Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα άνευ προηγουμένου «χρηματοοικονομικό βάρος»: οι συνολικές οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία ξεπέρασαν πλέον τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ, δείχνοντας ότι η κρίση του ασφαλιστικού δεν είναι μόνο δημογραφική ή διαρθρωτική, αλλά και βαθιά εισπρακτική. Παρά τις διαδοχικές ρυθμίσεις, τις εξαγγελίες για «δεύτερες ευκαιρίες» και τις συνεχείς εκκλήσεις για συμμόρφωση, το χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ μεγάλο μέρος του θεωρείται ήδη απλήρωτο ή ανεπίδεκτο είσπραξης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μέσα σε μόλις έναν χρόνο το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά 1,84 δισ. ευρώ, φτάνοντας στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2025 τα 50,68 δισ. ευρώ. Από αυτά, λιγότερα από 30 δισ. ευρώ αφορούν κύριες οφειλές, ενώ πάνω από 20 δισ. ευρώ είναι πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις. Η ετήσια αύξηση προέρχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις προσαυξήσεις, που διογκώθηκαν κατά 1,58 δισ. ευρώ, ενώ οι κύριες οφειλές αυξήθηκαν μόλις κατά 258 εκατ. ευρώ.

Με άλλα λόγια, το σύστημα των ασφαλιστικών εισφορών λειτουργεί υπέρ της διόγκωσης των χρεών και όχι της ουσιαστικής είσπραξης. Στο ίδιο πλαίσιο, το 20% των συνολικών οφειλών –πάνω από 10 δισ. ευρώ– χαρακτηρίζεται χαμηλής ή μηδενικής εισπραξιμότητας, καθώς συνδέεται με πτωχευμένες επιχειρήσεις, εταιρείες-«φαντάσματα» και παλιές οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από την πλήρη εφαρμογή των ελέγχων του e-ΕΦΚΑ.

Η ανάλυση δείχνει ότι η αύξηση των κύριων οφειλών αφορά κυρίως χρέη άνω των 10.000 ευρώ, ενώ στα μικρότερα ποσά καταγράφεται μείωση, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι μικροοφειλέτες εμφανίζουν μεγαλύτερη διάθεση για ρύθμιση. Παράλληλα, πάνω από 1,5 εκατομμύριο φυσικά και νομικά πρόσωπα εμφανίζονται ως οφειλέτες, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση χρεών μεταξύ 10.000 και 100.000 ευρώ – μια «γκρίζα ζώνη» όπου οι ρυθμίσεις συχνά δεν αποδίδουν και τα αναγκαστικά μέτρα εξαντλούνται χωρίς αποτέλεσμα.

Το κύριο πρόβλημα είναι ότι η συσσώρευση μη εισπράξιμων οφειλών μεταφέρεται στο μέλλον, αυξάνοντας την πίεση στους επόμενους ασφαλισμένους και την κρατική χρηματοδότηση. Οι συνεχείς ρυθμίσεις και η λογιστική διαχείριση των χρεών δημιουργούν εντυπώσεις επίλυσης, ενώ η πραγματική είσπραξη και η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκπλήρωτες.

Όπως καταλήγει η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, οι 50 δισ. ευρώ χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ υπάρχουν κυρίως στα χαρτιά, με ένα σημαντικό μέρος να παραμένει απλήρωτο, απειλώντας τη σταθερότητα των ασφαλιστικών ταμείων και αναδεικνύοντας την ανάγκη για ριζικές φορολογικές και εισπρακτικές παρεμβάσεις.