Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκεντρο αυτή τη φορά τις ονομασίες παραδοσιακών τυριών, όπως η φέτα και η παρμεζάνα.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να διασφαλίσει το δικαίωμα των Αμερικανών παραγωγών να χρησιμοποιούν ονομασίες ευρωπαϊκών προϊόντων σε αγορές εκτός ΗΠΑ, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο εμπορικής αντιπαράθεσης.

«Μάχη» για φέτα, παρμεζάνα και άλλα τυριά

Στο επίκεντρο βρίσκονται ονομασίες όπως:

• φέτα
• παρμεζάνα
• ασιάγκο, ρομάνο και γκοργκοντζόλα

Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι οι όροι αυτοί είναι «γενικοί» και μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει ότι πρόκειται για προϊόντα με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ), συνδεδεμένα με συγκεκριμένες περιοχές και παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής.

Άνοδος εξαγωγών και εμπορικά συμφέροντα

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η The Wall Street Journal, οι εξαγωγές αμερικανικών τυριών αυξήθηκαν κατά 20% το τελευταίο έτος, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό των 613.000 τόνων.

Η άνοδος αυτή ενισχύει τη στρατηγική της Ουάσιγκτον να διευρύνει την παρουσία της σε διεθνείς αγορές, αξιοποιώντας:

• χαμηλότερο κόστος παραγωγής
• μεγάλες βιομηχανικές μονάδες
• υψηλή εξαγωγική δυναμική

Σφοδρές αντιδράσεις από την Ευρώπη

Η ευρωπαϊκή πλευρά αντιδρά έντονα, με οργανισμούς όπως το Consorzio del Formaggio Parmigiano Reggiano να απορρίπτουν τη χρήση ονομασιών εκτός των περιοχών προέλευσης.

Σύμφωνα με τους Ιταλούς παραγωγούς:

• Οι πωλήσεις «απομιμήσεων» παρμεζάνας ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ ετησίως
• Το ζήτημα αφορά όχι μόνο τον ανταγωνισμό αλλά και την προστασία του καταναλωτή

Αντίστοιχη είναι η στάση της ΕΕ και για τη φέτα, την οποία θεωρεί προϊόν άρρηκτα συνδεδεμένο με την ελληνική παράδοση και συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.

Διεθνείς συμφωνίες και γεωπολιτική σύγκρουση

Η διαμάχη μεταφέρεται πλέον σε τρίτες αγορές, όπου ΗΠΑ και ΕΕ επιχειρούν να επιβάλουν διαφορετικά καθεστώτα προστασίας.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ινδονησία:

• Η ΕΕ προχώρησε σε συμφωνία για την προστασία άνω των 200 ευρωπαϊκών προϊόντων
• Οι ΗΠΑ απάντησαν με ξεχωριστή συμφωνία που επιτρέπει τη χρήση των ίδιων ονομασιών

Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στην Αυστραλία, όπου προβλέπονται περιορισμοί αλλά και μεταβατικές περίοδοι για τη χρήση ευρωπαϊκών ονομασιών.

Το διακύβευμα: Έλεγχος της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων

Πίσω από τη διαμάχη για τις ονομασίες κρύβεται μια ευρύτερη σύγκρουση για τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου τροφίμων.

• Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μεγαλύτερη ευελιξία και πρόσβαση σε αναδυόμενες αγορές
• Η ΕΕ προσπαθεί να προστατεύσει την προστιθέμενη αξία των προϊόντων ΠΟΠ

Η ισχυρή άνοδος των αμερικανικών εξαγωγών ενισχύει την πεποίθηση ότι η αντιπαράθεση αυτή έχει σημαντικό οικονομικό και γεωπολιτικό βάθος, με άμεσες επιπτώσεις σε παραγωγούς, επιχειρήσεις και καταναλωτές παγκοσμίως.