Όσο ανοίγει η συζήτηση για τις επιδοτήσεις των βιολογικών καλλιεργειών και της βιολογικής κτηνοτροφίας, τόσο περισσότερα ερωτήματα προκύπτουν για το πώς γίνονται οι έλεγχοι και κυρίως για το αν προηγούνται ή ακολουθούν των πληρωμών.

Νέες καταγγελίες από πραγματικούς παραγωγούς της Καστοριάς, που παρουσιάστηκαν σε τηλεοπτικό ρεπορτάζ του ΑΝΤ1, κάνουν λόγο για περιπτώσεις όπου παραγωγοί φέρονται να έλαβαν ενισχύσεις χωρίς να πληρούν στην πράξη τις προϋποθέσεις.

Οι καταγγελίες αφορούν, μεταξύ άλλων, ελέγχους και δικαιολογητικά που χρησιμοποιούνται για την πιστοποίηση της βιολογικής παραγωγής.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο ρεπορτάζ, παραγωγός για την αίτηση του 2025 φέρεται να προσκόμισε ανάλυση εδάφους του 2019, ενώ σε άλλη περίπτωση δεν προσκομίστηκε καθόλου ανάλυση και παρ’ όλα αυτά καταβλήθηκε η ενίσχυση. Τα συγκεκριμένα περιστατικά αποδίδονται σε ευρήματα έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και χρειάζονται, όπως είναι αυτονόητο, να εξεταστούν στο πλαίσιο των επίσημων πορισμάτων και των απαντήσεων των αρμόδιων αρχών.

Η ίδια συζήτηση έχει ανοίξει και στην κτηνοτροφία, με παραγωγούς να καταγγέλλουν ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου η πιστοποίηση δεν συνοδεύεται από αντίστοιχο έλεγχο στην πράξη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων πρέπει να ελέγχονται από αρμόδιο φορέα ή αρχή και, εφόσον διαπιστώνεται συμμόρφωση, να λαμβάνουν πιστοποιητικό που επιβεβαιώνει ότι πληρούν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Το ερώτημα που προκύπτει, επομένως, είναι αν το σύστημα ελέγχων στην Ελλάδα λειτουργεί με τρόπο που να διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις καταλήγουν σε όσους πραγματικά τηρούν τις προϋποθέσεις.

Στο ίδιο ρεπορτάζ παραγωγοί της Καστοριάς υποστήριξαν ότι είχαν ενημερώσει αρμόδιους υπουργούς για καταγγελίες σχετικά με παράνομες ενισχύσεις, ενώ από την πλευρά του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης μεταφέρθηκε η θέση ότι η πολιτική ηγεσία και οι υπηρεσίες βρίσκονται σε μόνιμη επαφή με τους εκπροσώπους των αγροτικών οργανώσεων.

Πέρα από τις επιμέρους καταγγελίες, το ζήτημα αφορά πλέον την αξιοπιστία ολόκληρου του συστήματος. Για τους παραγωγούς που τηρούν τους κανόνες, κάθε ευρώ που καταλήγει σε δικαιούχο χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις δημιουργεί αίσθημα αδικίας. Και για το Δημόσιο, κάθε αδυναμία ελέγχου αφήνει ανοιχτό ένα σημαντικό ζήτημα διαχείρισης ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων.

Το ζητούμενο είναι πλέον οι έλεγχοι να μπορούν να αποδεικνύουν με σαφήνεια ποιος πραγματικά παράγει βιολογικά και ποιος απλώς εμφανίζεται ως τέτοιος στα χαρτιά.