Η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση Ηπείρου μπορεί να έχει προβληθεί ως ένα μεγάλο και φιλόδοξο σχέδιο που υλοποιείται από την Περιφέρεια, όμως η πορεία υλοποίησης μέχρι στιγμής δεν είναι αξιοζήλευτη.

Το αντίθετο μάλιστα καθώς το ΕΣΠΑ βρίσκεται στα μισά της διαδρομής του και ο χρόνος κυλά αντίστροφα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία η πολυδιαφημισμένη “Διαδρομή” κινείται με εξαιρετικά χαμηλές ταχύτητες. Από το συνολικό προϋπολογισμό, τα έργα που έχουν ουσιαστικά ενεργοποιηθεί και ενταχθεί με συγκεκριμένα κονδύλια (όπως η παράκαμψη της Νικόπολης και η πρώτη φάση των αναδείξεων σε Δωδώνη και Κασσώπη) αγγίζουν μόλις τα 25 εκατομμύρια ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι το 77% της στρατηγικής (πάνω από 83 εκατ. ευρώ) παραμένει ακόμα σε φάση σχεδιασμού, αξιολόγησης ή γραφειοκρατικής προετοιμασίας. Σημαντικές παρεμβάσεις για την ορεινή οικονομία, όπως τα Ιαματικά Λουτρά της Κόνιτσας, τα έργα υποδομής στο Συρράκο και η ανάπλαση του Σουλίου, βρίσκονται ακόμα στη λίστα της αναμονής για την έκδοση προσκλήσεων, την ώρα που η προγραμματική περίοδος “τρέχει” και η ανάγκη για άμεση απορρόφηση των κονδυλίων είναι πιο επιτακτική από ποτέ…

Προϋπολογισμός άνω των 108 εκατ. ευρώ

Ο συνολικός προϋπολογισμός της στρατηγικής ανέρχεται σε 108.823.356 ευρώ, με τις δράσεις πρώτης προτεραιότητας να φτάνουν τα 84,3 εκατ. ευρώ και να χρηματοδοτούνται κυρίως από το Πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027», αλλά και από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα προγράμματα Interreg και το LEADER.

Η ΟΧΕ συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ+, ενώ προβλέπεται η αξιοποίηση και συμπληρωματικών ευρωπαϊκών εργαλείων για την ωρίμανση και υλοποίηση των παρεμβάσεων.

41 δράσεις σε τέσσερις στρατηγικούς άξονες

Το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει 41 παρεμβάσεις, οι οποίες οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

• Υποδομές & Μάρκετινγκ
• Ψηφιακές Εφαρμογές
• Επιχειρηματικότητα
• Διακυβέρνηση

Οι δράσεις αφορούν τόσο μεγάλα έργα πολιτισμού και τουρισμού όσο και παρεμβάσεις τοπικής ανάπτυξης και ενίσχυσης της απασχόλησης.

Οι «ναυαρχίδες» της στρατηγικής

Στο επίκεντρο της ΟΧΕ βρίσκονται έργα υψηλού συμβολισμού και τουριστικής βαρύτητας, όπως:

• Η συνολική ανάδειξη της Νικόπολης με παρεμβάσεις σε αρχαίο στάδιο, θέατρο και υποδομές επισκεπτών
• Η αποκατάσταση και ανάδειξη της Δωδώνης και της Κασσώπης
• Η αναβάθμιση του αρχαίου θεάτρου Γιτάνων
• Η δημιουργία διαδρομών πολιτισμού και περιπατητικών δικτύων (Epirus Trail, «Μονοπάτι των Ψυχών»)
• Η ανάπτυξη υποδομών σε Σούλι και Αχέροντα

Παράλληλα, προωθούνται μεγάλα έργα προσβασιμότητας, όπως οδικές συνδέσεις προς περιοχές ιαματικού τουρισμού στην Κόνιτσα και επενδύσεις σε λουτροπόλεις της Πίνδου.

Βόρεια και Νότια Πίνδος στο επίκεντρο

Σημαντικό μέρος της στρατηγικής αφορά την αναζωογόνηση της ορεινής Ηπείρου, με έργα σε:

• Ιαματικά λουτρά (Κόνιτσα, Αμάραντος, Καβάσιλα)
• Παραδοσιακούς οικισμούς και μαστοροχώρια
• Υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης και δικτύων στο Συρράκο
• Παρεμβάσεις πολιτιστικού και τουριστικού χαρακτήρα σε Καλαρρύτες και Συρράκο

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται και δράσεις επιχειρηματικότητας, όπως ενίσχυση ΜμΕ, δημιουργία νέων επιχειρήσεων και υποστήριξη τοπικών παραγωγικών σχημάτων.

