Υπεγράφη τελικά η σύμβαση για τον θεσμό της κοινωνικής αντιπαροχής μεταξύ του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και του Υπερταμείου, με στόχο τη δημιουργία νέων κοινωνικών κατοικιών σε δημόσια οικόπεδα. Το έργο, προϋπολογισμού 460.000 ευρώ, ανατίθεται στο Υπερταμείο μέσω της Μονάδας Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) για την πλήρη ωρίμανση των ακινήτων και τη διενέργεια των διαγωνισμών.
Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη στεγαστική κρίση στην Ευρώπη, με το 47% των ενοικιαστών να δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για ενοίκιο – το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Παράλληλα, οι τιμές ενοικίων έχουν αυξηθεί 45% από το 2018 έως το 2024, ενώ η Ελλάδα διαθέτει μόλις 0,3% κοινωνική κατοικία, έναντι 8–30% στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Η Σύμβαση και ο Θεσμός της Κοινωνικής Αντιπαροχής:
Σύμφωνα με το νέο σχήμα, το 30% των νέων κατοικιών που θα χτίζονται σε δημόσια οικόπεδα θα διατίθεται με κοινωνικό μίσθωμα. Στην πρώτη φάση προβλέπεται η κατασκευή 5.000 κατοικιών, αριθμός σημαντικός αλλά ανεπαρκής αν ληφθεί υπόψη ότι πάνω από 700.000 νοικοκυριά αντιμετωπίζουν σοβαρή στεγαστική επιβάρυνση.
Ορισμένες κατοικίες θα προσφέρονται μέσω του μοντέλου rent-to-own, με δυνατότητα εξαγοράς μετά από 10 χρόνια, ενώ το ανώτατο όριο μισθώματος θα καθορίζεται από το αρμόδιο υπουργείο για να είναι προσιτό σε δικαιούχους.
Συμμετοχή Ιδιωτών και Κίνδυνοι:
Η διαχείριση του προγράμματος θα γίνεται από ιδιώτες κατασκευαστές, οι οποίοι θα λαμβάνουν ως αντάλλαγμα όχι μόνο την ανέγερση, αλλά και τμήμα της κυριότητας εξ αδιαιρέτου για εμπορική χρήση.
Ωστόσο, εγείρονται ανησυχίες ότι η συμμετοχή ιδιωτών μπορεί να οδηγήσει σε πιέσεις τιμών ή περιορισμό του κοινωνικού μισθώματος σε μεσο-μακροπρόθεσμο επίπεδο, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη μακροπρόθεσμη προσιτότητα των κατοικιών.
Η Στεγαστική Κρίση στην Ελλάδα:
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει πρωτοφανή στεγαστική πίεση:
- Μόλις 0,3% κοινωνική κατοικία, έναντι 30% στην Ολλανδία, 25% στην Αυστρία και 17% στη Δανία.
- Η ιδιοκατοίκηση μειώνεται για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες.
- Οι νέοι 25–39 ετών αντιμετωπίζουν το υψηλότερο κόστος στέγασης.
Το πρόγραμμα της κοινωνικής αντιπαροχής αποτελεί σημαντικό βήμα, αλλά η έκταση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα απαιτεί συνεχή και μεγαλύτερη παρέμβαση για να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά.
