Την ώρα που στη Στερεά Ελλάδα ένα μεγάλο οδικό έργο μπαίνει στην τελική ευθεία για τη δημοπράτηση, στην Ήπειρο τρεις κρίσιμες οδικές συνδέσεις εξακολουθούν να αναζητούν τον δρόμο από τις μελέτες προς την κατασκευή.
Η σύγκριση έρχεται σχεδόν αυτόματα με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις για τον άξονα Λαμία–Καρπενήσι. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, για το έργο έχει εξασφαλιστεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση και ο στόχος είναι να προχωρήσει η δημοπράτηση μέχρι το τέλος του 2026. Πρόκειται για έργο άνω των 200 εκατομμυρίων ευρώ, για το οποίο ο διαγωνισμός είχε ξεκινήσει ήδη από το 2023 και έξι σχήματα έχουν περάσει στην επόμενη φάση.
Στην Ήπειρο, την ίδια στιγμή, τρία έργα που θεωρούνται καθοριστικά για τις μετακινήσεις, τις εμπορευματικές μεταφορές και τη σύνδεση της Περιφέρειας με τους μεγάλους οδικούς άξονες εξακολουθούν να βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια μελετών και ωρίμανσης.
Το πρώτο είναι η σύνδεση της Ιόνιας Οδού με την Πρέβεζα.
Μετά από τέσσερα σχεδόν χρόνια, η μελέτη για το πρώτο «κομμάτι» έχει ολοκληρωθεί, ενώ σύμφωνα με την ενημέρωση της Περιφέρειας Ηπείρου για το τμήμα μέχρι τη Στεφάνη αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Οκτωβρίου. Για το επόμενο τμήμα, από τη Στεφάνη μέχρι τον Ζέφυρο απαιτείται η ολοκλήρωση των μελετών και στη συνέχεια η εξασφάλιση χρηματοδότησης για την κατασκευή.
Η Περιφέρεια έχει μάλιστα ανακοινώσει ότι η χρηματοδότηση του τμήματος μέχρι τη Στεφάνη θα επιχειρηθεί μέσω υπερδέσμευσης του ΕΣΠΑ Ηπείρου, ενώ για το επόμενο τμήμα θα πρέπει πρώτα να ολοκληρωθεί η μελέτη ώστε να ανοίξει ο δρόμος για χρηματοδότηση.
Με άλλα λόγια, το συνολικό έργο της σύνδεσης της Πρέβεζας με την Ιόνια Οδό δεν έχει ακόμη περάσει στο στάδιο μιας ενιαίας κατασκευαστικής λύσης με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι ο παραλιακός άξονας Πρέβεζα–Ηγουμενίτσα.
Εδώ η εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Η Περιφέρεια έχει προχωρήσει σε επιμέρους μελέτες και παρεμβάσεις, ενώ έχουν παραδοθεί στο Υπουργείο μελέτες για αρκετούς κόμβους. Ωστόσο, για το βασικό παραλιακό τμήμα από την έξοδο της υποθαλάσσιας σήραγγας μέχρι την Ηγουμενίτσα η Περιφέρεια βρίσκεται σε συζητήσεις με το Υπουργείο Υποδομών ώστε να αναλάβει τις απαιτούμενες μελέτες.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: ο δρόμος Πρέβεζα–Ηγουμενίτσα δεν είναι ένα καινούργιο σχέδιο που μόλις μπήκε στο τραπέζι. Πρόκειται για έναν άξονα που εδώ και χρόνια βρίσκεται στον σχεδιασμό, ενώ η ίδια η Περιφέρεια υπενθυμίζει ότι η αρμοδιότητα ανήκει στο Υπουργείο Υποδομών από το 2008. Το 2026, όμως, μεγάλο μέρος της συζήτησης εξακολουθεί να αφορά το ποιος θα ολοκληρώσει τις μελέτες και πώς θα ωριμάσει το έργο.
Στον ίδιο παραλιακό άξονα έχουν προχωρήσει επιμέρους παρεμβάσεις, όπως κόμβοι και έργα οδικής ασφάλειας. Αυτά όμως δεν αντικαθιστούν την ανάγκη για τον ενιαίο, σύγχρονο οδικό άξονα που επί χρόνια σχεδιάζεται για τη σύνδεση Πρέβεζας και Ηγουμενίτσας.
Το τρίτο μεγάλο έργο είναι η σύνδεση του λιμανιού της Ηγουμενίτσας με την Εγνατία και η πρόσβαση προς το Μαυρομάτι.
Εδώ η αντίφαση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Το έργο έχει χαρακτηριστεί από την Πολιτεία ως εθνικής σημασίας, καθώς αφορά τη σύνδεση του λιμανιού και της Εγνατίας με την οδική σύνδεση προς τα ελληνοαλβανικά σύνορα και το τελωνείο Μαυροματίου. Η σημερινή διαδρομή χρησιμοποιείται και από βαρέα οχήματα και έχει χαρακτηριστεί ανεπαρκής για τον κυκλοφοριακό φόρτο.
Τον Ιούλιο έγινε συνάντηση με τον Υπουργό Υποδομών και τον Περιφερειάρχη Ηπείρου, με αντικείμενο ακριβώς τη χρηματοδότηση του άξονα Ηγουμενίτσα–Σαγιάδα–Μαυρομάτι και του Περιφερειακού Ηγουμενίτσας. Οι σχετικές αναφορές μιλούσαν για προσδοκία συγκεκριμένων εξελίξεων, χωρίς όμως να έχει μέχρι σήμερα ανακοινωθεί η αντίστοιχη χρηματοδοτική ένταξη.
Και κάπου εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα για την Ήπειρο.
Δεν λείπουν οι μελέτες. Δεν λείπουν οι συσκέψεις. Δεν λείπουν οι ανακοινώσεις για ωρίμανση έργων, οι επαφές με υπουργεία, οι περιβαλλοντικές εγκρίσεις και οι επιμέρους παρεμβάσεις.
Αυτό που εξακολουθεί να λείπει είναι το πέρασμα από τον σχεδιασμό στην κατασκευή με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Η ίδια η Περιφέρεια, στην πρόσφατη συνεδρίαση λογοδοσίας, ανέφερε ότι για τους δύο βασικούς άξονες Πρέβεζα–Ιόνια Οδός και Πρέβεζα–Ηγουμενίτσα η αρμοδιότητα βρίσκεται στο Υπουργείο Υποδομών από το 2008 και ότι έκτοτε πέρασαν διαδοχικές κυβερνήσεις χωρίς να προχωρήσουν τα έργα, με αποτέλεσμα η Περιφέρεια να αναλάβει πρωτοβουλίες για την επικαιροποίηση και ωρίμανση των μελετών.
Αυτό είναι ίσως και το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής εικόνας.
Η Ήπειρος δεν συζητά πλέον για το αν χρειάζεται αυτούς τους δρόμους. Αυτό έχει κριθεί εδώ και χρόνια.
Συζητά ακόμη ποιες μελέτες θα ολοκληρωθούν, ποιος θα τις αναλάβει, ποιο τμήμα θα χρηματοδοτηθεί και πότε θα δημοπρατηθεί.
Και την ίδια στιγμή, σε άλλες περιοχές της χώρας, έργα αντίστοιχου μεγέθους έχουν ήδη περάσει από τις μελέτες στη διαγωνιστική διαδικασία και τώρα συζητούν για εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και δημοπράτηση.