Ψηφιακός και «έξυπνος» μετασχηματισμός

Η ΟΧΕ περιλαμβάνει επίσης ψηφιακές παρεμβάσεις, όπως:

• Ψηφιακές υπηρεσίες σε μνημεία και τουριστικές διαδρομές
• Εφαρμογές έξυπνης πόλης
• Πλατφόρμες ενίσχυσης επιχειρήσεων και τοπικής οικονομίας
• Προώθηση «Έξυπνων Χωριών»

 

Το Epiruspost κωδικοποίησε και παρουσιάζει τα σημαντικότερα έργα και τις χρηματοδοτήσεις ανά περιοχή παρέμβασης:

Περιοχή Αρχαίων Θεάτρων & Εμβληματικά Έργα

• Αρχαιολογικός Χώρος Νικόπολης: Αποτελεί την κορωνίδα της ΟΧΕ. Περιλαμβάνει τη δημιουργία νέου κτιρίου υποδοχής επισκεπτών (2,56 εκατ. €), την αποκατάσταση του Μεγάλου Θεάτρου (Γ’ Φάση – 3,5 εκατ. €), έργα στο Αρχαίο Στάδιο (2,01 εκατ. €), διαδρομές εντός του χώρου (500.000 €) και τη Β’ Φάση της Παράκαμψης του Αρχαιολογικού Χώρου (13,6 εκατ. €).
• Αρχαίο Θέατρο Δωδώνης: Συντήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη του θεάτρου και των μνημείων του Ιερού (Β’ Φάση – 4 εκατ. €).
• Αρχαίο Θέατρο Κασσώπης: Έργα αποκατάστασης και ανάδειξης (Β’ Φάση – 2 εκατ. €).
• Αρχαίο Θέατρο Γιτάνων: Βασικές υποδομές και εργασίες αποκατάστασης (Β’ Φάση – 1,5 εκατ. €).

Βόρεια Πίνδος (Περιοχή Κόνιτσας)

Μεγάλη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη του ιαματικού τουρισμού της περιοχής με έργα ύψους εκατομμυρίων:

• Βελτίωση της οδικής σύνδεσης των υποδομών ιαματικού τουρισμού Κόνιτσας: 11.000.000 €.
• Εκσυγχρονισμός, επέκταση και ολοκλήρωση ανακατασκευής των Ιαματικών Λουτρών Καβασίλων: 4,56 εκατ. € (μέσω Interreg και ΕΣΠΑ).
• Εκσυγχρονισμός και επέκταση των Ιαματικών Λουτρών Αμάραντου: 2.700.000 €.
• Αναστήλωση πετρόκτιστου κτιρίου Λουτρών Πυξαριάς: 1.500.000 €.
• Ανακαίνιση κτιρίων στα Μαστοροχώρια για τουριστική χρήση: 3.000.000 €.

Νότια Πίνδος (Βόρεια & Κεντρικά Τζουμέρκα)

• Ολιστική παρέμβαση υποδομών στην κοινότητα Συρράκου (αποχέτευση, όμβρια, υπογειοποίηση δικτύων): 6.250.000 €.
• Αποκατάσταση παραδοσιακού νερόμυλου Συρράκου: 1.260.000 €.
• Αποκατάσταση και επανάχρηση της ιστορικής «Κασαρίας Φασούλα» στους Καλαρρύτες για τη δημιουργία πολυχώρου προβολής της παραδοσιακής τυροκομίας: 2.000.000 €.

Περιοχή Σουλίου & Αχέροντα

• Αποκατάσταση ιστορικού πυρήνα Σουλίου (ανάπλαση περιοχής και αποκατάσταση κτιρίων): 6.000.000 €.
• Διαμόρφωση παραλίας Αμμουδιάς και επέκταση βραχίονα στο Δέλτα του Αχέροντα: 1.500.000 €.
• Κατασκευή δικτύου ποδηλατοδρόμων στον Αχέροντα («Το μονοπάτι των ψυχών»): 600.000 €.
• Εκσυγχρονισμός ιππικών εγκαταστάσεων στον Βουβοπόταμο, ανάδειξη αναρριχητικών πεδίων και ορεινών διαδρομών ποδηλασίας: 360.000 € (μέσω LEADER).