασυντόνιστων ή αντικρουόμενων εντολών σε κρίσιμες στιγμές.

Τα νέα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων θα λειτουργούν ως περιφερειακά «war rooms», με μόνιμη παρουσία συνδέσμων από τα Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και εκπροσώπων πιστοποιημένων εθελοντικών οργανώσεων. Η φιλοσοφία «μία επιχείρηση – μία διοίκηση» επιχειρεί να αντιμετωπίσει χρόνιες παθογένειες του κρατικού μηχανισμού, οι οποίες στο παρελθόν είχαν οδηγήσει σε καθυστερήσεις, επιχειρησιακά κενά και σοβαρές απώλειες.

Το μοντέλο προβλέπει τρία επίπεδα διαχείρισης κινδύνου: στρατηγικό, με ενίσχυση του ρόλου του ΕΣΚΕΔΙΚ και αξιοποίηση εργαλείων όπως η επιχειρησιακή μετεωρολογία· επιχειρησιακό, μέσω των νέων Περιφερειακών Κέντρων· και τακτικό, με τη θεσμοθέτηση στοιχείων διοίκησης στο πεδίο, σε διασύνδεση με κινητά επιχειρησιακά κέντρα.

Σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, η συγκεκριμένη ρύθμιση συνιστά βαθιά θεσμική τομή στον τρόπο που το κράτος διαχειρίζεται φυσικές καταστροφές και σύνθετες κρίσεις. Στόχος είναι η ταχύτερη λήψη αποφάσεων, η ενίσχυση της ασφάλειας πολιτών και προσωπικού, η διαφάνεια στη δημόσια ενημέρωση και η μετάβαση σε ένα σύγχρονο, προληπτικό και τεχνοκρατικά οργανωμένο μοντέλο πολιτικής προστασίας.